S-400’lerin üçüncü ülkeye devri gündemde; anlaşma henüz açıklanmadı
Türkiye’nin S-400’leri için yeni formül gündemde: Rusya, sistemlerin üçüncü bir ülkeye devrine yeşil ışık yakabileceğini açıkladı.
Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye devredilmesi ihtimali yeniden gündemde. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un ardından Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da Ankara ile Moskova arasında bu konuda temasların sürdüğünü açıkladı.
Peskov, Rus yapımı S-400 sistemlerinin Türkiye’den başka bir ülkeye taşınmasına ilişkin çalışmaların devam ettiğini belirtirken, henüz hangi ülkenin gündemde olduğuna ya da transfer konusunda kesin bir anlaşmaya varıldığına ilişkin bilgi paylaşmadı.
KREMLİN’DEN S-400 AÇIKLAMASI
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, gazetecilerin Türkiye’de bulunan S-400 sistemlerinin başka bir ülkeye taşınması ihtimaline ilişkin sorusunu yanıtladı.
Peskov, konunun gündemde olduğunu belirterek, “Bu konu gündemde. Gerekli çalışmalar yapılıyor ve uygun temaslar kuruluyor” ifadelerini kullandı.
Bu açıklamayla birlikte Türkiye ile Rusya arasında S-400’lerin geleceğine ilişkin görüşmelerin sürdüğü Kremlin tarafından da doğrulanmış oldu.
LAVROV TRANSFER İÇİN ŞARTLARI AÇIKLAMIŞTI
Kremlin’in açıklamasından birkaç gün önce Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türkiye’nin elindeki S-400 sistemlerinin üçüncü bir ülkeye devredilmesi ihtimaline ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştu.
Lavrov, Moskova’nın böyle bir transfere belirli koşullar altında onay verebileceğini söyledi. Rus Bakan’a göre sistemlerin gönderileceği ülkenin Rusya ile dostane ilişkiler içerisinde olması ve sistemlerin gelecekte başka bir ülkeye aktarılmaması konusunda güvence vermesi gerekiyor.
Lavrov, bu ihtimali şu sözlerle ifade etti:
“Bu S-400 sistemlerinin taşınacağı ülke sorumluysa ve Rusya ile dostane ilişkiler sürdürüyorsa, böyle bir olasılık mevcuttur.”
Lavrov ayrıca, böyle bir talep gelmesi halinde Moskova’nın transferi değerlendirmeye hazır olduğunu belirterek, “Talep gelmesi halinde S-400’leri böyle bir ülkeye devretmeye hazır olacağız” dedi.
Rusya tarafından daha önce yapılan açıklamalarda da S-400 satış sözleşmesindeki son kullanıcı şartları nedeniyle Türkiye’nin Moskova’nın onayı olmadan sistemleri başka bir ülkeye devredemeyeceği vurgulanmıştı.
ÜÇÜNCÜ ÜLKENİN KİM OLACAĞI BELLİ DEĞİL
S-400’lerin Türkiye’den çıkarılması konusunda çeşitli iddialar daha önce gündeme gelmiş olsa da Rusya veya Türkiye tarafından resmi olarak bir alıcı ülke açıklanmış değil.
Bazı haberlerde Körfez ülkeleri, özellikle Birleşik Arap Emirlikleri gibi seçenekler gündeme getirilmişti. Ancak bu iddialar şu aşamada resmi bir anlaşmayla doğrulanmış durumda değil.
Lavrov da kendisine yöneltilen olası alıcı ülke sorularına, Moskova’ya henüz resmi bir talep ulaşmadığını belirterek yanıt vermişti.
Dolayısıyla mevcut tablo, S-400’lerin üçüncü bir ülkeye kesin olarak satıldığı veya devredildiği anlamına gelmiyor. Şu an doğrulanan gelişme, Türkiye ile Rusya arasında bu ihtimal konusunda temasların devam etmesi.
S-400’LER F-35 MESELESİNİN MERKEZİNDE
S-400 konusu aynı zamanda Türkiye ile ABD arasındaki F-35 anlaşmazlığının en önemli başlıklarından biri.
Türkiye, 2017 yılında Rusya ile S-400 sistemlerinin alımı konusunda anlaşma yaptı ve sistemlerin teslimatı 2019 yılında başladı. Washington, Rus yapımı hava savunma sistemlerinin F-35 savaş uçaklarının güvenliği açısından risk oluşturduğunu belirterek Türkiye’nin programa katılımını sonlandırdı.
ABD ayrıca S-400 alımı nedeniyle Türkiye’ye CAATSA kapsamında yaptırım uyguladı. Türkiye ise uzun süredir F-35 programına yeniden dönülmesine yönelik diplomatik temaslarını sürdürüyor.
Bu nedenle S-400’lerin Türkiye dışına çıkarılması ihtimali, Ankara ile Washington arasındaki F-35 anlaşmazlığının çözümünde gündeme gelen seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
ANKARA-WASHİNGTON HATTINDA DA HAREKETLİLİK VAR
Türkiye’nin F-35 programına dönüşü konusunda 2026 yılında ABD tarafından daha olumlu mesajlar verilmişti. ABD Başkanı Donald Trump da Temmuz ayında Ankara’da gerçekleştirilen NATO Zirvesi sırasında Türkiye’nin programa yeniden dahil edilmesi ihtimalini değerlendirdiğini açıklamıştı.
Ancak S-400 meselesiyle ilgili hukuki ve siyasi süreç henüz tamamen sonuçlanmış değil. Bu nedenle sistemlerin üçüncü bir ülkeye transfer edilmesine yönelik görüşmelerin nasıl sonuçlanacağı, Ankara-Washington ilişkilerinin geleceği açısından da yakından takip ediliyor.
Şu an için kesinleşen nokta ise Rusya’nın Türkiye’deki S-400 sistemlerinin üçüncü bir ülkeye taşınması ihtimalini gündeminde tuttuğu ve Ankara ile bu konuda temasların sürdüğü.
Kaynak: Politis, Arab News
Türkiye'nin NATO ile yaşadığı krizler: Kıbrıs'tan S-400'e uzanan gerilim tarihiGüncel
S-400 hava savunma sistemi nedir? Özellikleri nedir ve Türkiye’de kaç tane var?Güncel
