Ankara Bildirisi’nde neler var? Türk dünyasından ulaşım, ticaret ve güvenlik adımları

Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi’nin ardından kabul edilen Ankara Bildirisi’nde, Orta Koridor’un güçlendirilmesi, sınır geçişlerinin kolaylaştırılması ve siber güvenlik iş birliğinin geliştirilmesi öne çıktı. Türkiye’nin dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldığı zirvede, enerji ve ortak teknoloji projelerine ilişkin hedefler de sıralandı. Bildirinin imzalandığı İletişim Başkanlığı tarafından da duyuruldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla gerçekleştirilen zirvenin bildirisinde liderler; egemenlik, bağımsızlık, toprak bütünlüğü, uluslararası sınırların dokunulmazlığı ve iç işlerine karışmama ilkelerine bağlılıklarını yineledi.

ORTA KORİDOR İÇİN DEMİRYOLU VE BAĞLANTI VURGUSU

Bildirinin başlıca gündemlerinden birini, Türk dünyasının Doğu ile Batı arasındaki ulaşım ve ticaret bağlantıları oluşturdu. Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru’nun güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Bu kapsamda Bakü-Tiflis-Kars demiryolunun tam kapasiteyle işletilmesine, Zengezur Koridoru ile Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projelerinin hayata geçirilmesine ve bu güzergâhların Orta Koridor’a bağlanmasına destek verildi.

Azerbaycan ile Kazakistan arasında 15 Ekim 2026’da imzalanan Orta Koridor İş Birliği Anlaşması’na diğer üye devletler de davet edildi. Orta ve Güney Asya arasındaki bağlantıları geliştirmesi hedeflenen Trans-Afgan Demiryolu’nun önemine dikkat çekilirken TDT Ulaşım Koridorları Stratejisi’nin hazırlanması teşvik edildi.

SINIRLARDA DAHA AZ BÜROKRASİ, HAVALİMANLARINDA ÖZEL ŞERİT GÜNDEMİ

Ticaret akışını hızlandırmak amacıyla sınır geçişleri ve limanlardaki bürokrasinin azaltılması ile elektronik taşıma belgesi sistemi e-CMR’nin yaygınlaştırılması üzerinde duruldu.

Üye ülkelerin havalimanlarında, bu ülkelerin vatandaşlarına yönelik özel yolcu şeritleri oluşturulması imkânlarının incelenmesi de bildiride yer aldı.

SİBER GÜVENLİK KONSEYİ İÇİN TEMASLAR HIZLANDIRILACAK

Güvenlik başlığında terörizm, ayrılıkçılık, aşırıcılık, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı ile sınır aşan organize suçlara karşı ortak mücadele mesajı verildi.

Siber Güvenlik ve Siber İş Birliği Mutabakat Zaptı’nın imzalanması ve TDT Siber Güvenlik Konseyi’nin faaliyete geçirilmesi için temasların hızlandırılması istendi. Türkiye’nin ev sahipliğinde bir “TDT Savunma Sanayii Koleji” programı kurulması önerisi de gündeme alındı.

ENERJİ HATLARI VE ORTAK UYDU PROJESİ

Bildiride Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Güney Gaz Koridoru’nun önemine işaret edilirken Orta Asya-Azerbaycan Yeşil Enerji Koridoru ile Hazar-Karadeniz-Avrupa hatlarına destek açıklandı.

Nükleer enerjinin barışçıl kullanımı ve kritik mineraller alanlarında ortaklık fırsatlarının araştırılacağı belirtildi. TDT bünyesinde geliştirilen 12U boyutundaki “TDT-SAT” küp uydusunun üretiminin tamamlandığı da bildirildi.

KIBRIS VE FİLİSTİN MESAJLARI

Liderler, Kıbrıs meselesinde sahadaki gerçekler temelinde, müzakere edilmiş ve karşılıklı mutabakata dayanan bir çözüm çerçevesine işaret ederek Kıbrıs Türk halkının eşit haklarına destek verdi.

Gazze’deki insani durum karşısında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2803 sayılı kararı ile Kapsamlı Plan’ın eksiksiz uygulanması istendi. Filistin meselesinde 1967 sınırları temelinde iki devletli çözüm vurgulandı. Suriye’nin toprak bütünlüğüne ve yeniden inşasına destek yinelenirken Afganistan’daki insani durumun takip edildiği kaydedildi.

ORTAK ALFABE, YÜKSEKÖĞRETİM VE DİPLOMATİK TEMSİL

Kurumsal iş birliği kapsamında üye ülkelerin TDT nezdinde daimî temsilcilik kurma sürecinin sürdürülmesi öngörüldü. Teşkilatın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde gözlemci statüsü kazanması için diplomatik girişimlerde bulunulacağı belirtildi.

Ortak Türk Alfabesi, Ortak Tarih ve Ortak Terminoloji çalışmaları takdirle karşılandı. “Türk Dünyası Yükseköğretim Alanı” kurulmasına yönelik girişim de bildiride yer buldu.

2027’deki 14. TDT Zirvesi’nin Özbekistan’da, aynı yıl gerçekleştirilecek gayriresmî zirvenin ise Kırgızistan’da yapılması kararlaştırıldı. Yeni dönemde genel sekreterlik görevini Kubanıçbek Ömüraliyev’in ardından Mirvokhid Azimov’un üstleneceği açıklandı.

ERDOĞAN’DAN BİRLİK VE DİPLOMASİ ÇAĞRISI

Zirvede konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa yer yoktur.” mesajını verdi. KKTC ile temasların artırılması ve Türkmenistan’ın tam üyeliği yönündeki beklentisini dile getiren Erdoğan, Azerbaycan-Ermenistan barış sürecine destek verdi; İran’la artan gerilimin diplomasi yoluyla çözülmesini temenni etti.