Türkiye'de insanların en çok “burada yaşanmaz” dediği şehir hangisi?

Türkiye’de insanların en çok “burada yaşanmaz” dediği şehir hangisi? Bu sorunun resmi bir cevabı yok. TÜİK’in güncel Yaşam Memnuniyeti Araştırması şehirleri “yaşanır” veya “yaşanmaz” şeklinde sıralamıyor. Üstelik 2014’ten itibaren yıllık sonuçlar ağırlıklı olarak Türkiye geneli düzeyinde yayımlanıyor. Ancak konu resmi istatistikten çıkıp gündelik hayat algısına geldiğinde bir şehir güçlü biçimde öne çıkıyor: İstanbul.

NEDEN İSTANBUL?

İstanbul’un sorunu olanaklarının az olması değil.

Tam tersine iş, eğitim, kültür, eğlence ve ulaşım açısından Türkiye’nin en geniş seçeneklerini sunan şehirlerden biri. Ancak bu avantajların yanında yüksek kira, kalabalık, trafik ve günlük yaşamın temposu da geliyor.

Bu nedenle İstanbul için aynı kişiden iki farklı cümleyi duymak mümkün: “Türkiye’de yaşanacak en iyi şehir.” ve “Burada artık yaşanmaz.”

Aslında şehir hakkındaki tartışmayı ilginç yapan da bu çelişki.

HAYAT PAHALILIĞI ALGIYI DEĞİŞTİRİYOR

Türkiye genelinde insanların en önemli sorunu olarak gördüğü konu da bu tartışmayı destekliyor.

TÜİK’in 2025 Yaşam Memnuniyeti Araştırması’nda hayat pahalılığı yüzde 31,3 ile ülkenin en önemli sorunu olarak ilk sırada yer aldı. Yoksulluk yüzde 16,5 ile ikinci sıradaydı.

Özellikle barınma maliyetlerinin yüksek olduğu büyük şehirlerde bu baskı daha fazla hissediliyor.

Dolayısıyla “burada yaşanmaz” ifadesi çoğu zaman şehrin kendisinden çok, o şehirde yaşamayı sürdürebilmenin maliyetine yönelik bir tepkiye dönüşüyor.

TRAFİK İSTANBUL'U DAHA DA ZORLAŞTIRIYOR

İstanbul’u diğer şehirlerden ayıran başlıklardan biri de günlük ulaşım.

Ev ile iş arasında uzun mesafeler, yoğun trafik ve toplu taşımadaki kalabalık, bir kişinin gününün önemli bölümünü yolda geçirmesine neden olabiliyor.

Bu nedenle İstanbul’da yaşamak yalnızca para açısından değil, zaman açısından da maliyetli hale gelebiliyor.

Bir şehirde çok fazla seçenek olması, o seçeneklere ulaşmak için saatler harcanıyorsa yaşam kalitesini otomatik olarak yükseltmiyor.

“KALABALIK” İSTANBUL'UN EN BÜYÜK AVANTAJI DA DEZAVANTAJI DA

İstanbul’un nüfusu aynı zamanda şehrin ekonomik ve kültürel gücünün temel kaynaklarından biri.

Ancak aynı yoğunluk; trafik, konut baskısı, kalabalık toplu taşıma, gürültü ve kamusal alanların yoğun kullanımı gibi sorunları da beraberinde getiriyor.

Bu nedenle küçük veya orta ölçekli şehirlerde uzun süre yaşayan biri İstanbul’a geldiğinde şehrin temposunu yorucu bulabiliyor.

PEKİ İSTANBUL GERÇEKTEN TÜRKİYE'NİN EN YAŞANMAZ ŞEHRİ Mİ?

Hayır, böyle bir bilimsel sonuç yok.

Hatta farklı yaşanabilirlik endekslerinde İstanbul orta veya üst sıralarda da yer alabiliyor. Örneğin 2026 şehir skorlaması yayımlayan Üniversite Sepeti, İstanbul’u 81 şehir arasında 14. sırada gösteriyor. Ancak bu çalışma resmi bir kamu araştırması değil ve kullanılan kriterlere göre sonuç değişebiliyor. Bu da önemli bir noktayı gösteriyor: “Yaşanabilirlik” ile “insanların yaşarken zorlanması” aynı şey değil.

Bir şehir çok fazla imkân sunabilir ama aynı zamanda günlük hayatı çok yorucu olabilir.

BAŞKA HANGİ ŞEHİRLER İÇİN BU SÖZ SÖYLENİYOR?

İnsanların yaşanmazlık algısı şehirden ne beklediğine göre değişiyor. Bir kişi için aşırı sıcak nedeniyle Adana veya Şanlıurfa zor olabilir. Bir başkası için iş imkânlarının sınırlı olduğu küçük bir şehir. Bir öğrenci sosyal hayatı zayıf bulduğu bir kentten şikâyet edebilirken, çocuklu bir aile tam tersine sakinliği avantaj olarak görebilir. Dolayısıyla “burada yaşanmaz” cümlesi büyük ölçüde kişisel beklentilerle şekilleniyor.

TÜRKİYE'DE “BURADA YAŞANMAZ” DENİLEN ŞEHİR HANGİSİ?

Resmi verilerle tek bir şehir söylemek mümkün değil.

Ancak yüksek yaşam maliyeti, trafik, kalabalık ve zaman kaybı kriterleri birlikte ele alındığında, halk arasındaki “artık burada yaşanmaz” söyleminin en güçlü adaylarından biri İstanbul.

İşin ironik tarafı ise şu:

İstanbul aynı zamanda insanların iş, eğitim ve sosyal hayat için en fazla gitmek istediği şehirlerden biri olmaya devam ediyor.

Belki de bu nedenle İstanbul için kullanılan en doğru ifade “yaşanmaz” değil, “yaşaması giderek zorlaşan şehir” olabilir.