Maaşın üçte biri doğrudan ev sahibine gidiyor! Büyükşehirlerdeki kira kabusu resmi rakamlara yansıdı

Türkiye genelinde hanehalkı bütçelerinin ağırlıklı olarak hangi alanlara harcandığını gösteren 2025 yılı Bölgesel Tüketim Harcamaları araştırmasının sonuçları kamuoyu ile paylaşıldı. Veriler, vatandaşların bütçesindeki en büyük gider kalemlerinin konut, kira, gıda ve ulaşımdan oluştuğunu ortaya koyarken, İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerdeki barınma maliyetlerinin hane ekonomisi üzerindeki ağır baskısını rakamlarla belgeledi.

TÜRKİYE'NİN TÜKETİM ÇEYREĞİ İSTANBUL'DA GERÇEKLEŞTİ

İBBS 1. Düzey bölgeleri itibarıyla yapılan analize göre, Türkiye'deki toplam hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı tek başına TR1 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti. İstanbul'u yüzde 14,5'lik pay ile TR3 (Ege) bölgesi ve yüzde 12,6 ile TR6 (Akdeniz) bölgesi izledi. Harcamalardan en düşük payı alan bölge ise yüzde 1,4 ile TRA (Kuzeydoğu Anadolu) oldu.

İstanbul, harcama türleri bazında da birçok kalemde ilk sırada yer aldı. Özellikle eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3'ü, lokanta ve konaklama hizmetlerinin yüzde 32,2'si ve konut/kira harcamalarının yüzde 28,4'ü İstanbul bölgesinde yapıldı. Ege bölgesi ise alkollü içecekler ve tütün ürünleri harcamalarında yüzde 17,9, sağlık harcamalarında ise yüzde 15,9 ile kendi bölgesel bütçesinde dikkat çekici oranlara ulaştı.

TÜKETİMDE İKİNCİ SIRADA ANKARA VAR

Daha dar kapsamlı olan İBBS 2. Düzey bölge sınıflandırmasına bakıldığında, İstanbul'un (yüzde 25,6) ardından Türkiye'de en fazla tüketim harcaması yapılan ikinci bölge yüzde 8,3'lük pay ile TR51 (Ankara) oldu. Başkenti yüzde 6,5 ile TR31 (İzmir) ve yüzde 5,7 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgeleri takip etti. En düşük harcama payı ise yüzde 0,5 ile Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan'ı kapsayan TRA2 bölgesinde kaydedildi.

BAŞKENTLİNİN BÜTÇESİ KİRAYA VE ULAŞIMA GİDİYOR

Bölgelerin kendi içindeki bütçe dağılımları incelendiğinde, Ankaralıların gelirlerinin büyük bir kısmını barınma ve ulaşıma ayırmak zorunda kaldığı görüldü. Konut ve kira harcamalarına en yüksek payı ayıran bölge yüzde 30,2 ile İzmir olurken, İstanbul yüzde 29,6 ile ikinci, Ankara ise yüzde 29,5 ile üçüncü sırada yer aldı. Bu verilere göre bir Ankaralı, aylık toplam bütçesinin neredeyse üçte birini sadece barınma ve ev giderlerine ayırıyor.

Benzer bir durum ulaşım masraflarında da yaşandı. Ulaştırma harcamalarına bütçesinden en yüksek payı ayıran bölgeler arasında Kocaeli bölgesi (yüzde 25,0) ve Balıkesir bölgesi (yüzde 24,1) başı çekerken, Ankara yüzde 23,6'lık oranla Türkiye'de ulaşıma en çok bütçe ayıran üçüncü il oldu.

GIDA HARCAMALARINDA ZİRVE GÜNEYDOĞU'NUN

Hanehalkı bütçesi içinde gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarının payının en yüksek olduğu bölge yüzde 29,6 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) oldu. Büyükşehirlerde ise kira ve ulaşım masraflarının yüksekliği nedeniyle bütçe içindeki gıda payının oransal olarak küçüldüğü görüldü. Gıdaya ayrılan payın en düşük olduğu il yüzde 14,2 ile İstanbul olurken, Ankara yüzde 15,6 ile gıda harcaması payının en düşük olduğu ikinci bölge olarak kayıtlara geçti.

Bir sonraki hanehalkı tüketim harcamaları (bölgesel) bülteninin 14 Ekim 2027 tarihinde yayımlanması planlanıyor.