Çocukları ev kazalarından korumak için evde ne yapılmalı? Oda oda güvenlik rehberi
Çocukları ev kazalarından korumak için mutfak, banyo, salon ve balkon gibi alanlarda alınması gereken güvenlik önlemlerini derledik.
Çocukları ev kazalarından korumak için salonun ilk kontrol edilmesi gereken noktaları mobilyalar, prizler, kablolar ve küçük nesnelerdir. Televizyon, kitaplık, dolap ve raf gibi devrilebilecek ağır eşyalar duvara sabitlenmeli; sehpa ve masa gibi mobilyaların keskin köşeleri mümkünse koruyucu ürünlerle kapatılmalıdır. Amerikan Pediatri Akademisi'nin HealthyChildren.org kaynakları da prizlere erişimin engellenmesini, elektrik kablolarının çocukların ulaşamayacağı şekilde düzenlenmesini ve zemindeki küçük nesnelerin çocuk seviyesinden kontrol edilmesini öneriyor.
Pencere önlerinde çocuğun tırmanabileceği sandalye, koltuk veya oyuncak kutusu bulundurulmamalıdır. Bozuk para, boncuk, düğme, küçük oyuncak parçaları ve düğme piller de yerde bırakılmamalıdır. Özellikle düğme pil yutulması ciddi ve yaşamı tehdit edebilen yaralanmalara yol açabilir.
MUTFAKTA ÇOCUKLARI EV KAZALARINDAN KORUMAK İÇİN NE YAPILMALI?
Çocukları ev kazalarından korumak için mutfakta sıcak sıvılar, ocak, fırın, kesici aletler ve temizlik ürünleri birbirinden ayrı riskler olarak değerlendirilmelidir. Yemek pişirirken mümkün olduğunca arka ocaklar kullanılmalı, tencere ve tava sapları dışarı taşmayacak şekilde içe çevrilmelidir. Kaynar su, çay, kahve ve sıcak yemekler tezgâh veya masa kenarında bırakılmamalıdır. Sağlık Bakanlığına bağlı bir hastanenin çocuk cerrahisi uzmanı tarafından hazırlanan bilgilendirmede de sıcak su, çay, yemek ve sütün çocuklarda önemli yanık kaynakları arasında olduğu belirtiliyor.
Bıçak, makas, rende, kibrit ve çakmak gibi ürünler kilitli çekmecelerde tutulmalıdır. Çamaşır suyu, bulaşık makinesi deterjanı ve diğer temizlik kimyasalları orijinal ambalajlarında, çocuğun erişemeyeceği kilitli dolaplarda saklanmalıdır. Kimyasal ürünlerin su veya içecek şişelerine aktarılması ise özellikle tehlikelidir.


BANYODA ÇOCUK GÜVENLİĞİ İÇİN HANGİ ÖNLEMLER ALINMALI?
Banyoda çocukları ev kazalarından korumak için kayma, haşlanma ve boğulma risklerinin tamamı birlikte değerlendirilmelidir. Küvet ve duş tabanında kaymayı azaltan ürünler kullanılmalı, yere dökülen su hemen temizlenmeli ve çocuk banyo sırasında yalnız bırakılmamalıdır. Amerikan Pediatri Akademisi, banyo sırasında ihtiyaç duyulabilecek malzemelerin önceden erişilebilir durumda hazırlanmasını ve çocukların suyla baş başa bırakılmamasını öneriyor.
Musluktan akan en sıcak suyun yaklaşık 49°C'yi geçmemesi haşlanma riskini azaltmaya yardımcı olabilir. İlaçlar, kozmetik ürünler ve temizlik maddeleri çocukların ulaşamayacağı kilitli alanlarda tutulmalıdır. Saç kurutma makinesi ve benzeri elektrikli cihazlar ise kullanılmadığında prizden çıkarılıp sudan uzak bir yerde saklanmalıdır.

