"Havalı" tuzak: Sigaraya başlama yaşı 11’e kadar düştü!

Dijitalleşen dünya ve değişen akran kültürü, tütün bağımlılığıyla mücadelede korkutucu bir tabloyu ortaya koyuyor. Gazeteci Ömür Kurt’un araştırmasına ve Yeşilay verilerine göre, Türkiye’de sigara ile tanışma yaşı 11’e kadar geriledi. Gençler arasında "zararsız" olduğu iddia edilen elektronik sigaralar, tütün bağımlılığına giden yolun ana kapısı haline gelmiş durumda.

ELEKTRONİK SİGARA BİR GEÇİŞ ARACI

Ömür Kurt’un 10-14 yaş arası çocuklarla yaptığı görüşmeler, çarpıcı bir gerçeği gün yüzüne çıkarıyor. Çocukların çoğu sigarayı bir "yetişkinlik ve havalı olma" göstergesi olarak tanımlıyor. Özellikle elektronik sigaraların meyve aromalarıyla cazip hale getirilmesi, çocukların bu ürünleri tütünden farklı ve "zararsız" algılamasına neden oluyor. Ancak 14 yaşındaki bir gencin itirafı süreci özetliyor: "Elektronik sigarayla başladım, sonra tütüne geçtim."

HER 3 KİŞİDEN 2’Sİ ÇOCUKKEN BAŞLIYOR

Yeşilay Türkiye Tütün Raporu’na göre, Türkiye’de sigaraya başlama yaş ortalaması 16.8 olarak kaydedilse de, her üç bağımlıdan ikisinin bu alışkanlığa çocuk yaşta adım attığı görülüyor. Yeşilay Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, elektronik sigaraların "sigara bırakma yardımı" gibi pazarlanmasının büyük bir aldatmaca olduğunu vurguluyor. Dinç, bu ürünlerin nikotin kullanımını toplumda "normalleştirdiğini" ve diğer ağır tütün ürünlerine geçişi hızlandırdığını belirtiyor.

ÇOCUĞUNUZUN İÇTİĞİNİ ÖĞRENİRSENİZ NE YAPMALISINIZ?

Eski usul cezalandırma, bağırma veya eve hapsetme yöntemlerinin geri teptiğini belirten uzmanlar, modern ve yapıcı bir yaklaşım öneriyor. İşte Dr. Duygu Dinçer’in tavsiyeleriyle izlenmesi gereken adımlar:

• Çocuğun neden bu yola başvurduğunu anlamaya çalışın. Okul stresi mi, aile içi bir huzursuzluk mu, yoksa sadece akranlarına özenme mi?
• Sigara içen bir ebeveynin "Ben hata yaptım, sen yapma" demesi çocukta karşılık bulmaz. Rol model olmak, sözlerden daha etkilidir.
• Aile içinde fikri sorulan ve sınırları desteklenen çocuklar, arkadaş baskısı karşısında çok daha dirençli oluyor.
• Düzenli spor veya sanatla uğraşan gençlerin bağımlılık riski belirgin şekilde azalıyor.
• İnatlaşmak yerine bir uzman desteğiyle bırakma takvimi oluşturmak, başarı şansını artırıyor.