Ankara, Kahire ve Roma tetikte: ABD’nin Libya'daki yeni yol haritası sızdı!
ABD’nin Libya planı Doğu Akdeniz’deki dengeleri sarsıyor. Trablus ve Bingazi hattındaki gizli istihbarat trafiğinin arkasındaki büyük pazarlık ne?
Kuzey Afrika'nın en kritik enerji havzalarından biri olan Libya'da, küresel güç odaklarının arka kapı diplomasisi yeni bir aşamaya ulaştı. Ankara'nın bölgedeki deniz yetki alanları ve askeri iş birliği anlaşmaları çerçevesinde yakından takip ettiği Libya, sahadaki aktörlerin askeri konumlanmalarını yeniden yapılandırmasını zorunlu kılıyor.
LİBYA'DA "AİLE TEMELLİ GÜÇ PAYLAŞIMI" DÖNEMİ
Amerika Birleşik Devletleri'nin Trablus ve Bingazi yönetimleri arasındaki bölünmüşlüğü sonlandırmak adına devreye soktuğu yeni stratejinin mimarı, Trump'ın Orta Doğu Özel Danışmanı Massad Boulos oldu. Chatham House analizlerinde yer alan bilgilere göre Boulos, "aile temelli güç paylaşımı" eleştirilerine yol açan hibrit bir yönetim modeli üzerinde çalışıyor. Bu modele göre, Trablus merkezli ulusal birlik hükümetinin başındaki Abdul Hamid Dbeibah sivil idari liderliğini korurken, ülkenin doğusunu kontrol eden General Khalifa Haftar'ın oğlu Saddam Haftar'a geniş yetkilerle donatılmış askeri veya ulusal güvenlik liderliği verilecek. Girişim, kalıcı demokratik seçimler yerine mevcut silahlı ve siyasi elitleri sistemde tutarak ödüllendirdiği gerekçesiyle uluslararası gözlemciler tarafından tartışılıyor.
ÜÇ ÜLKENİN İSTİHBARAT SERVİSLERİ LİBYA'DA MEKİK DOKUYOR
Washington'ın hazırladığı bu taslağın ardından Türkiye, Mısır ve İtalya'nın istihbarat servisleri Libya genelinde adeta mekik dokumaya başladı. Güvenlik kaynaklarından sızan bilgilere göre, üç ülkenin istihbarat başkanları Trablus ve Bingazi kentlerinde neredeyse eş zamanlı ve gizlilik derecesi yüksek temaslar gerçekleştirdi. Türkiye bölgede Dbeibah hükümetiyle savunma sanayii ve Doğu Akdeniz mutabakat muhtıralarını korumak isterken, Mısır doğudaki LNA (Libya Ulusal Ordusu) unsurları üzerindeki nüfuzunu kaybetmemeyi amaçlıyor. İtalya ise Roma merkezli enerji devi ENI'nin Akdeniz'deki hidrokarbon arama faaliyetlerinin sekteye uğramaması adına istihbarat düzeyinde bir dengeleme diplomasisi yürütüyor.
GÜÇ PAYLAŞIMI MODELİ LİBYA PETROL GELİRLERİNİ NASIL ETKİLEYECEK?
Siyasi uzlaşma çabalarının perde arkasındaki en büyük motivasyon kaynağını Libya Merkez Bankası'nın ve petrol kuyularının mutlak kontrolü oluşturuyor. ABD’nin Libya planı, bölünmüş durumdaki enerji gelirlerinin tek bir merkezde toplanmasını ve askeri harcamalar da dahil olmak üzere birleşik bir bütçeden finanse edilmesini şart koşuyor. Washington yönetimi, tarafların bu ekonomik entegrasyonu kabul etmesi durumunda Amerikan petrol şirketleri aracılığıyla ülkeye milyarlarca dolarlık doğrudan yabancı yatırım çekmeyi taahhüt ediyor. Yapılan fizibilite çalışmalarına göre, taraflar arasında sağlanacak finansal istikrar sayesinde şu an kesintilerle boğuşan petrol arzının kısa sürede günlük 3 milyon varil bandına ulaştırılarak küresel piyasalara sunulması hedefleniyor.
