Neşet Ertaş elinden tuttu, Hacı Taşan keman aldı! İşte unutulan ustanın hikâyesi
Seyit Çevik kimdir? Keskin’de bağlamayla başlayan, Hacı Taşan ve Neşet Ertaş’la yolları kesişen keman ustasının yaşamını ve müzik mirasını keşfedin.
Kırıkkale’nin Keskin ilçesinde yetişen Seyit Çevik’in müzik yolculuğu bağlamayla başladı, kemanla devam etti. Hacıali Obası köyünde 1941 yılında dünyaya gelen Çevik, babası Aşır Çevik’ten öğrendiği müziği yıllar içinde geliştirerek Abdal geleneğinin keman ustalarından biri oldu. Hacı Taşan’la kurduğu bağ ve Neşet Ertaş’ın desteğiyle plak çıkarma girişimi, sanat hayatının öne çıkan dönüm noktaları arasında yer aldı.
Yeni Ankara’nın araştırma haberine göre, 29 Ocak 2020’de hayatını kaybeden Seyit Çevik, yalnızca keman icrasıyla değil, Keskin’in müzik kültürünün kuşaktan kuşağa aktarılmasındaki yeriyle de hatırlanıyor. Kırıkkale Valiliğinin mahalli sanatçılar listesinde adının bulunması, Çevik’in bölgenin geleneksel müzik mirası içindeki yerini ortaya koyuyor.
SEYİT ÇEVİK’İN MÜZİK HİKÂYESİ HACIALİ OBASI’NDA BAŞLADI
1941’de Keskin’e bağlı Hacıali Obası köyünde doğan Seyit Çevik, müzisyen Aşır Çevik’in oğluydu. Küçük yaşlarda babasının yanında bağlama çalmayı öğrendi. Örgün bir müzik eğitimi almadan, aile içinde öğrendikleri ve düğünlerdeki icralarıyla kendisini yetiştirdi.
O yıllarda müzik, Keskin ve çevresindeki Abdal topluluklarının gündelik yaşamında önemli bir yere sahipti. Düğünler ve yerel buluşmalar, sanatçıların hem repertuvarlarını geliştirdiği hem de dinleyicilerle buluştuğu ortamlardı. Çevik de bağlama çalıp türkü söyleyerek bu geleneğin içinde yetişti.
HACI TAŞAN’IN ALDIĞI KEMAN, SANAT HAYATINI DEĞİŞTİRDİ
Seyit Çevik’in hayatındaki önemli değişimlerden biri, Hacı Taşan’la yakınlaşmasıyla yaşandı. Yerel kaynaklarda aktarılan bilgilere göre Taşan, Çevik’i yanına aldı ve Ankara’dan ona bir keman temin etti. Böylece Çevik’in müzik hayatında yeni bir dönem başladı.
Çevik, kemanla birlikte Keskin’in bozlak geleneğini kendi icrasıyla sürdürdü. Onu diğer müzisyenlerden ayıran yönlerden biri, kemanı yöresel müziğin anlatımına uygun bir biçimde kullanmasıydı. Keman, onun elinde yalnızca eşlik çalgısı olmaktan çıkıp türkülerin duygusunu taşıyan temel bir araca dönüştü.
Hacı Taşan’ın yanında müzik yapması, Çevik’in hem repertuvarını geliştirmesine hem de bölgenin köklü müzik çevresinin içinde yer almasına imkân sağladı. Bu ilişki, Keskin’de kuşaklar arasında kurulan müzik bağının da bir örneğiydi.
NEŞET ERTAŞ’IN DESTEĞİYLE İLK PLAĞINI ÇIKARDI
Seyit Çevik’in müziğini daha geniş bir çevreye ulaştıran adımlardan biri plak çalışması oldu. Yerel basında yayımlanan biyografik bilgilere göre Çevik, 1961’de İstanbul’da askerlik görevini tamamlayıp Keskin’e döndükten sonra plak çıkarmak istedi. Bunun için Neşet Ertaş’la görüştü.
Ertaş’ın yönlendirmesiyle İstanbul’daki bir plak şirketine ulaşan Çevik, ilk plağını “Sarı Sultan” adıyla kaydetti. Bu kayıt, sanatçının düğünlerde ve yerel etkinliklerde sürdürdüğü müziğin plak aracılığıyla daha geniş bir dinleyici kitlesine ulaşmasını sağladı.
Çevik’in müzik çalışmaları sonraki yıllarda da devam etti.
SEYİT ÇEVİK’İN ADI KIRIKKALE’NİN KÜLTÜR KAYITLARINDA YER ALIYOR
Seyit Çevik’in hikâyesi, yalnızca Hacı Taşan ve Neşet Ertaş gibi tanınmış isimlerle kurduğu bağ üzerinden okunamaz. Onun asıl yeri, Keskin’de sürdürülen Abdal müziğinin icracıları arasındaki konumuyla ortaya çıkıyor.
Kırıkkale Valiliğinin mahalli sanatçılar sayfasında Çevik, Keskin’in Abdal ve aşiret müziği temsilcileri arasında gösteriliyor. Bu kayıt, sanatçının yerel kültür tarihindeki yerini belgeleyen resmî kaynaklar arasında bulunuyor.
Bununla birlikte Seyit Çevik'in Erol Cöke, Verdi Taşan, Çetin İçten, Valit Taşan ve Erdal Cöke gibi isimlerin yetişmesinde de önemli rol oynadığı biliniyor.
SEYİT ÇEVİK NE ZAMAN HAYATINI KAYBETTİ?
Keman ustası Seyit Çevik, 29 Ocak 2020’de 79 yaşında hayatını kaybetti. Kırıkkale Valiliğinin 31 Ocak 2020 tarihli haberine göre, bir süredir Muğla’da tedavi gören Çevik’in cenazesi Keskin ilçesinde kılınan namazın ardından Yenimahalle Mezarlığı’na defnedildi.
Çevik’in ardından kalan miras, Keskin’in müzik kültüründe bağlama ve kemanın nasıl yan yana var olabildiğini de anlatıyor. Babasından öğrendiği bağlamayla başlayan, Hacı Taşan’ın desteğiyle kemana yönelen ve Neşet Ertaş’ın aracılığıyla plaklara uzanan hayatı, Kırıkkale’nin kültür tarihinin daha az bilinen sayfalarından birini oluşturuyor.
