Bursa’da sel planlarında kritik soru: Evinden çıkamayanlar nasıl tahliye edilecek?

Bursa’da ekim ayında etkili olan kuvvetli yağışlar, afet anında kendi imkânlarıyla evinden ayrılamayan yaşlıların, engelli bireylerin ve bakım desteğine ihtiyaç duyan kişilerin durumunu yeniden gündeme getirdi. Yağış öncesinde uyarılar yapılırken, asıl soru bu kişilere ihtiyaç duydukları anda yardım ulaştırılıp ulaştırılamadığı oldu.

BURSA’DA YÜZLERCE İHBAR ALINDI

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 16 Ekim’de Bursa ve çevresinde kuvvetli yağış beklendiğini duyurarak sel, su baskını, heyelan ve ulaşımda aksamalara karşı uyarıda bulundu. Yağışların ardından kent genelinde çok sayıda olay için müdahale çalışması yürütüldü.

17 Ekim akşamı Bursa’da sel, su baskını, gider tıkanması ve mahsur kalma olaylarıyla ilgili 445 ihbar alındı, bunların 320’sine müdahale edildi. Kalan ihbarlara ilişkin çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Açıklanan rakamlar müdahalenin boyutunu ortaya koysa da yardımlı tahliye ihtiyacının ne ölçüde karşılandığını göstermiyor. İhbarların kaçının yaşlılardan, engelli bireylerden veya tek başına evinden çıkamayan kişilerden geldiği; kaç kişinin güvenli bölgelere taşındığı konusunda ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Görsel Yapay Zeka İle Oluşturulmuştur.

UYARI MESAJI TAHLİYE İÇİN TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL!

Afet dönemlerinde vatandaşların zamanında bilgilendirilmesi hayati önem taşıyor. Ancak hareket kabiliyeti kısıtlı bir kişinin telefonuna ulaşan uyarı mesajı, güvenli bir yere ulaşmasını tek başına sağlayamıyor. Bazı kişiler merdivenleri kullanamıyor, bazıları tekerlekli sandalye veya sedye desteğine ihtiyaç duyuyor. Yalnız yaşayan ya da bakım desteği olmadan hareket edemeyen kişiler için de özel bir planlama gerekiyor.

Bu nedenle tahliye hazırlığının yalnızca SMS gönderilmesi veya genel uyarı yapılması üzerinden değerlendirilmesi yeterli değil. Asıl önemli olan, yardım talebinin ardından kişiye ulaşacak ekibin ve uygun aracın hazır bulunması, binadan güvenli çıkışın sağlanması ve tahliye sonrasında kişinin güvenli bir noktaya ulaştırılması.

KAYITLI KİŞİLER VE GÖREVLENDİRİLEN EKİPLER BELLİ Mİ?

Bursa Büyükşehir Belediyesinin afet yönetimi birimleri için riskleri belirleme, hazırlık planları oluşturma, kurumlar arasında koordinasyon sağlama ve afet sonrasında barınma ihtiyaçlarını planlama gibi görevler tanımlanıyor. Belediyenin engelli bireylere yönelik ulaşım hizmetleri de bulunuyor.

Bununla birlikte, 17-18 Ekim’deki yağışlar özelinde yardımlı tahliyeye ihtiyaç duyan kişilerin sayısı ve bu kişilere yönelik operasyonel hazırlıkların kapsamı açıklanmış değil.

ERİŞİLEBİLİR ARAÇ VE GEÇİCİ BARINMA DA PLANIN PARÇASI

Belediyenin daha önceki yağışlara ilişkin açıklamalarında geniş çaplı personel ve araç desteğiyle müdahale gerçekleştirildiği belirtilmişti. Ancak önceki bir yağış dönemine ait araç ve personel sayıları, yeni olay sırasında yardımlı tahliyeye ayrılan kaynakların göstergesi olarak değerlendirilemez.

Özel ihtiyaçları olan kişilerin tahliyesinde araç sayısının yanı sıra araçların kullanım özellikleri de belirleyici oluyor. Tahliye edilen kişinin yalnızca evinden çıkarılması değil, ihtiyaçlarına uygun bir yerde güvenli biçimde barınabilmesi de gerekiyor. Erişilebilir tuvalet, binaya engelsiz giriş, ilaç ve bakım ihtiyaçlarının karşılanması gibi koşullar, özellikle hareket kısıtlılığı bulunan kişiler açısından önem taşıyor.

Bursa’da son yağışlar için tahliye ihtiyacı olan kişilere ayrılan geçici barınma alanlarının sayısı, erişilebilirlik koşulları ve kullanılabilir kapasitesi hakkında kamuya açık, doğrulanabilir bir açıklama bulunmuyor. Bu durum, söz konusu imkânların olmadığı anlamına gelmese de hazırlık seviyesinin dışarıdan değerlendirilmesini güçleştiriyor.

Görsel Yapay Zeka İle Oluşturulmuştur.

ACİL DURUMDA HANGİ NUMARALARA BAŞVURULABİLİR?

Evinde mahsur kalan, su baskını tehlikesi yaşayan veya kendi imkânlarıyla güvenli bölgeye ulaşamayan kişilerin öncelikle 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden yardım istemesi gerekiyor. Bildirimde açık adresin, yaşanan tehlikenin ve kişinin hareket kabiliyetiyle ilgili özel ihtiyaçlarının net biçimde aktarılması önem taşıyor.

Konuşamayan veya telefon görüşmesi yapamayan kişiler için 112’ye SMS ve engelli bireylere yönelik Engelsiz 112 uygulaması gibi alternatif iletişim imkânları da bulunuyor. Bursa Büyükşehir Belediyesinin ALO 153 hattı ile BUSKİ’nin ALO 185 hattı da ilgili belediye hizmetleri kapsamında kullanılabiliyor. Ancak hayati tehlike ve acil kurtarma ihtiyacında belediye hatları, 112’nin yerine geçmiyor.