ÇOCUK ODASI VE YATAK ODASINDA GÜVENLİK NASIL SAĞLANIR?
Çocukları ev kazalarından korumak için çocuk odasında yatak, pencere, mobilya ve küçük nesneler düzenli olarak kontrol edilmelidir. Bebeklerin uyuduğu alanda yaşa uygun güvenli uyku düzeni oluşturulmalı; çocuğun ulaşabileceği yerde düğme pil, mıknatıs, boncuk, bozuk para ve küçük oyuncak parçaları bırakılmamalıdır. Sağlık Bakanlığı, küçük çocuklarda yabancı cisimlerin solunum yoluna kaçmasının önemli bir ev kazası olduğunu ve özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Dolap ve kitaplık gibi yüksek mobilyalar duvara sabitlenmeli, yatak ve sandalyeler pencerenin hemen önüne yerleştirilmemelidir. Perde ipleri de çocukların boynuna dolanabilecek şekilde sarkıtılmamalıdır. Düğme ve lityum piller bulunan kumanda, oyuncak, tartı ve benzeri cihazların pil bölmeleri çocukların açamayacağı şekilde güvenli tutulmalıdır.

MERDİVEN, PENCERE VE BALKONDA ÇOCUKLARI KORUMAK İÇİN NE YAPILMALI?
Çocukları ev kazalarından korumak için merdivenlerin üst ve alt bölümlerinde uygun güvenlik kapıları kullanılmalı, pencere ve balkonlarda çocuğun tırmanmasını kolaylaştıracak eşyalar kaldırılmalıdır. Sağlık Bakanlığı kaynakları, çocuklarda düşmenin özellikle ilk yıllarda sık karşılaşılan yaralanma nedenlerinden biri olduğunu belirtiyor.
Balkon korkuluklarının önüne sandalye, masa, saksı veya kutu gibi eşyalar konulmamalıdır. Pencere önlerinde de çocukların üzerine çıkabileceği mobilyalar bulunmamalıdır. Sineklik tek başına düşmeye karşı güvenlik önlemi olarak değerlendirilmemeli; pencere güvenlik kilitleri gibi ek fiziksel önlemler tercih edilmelidir.

ÇOCUKLARIN YAŞINA GÖRE EV KAZASI RİSKİ DEĞİŞİYOR
Çocukları ev kazalarından korumak için güvenlik önlemleri çocuğun gelişim dönemine göre değiştirilmelidir. Sağlık Bakanlığı'nın çocuk sağlığı kaynaklarında ilk 5 yaşta kaza türlerinin yaşa göre farklılaştığı belirtiliyor. Bir yaş altındaki çocuklarda yanma, düşme ve zehirlenme; 1 yaş civarında yabancı cisim; 2 yaşta zehirlenme, düşme ve yanma; 3 yaşta ise özellikle düşme ve yanma öne çıkıyor.
Bu nedenle emeklemeye başlayan çocuk için prizler, kablolar ve küçük nesneler; yürümeye başlayan çocuk için mutfak ve banyo; tırmanmaya başlayan çocuk için pencere, balkon ve mobilyalar yeniden kontrol edilmelidir. Ev güvenliği tek seferlik değil, çocuğun hareket kabiliyeti arttıkça tekrarlanan bir kontrol olarak ele alınmalıdır.
ZEHİRLENME RİSKİNE KARŞI EVDE HANGİ ÖNLEMLER ALINMALI?
Çocukları ev kazalarından korumak için ilaç ve kimyasal ürünler çocukların göremeyeceği ve ulaşamayacağı kilitli bölmelerde tutulmalıdır. Sağlık Bakanlığı kaynaklarında ev ortamındaki zehirlenmelerde ilaçlar ve kimyasal ürünler önemli risk kaynakları arasında gösteriliyor. Temizlik maddeleri kesinlikle içecek şişelerine aktarılmamalı ve orijinal ambalajlarıyla saklanmalıdır.
Çocuk bir kimyasal veya ilaç yuttuysa kendi başına kusturulmamalıdır. Maddenin ambalajı veya adı sağlık görevlilerine bildirilmelidir. Zehirlenme şüphesinde Türkiye'de 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi 7/24 hizmet veriyor. Ciddi belirtiler veya hayati tehlike varsa acil sağlık hizmetlerinden yardım alınmalıdır.

EVDE 5 DAKİKALIK ÇOCUK GÜVENLİĞİ KONTROLÜ
Çocukları ev kazalarından korumak isteyen aileler her gün veya düzenli aralıklarla evi çocuğun göz hizasından kontrol edebilir. Yerde küçük nesne var mı, mobilyalar sabit mi, pencere ve balkonlara erişim güvenli mi, ilaç ve kimyasallar kilitli mi, sıcak içecekler çocuğun ulaşabileceği yerde mi soruları hızlı bir güvenlik taraması sağlar.