Kırıkkale’de yıllardır yaşatılan gelenek: Toy odasında köylüler bir araya geliyor
Ahılı Köyü Toy Odası nedir? Kırıkkale’de yaşatılan gelenekte köylüler sohbet ediyor, ihtiyaçları konuşuyor ve dayanışmayı sürdürüyor.
Kırıkkale’nin merkez ilçesine bağlı Ahılı köyünde bulunan Zahir Aykul ve Mahir Önal Toy Odası, köy sakinlerinin bir araya geldiği geleneksel buluşma noktalarından biri olmayı sürdürüyor. Özellikle yaşlıların kullandığı odada sohbet ediliyor, köyün ihtiyaçları konuşuluyor ve imkanlar ölçüsünde dayanışma sağlanıyor.
Toy odasının bugünkü kullanımını ve köydeki yerini, odayı kullanan Ahılı köylüleri Yeni Ankara’ya özel açıklamalarda bulundu.
Odanın başında bulunan Hazım Akdağ, mekanın geçmişini anlatırken, temizlenmesi ve yeniden kullanılabilir hale getirilmesinde İdris Aykul’un emeğine dikkat çekti ve yapılan çalışmaları anlattı:
“Burayı da yapan bizim köylü, polis emeklisi var İdris Aykul. O geldi, buraları temizlettirdi, su attı, boyattı, tertemiz yaptırdı. Ben de yanında bulundum.”
TOY ODASINDA HAYAT NASIL DEVAM EDİYOR?
Ahılı’daki odanın giderleri de büyük ölçüde köylülerin desteğiyle karşılanıyor. Akdağ, bazı vatandaşların para desteğinde bulunduğunu, yakacak ihtiyacının da köylüler tarafından karşılandığını söyledi ve ekledi:
“Bazı arkadaşlardan elli, yüz topluyor, kömürümüzü alıyor. Çayı vatandaş kendi getiriyor gelenler. Böyle oturuyor işte burası, toy odası.”
Bir başka köylü de odanın yalnızca oturup çay içilen bir yer olmadığını, köyde dayanışmanın devam ettiği alanlardan biri olduğunu anlattı:
“Bağışlayan, yaptıran İdris Aykul. İdris Aykul yaptırdı. Hazım Akdağ başında burada duruyor. Arkadaşlar buraya toplanıyor, sohbet ediyor. Çayını, şekerini oradan buradan hayırınagetirenler oluyor. Kendimiz alıyoruz. Kömürleri bahçeleri getiriyor, alıyor. Buradan kullanıyor.”
Bu anlatım, odanın günlük ihtiyaçlarının da büyük ölçüde köylülerin katkısıyla karşılandığını gösteriyor.
“BURAYA KAHVEYE GİTMEYENLER GELİYOR”
Toy odasının müdavimlerinin ağırlıklı olarak yaşlılardan oluştuğunu belirten bir köylü, gençlerin odaya daha az geldiğini söyledi.
“Buraya kahveye gitmeyenler, genellikle yaşlı kesimler geliyor. Gençler pek gelmiyor.”
Ona göre odanın bir başka özelliği ise köyde insanların birbirlerinin sıkıntılarından haberdar olması.
“Burada yaşlılar işte derdi, tasası, ihtiyacı olanlar verirler diyor. İşte herkes ona göre bir yardımda bulunanlar oluyor, bulunmayanlar oluyor. Burası kendine bağımlı bir yer yani.”
Bu sözler, toy odasının yalnızca fiziksel bir buluşma alanı değil, köy içindeki sosyal ilişkilerin sürdüğü bir mekan olduğunu ortaya koyuyor.
TOY ODASI NEDİR?
Ahılı köyünde “toy odası” olarak adlandırılan bu mekanın anlamı, köylülerin anlatımında doğrudan toplanma, sohbet etme, istişare etme ve gerektiğinde ortak karar alma işlevleriyle açıklanıyor.
Köylülerden biri toy odası geleneğini şöyle anlattı:
“Toy odası yani belli yaşlı kişilerin toplanıp karar alması, bir şey hakkında karar alması. Eski geleneklerimizi az çok karşılamaya çalışıyoruz elimizden geldiği kadar.”
Anadolu'nun farklı bölgelerinde köy odaları, özellikle kış aylarında insanların bir araya geldiği, sohbet ettiği, misafirlerin ağırlandığı ve köy meselelerinin konuşulduğu sosyal alanlar olarak kullanıldı. Akademik çalışmalarda da köy odalarının sohbet, geleneksel oyun, ikram ve toplu buluşmalarla ilişkili olduğu görülüyor.
Ahılı’daki toy odasının geçmişi de bu geleneğin yerel bir örneğini oluşturuyor. Odanın 2017 yılında düzenlenen törenle hizmete açıldığı ve Zahir Aykul-Mahir Önal Köy Odası adını taşıdığı dönemin haberlerinde yer aldı. Açılışta İdris Aykul, odanın köylülerin birlik ve beraberliğini güçlendirmesi amacıyla yapıldığını açıklamıştı.
AHILI’DA GELENEK YALNIZCA ODANIN İÇİNDE KALMIYOR
Toy odasının bugün de kullanılmaya devam etmesi, Ahılı’daki geleneksel buluşma kültürünün tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor. 2024 yılında da Ahılı Köyü Muhtarlığı ile Toy Odası'nın katkılarıyla bayramlaşma programı düzenlenmiş, programa yaklaşık 150-200 kişinin katıldığı bildirilmişti. Programda köyde yaşayanlarla dışarıdan gelen Ahılılıların bir araya geldiği aktarılmıştı.
Dolayısıyla Ahılı’daki toy odasının işlevi yalnızca birkaç kişinin günlük sohbetiyle sınırlı değil. Bayramlaşma gibi toplu etkinliklerde de köylülerin buluşmasına imkan sağlayan bir merkez olarak kullanılıyor.
Bugün odanın başında bulunan Hazım Akdağ’ın anlattıkları ise geleneğin günlük hayattaki karşılığını ortaya koyuyor: Birkaç kişinin çayını getirdiği, başkasının kömür desteği verdiği, yaşlıların sohbet ettiği ve ihtiyaç sahibi olanların imkanlar ölçüsünde destek gördüğü bir köy buluşma noktası.
Ahılı köylülerinin ifadesiyle toy odası, geçmişten kalan bir oda olmanın ötesinde köyün insanlarını aynı çatı altında tutmaya çalışan bir dayanışma alanı olarak yaşamaya devam ediyor.
