18 Mart Çanakkale Zaferi! Tarihin kırıldığı cephede yazılan destan

18 Mart 1915’te Osmanlı’nın kazandığı Çanakkale Zaferi, İtilaf Devletleri’nin boğazı geçmesini engelleyerek savaşın seyrini değiştirdi, Türk milletine bağımsızlık yolunda güçlü bir moral ve direniş ruhu kazandırdı.

18 Mart 2026 07:00 Son Güncelleme: 18 Mart 2026 11:47

18 Mart Çanakkale Zaferi! Tarihin kırıldığı cephede yazılan destan

18 Mart 2026 07:00 Son Güncelleme: 18 Mart 2026 11:47

I. Dünya Savaşı’nın en kritik cephelerinden biri olan Çanakkale’de, 18 Mart 1915’te kazanılan zafer, yalnızca askeri bir başarı değil, aynı zamanda tarihin akışını değiştiren bir dönüm noktası oldu. Osmanlı İmparatorluğu’nun İtilaf Devletleri’ne karşı kazandığı bu zafer, hem İstanbul’un işgalini önledi hem de ilerleyen yıllarda Kurtuluş Savaşı’nın ruhunu besleyen güçlü bir direniş sembolü haline geldi.

SAVAŞIN ARKA PLANI

O dönem Avrupa devletleri arasında artan rekabet, I. Dünya Savaşı’nın temelini oluşturdu. Sanayileşme ile birlikte ham madde ve pazar ihtiyacı büyürken, büyük devletler arasında sömürge ve nüfuz alanı mücadelesi hız kazandı.

Bu süreçte oluşan iki ana blok; İngiltere, Fransa ve Rusya’nın oluşturduğu İtilaf Devletleri ile Almanya ve müttefiklerinin yer aldığı İttifak Devletleri oldu. Osmanlı İmparatorluğu, Almanya ile yaptığı ittifak sonrası savaşa dahil oldu. 1914 yılında Karadeniz’de Rus limanlarının bombalanmasıyla birlikte Osmanlı fiilen savaşın içine girdi.

ÇANAKKALE’NİN STRATEJİK ÖNEMİ

İtilaf Devletleri için Çanakkale Boğazı hayati bir geçiş noktasıydı. Amaçları:

İstanbul’u ele geçirerek Osmanlı’yı savaş dışı bırakmak
Rusya ile kesilen deniz bağlantısını yeniden kurmak
Almanya’nın müttefiklerinden birini saf dışı bırakmak

Bu hedefler doğrultusunda, dönemin güçlü İngiliz ve Fransız donanmasıyla Çanakkale Boğazı’nı geçme planı hazırlandı. Planın temelinde, yalnızca deniz gücüyle kısa sürede sonuç almak düşüncesi vardı.

DENİZ HAREKÂTI BAŞLIYOR

İtilaf Devletleri donanması, Şubat 1915’te Çanakkale Boğazı girişindeki tabyaları yoğun bombardımana tuttu. Osmanlı savunması geri hatlara çekilse de boğaz geçilemedi. En büyük saldırı ise 18 Mart 1915’te gerçekleştirildi.

Bu saldırıda İngiliz ve Fransız gemileri boğaza girerek ilerlemeye çalıştı. Ancak Osmanlı savunması beklenenden çok daha güçlüydü.

NUSRET MAYIN GEMİSİ SAVAŞIN KADERİNİ DEĞİŞTİRDİ

Çanakkale Zaferi’nin en kritik unsurlarından biri, Nusret Mayın Gemisi oldu. Daha önce paralel hatlar halinde döşenen mayınların dışında, Nusret’in Karanlık Liman bölgesine gizlice yerleştirdiği mayınlar, düşman donanmasının manevra alanına denk geldi.

18 Mart günü:

Fransız savaş gemileri dönüş manevrası sırasında mayınlara çarparak battı
İngiliz gemileri ağır hasar aldı
Yardıma gelen gemiler de aynı akıbeti yaşadı
Yoğun topçu ateşi ve mayınlar karşısında ağır kayıplar veren İtilaf donanması geri çekilmek zorunda kaldı. Böylece Çanakkale Boğazı denizden geçilemedi.

DENİZDE BAŞARISIZLIK, KARADA UMUT

Deniz harekâtının başarısız olması üzerine İtilaf Devletleri bu kez kara harekâtına yöneldi. 25 Nisan 1915’te Gelibolu Yarımadası’na çıkarma yapıldı. Ancak bu harekât yeterli planlama ve koordinasyondan yoksundu.

İtilaf kuvvetleri:

Seddülbahir ve Arıburnu’nda tutunmaya çalıştı
Suvla Koyu’na yeni çıkarma yaptı
Ancak Osmanlı direnişini aşamadı

MUSTAFA KEMAL’İN LİDERLİĞİ ÖNE ÇIKTI

Kara savaşlarında en kritik rolü üstlenen isimlerden biri Mustafa Kemal oldu. Özellikle:

Conk Bayırı
Anafartalar bölgelerinde gerçekleştirdiği karşı taarruzlarla düşmanın ilerleyişini durdurdu. Bu başarılar, onun askeri dehasını ortaya koyarken ileride Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden sürecin de önünü açtı.

ZORLU ŞARTLAR VE BÜYÜK KAYIPLAR

Çanakkale Savaşları, tarihin en çetin cephelerinden biri olarak kayda geçti. Her iki taraf da ağır kayıplar verdi:

Osmanlı tarafında yüz binlerce asker hayatını kaybetti, yaralandı veya hastalandı
İtilaf Devletleri de on binlerce kayıp verdi
Savaş, sadece askeri değil insani açıdan da büyük bir yıkım bıraktı.

İTİLAF DEVLETLERİ GERİ ÇEKİLİYOR

1915 yılının sonlarına doğru İtilaf Devletleri, Gelibolu’daki kuvvetlerini tahliye etme kararı aldı. Aralık 1915’te başlayan geri çekilme, Ocak 1916’da tamamlandı. Bu süreç, harekâtın tek başarılı aşaması olarak değerlendirildi.

ZAFERİN TARİHİ SONUÇLARI

Çanakkale Zaferi’nin etkileri sadece cepheyle sınırlı kalmadı:

İstanbul’un işgali önlendi
Osmanlı Devleti’nin direnci arttı
İtilaf Devletleri büyük prestij kaybı yaşadı
Sömürge altındaki halklara ilham verdi
Türk milletinde bağımsızlık bilinci güçlendi

Bu zafer, ilerleyen yıllarda Kurtuluş Savaşı’nın psikolojik ve moral temelini oluşturdu.

“ÇANAKKALE GEÇİLMEZ” RUHU

Çanakkale’de verilen mücadele, bir milletin var olma iradesinin en güçlü örneklerinden biri olarak tarihe geçti. “Çanakkale Geçilmez” sözü, yalnızca bir slogan değil, büyük fedakârlıkların ve kahramanlığın ifadesi oldu.

18 MART ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ

Bugün 18 Mart, Türkiye genelinde Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi olarak kutlanıyor. Düzenlenen törenlerde vatan uğruna hayatını kaybeden askerler saygıyla anılıyor, Çanakkale ruhu nesilden nesile aktarılıyor.

Çanakkale, yalnızca bir zafer değil; bir milletin yeniden doğuşunun simgesidir.

Kaynak: Haber Merkezi

Buse Akar

Editör

18 Mart Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü Çanakkale Atatürk