Uzayda kutlanan İşçi Bayramları! Dünya dışında sınıf mücadelesi!

Uzayın fethi uzun yıllar boyunca tüm insanlığın ortak başarısı olarak görülürken, günümüzde özel şirketlerin kâr hırsıyla şekillenen yeni bir boyuta evriliyor. Uzayda sınıf mücadelesi, bir dönem Sovyet kozmonotların yörüngeden gönderdiği 1 Mayıs İşçi Bayramı mesajlarıyla romantik bir anlam taşırken, bugün asteroit madenciliğinde çalışacak potansiyel işçilerin acımasız çalışma şartlarını ve hak arayışını temsil ediyor. Peki, milyarderlerin domine ettiği bu yeni galaktik yarışta, Dünya dışına çıkacak sıradan insanları nasıl tehlikeler bekliyor?

YÖRÜNGEDE 1 MAYIS KUTLAMALARI

Soğuk Savaş yıllarındaki teknolojik rekabet, gökyüzünü dönemin süper güçleri için ideolojik bir vitrin haline getirmişti. Uzay programlarını bireysel kahramanlıklardan ziyade kolektif emeğin zaferi olarak tanımlayan Sovyetler Birliği (SSCB), yörüngedeki görevleri tamamen işçi sınıfının bir başarısı olarak sunuyordu. Salyut ve Mir istasyonlarında görev yapan kozmonotların, 1 Mayıs İşçi Bayramı gibi resmi günlerde Dünya'ya dayanışma mesajları iletmesi kurumun temel rutinlerinden biriydi.

NASA arşivlerindeki uçuş kontrol raporlarına göre, Rus mürettebatın 1 Mayıs tarihlerinde özel kutlamalar yaptığı ve günü dinlenmeye ayırdığı biliniyor. Roketleri tasarlayan mühendislerden fabrikadaki emekçilere kadar herkesin katkısı övülürken, kozmonotlar da bu devasa halk projesinin yıldızlardaki temsilcileri sıfatını taşıyordu.

UZAYDA SINIF MÜCADELESİ

Günümüze gelindiğinde ise gökyüzünün kime ait olduğu sorusu tamamen farklı bir eksene kaydı. Keşif programları artık devlet fonlarından ziyade Elon Musk, Richard Branson ve Jeff Bezos gibi teknoloji milyarderlerinin kontrolündeki özel şirketler tarafından yürütülüyor. Modern astrososyologların ve siyaset bilimcilerin üzerinde durduğu uzayda sınıf mücadelesi teorisi, tam olarak bu kâr odaklı yeni endüstriyle birlikte alevleniyor.

Dev şirketlerin asteroit madenciliği veya Mars'ta koloni kurma planları, oldukça zorlu şartlarda çalışacak yeni bir "uzay işçisi" profili yaratıyor. Uzmanlar, milyarderlerin yöneteceği bu kolonilerde yaşanabilecek iş kazaları, güvenlik zafiyetleri ve sendikal hakların eksikliğinin, Dünya'daki eşitsizlikleri doğrudan uzaya ihraç edeceği konusunda kamuoyunu uyarıyor.

BİLİMKURGUDAN GERÇEĞE GELECEĞİN MADEN İŞÇİLERİ

Gelecekte yaşanması muhtemel olan bu sosyolojik kriz, uzun süredir edebiyat ve popüler kültür dünyasının da radarında bulunuyor. Asteroit kuşağında tehlikeli koşullarda maden çıkaran ezilmiş kesimin elitlere karşı isyanını anlatan The Expanse serisi, bu felsefi tartışmanın ekrandaki en çarpıcı örneklerinden birini sunuyor.

Benzer şekilde Kim Stanley Robinson imzalı Kızıl Mars romanı da, gezegenler arası boyutta faaliyet gösteren devasa holdinglere karşı başlatılan işçi grevlerini kurguluyor. Bilim insanlarına göre, geçmişin yörüngedeki 1 Mayıs kutlamaları yerini çok yakında, uzay kapitalizmine karşı verilecek ölümcül ve zorlu bir hak arayışına bırakabilir.