Ankara’da kulaktan kulağa şehir efsanesine dönüşmüş 5 hikâye
Ankara’nın sokaklarında, parklarında ve eski yapılarında yıllardır anlatılan birbirinden ilginç hikâyeler var. Atakule’nin neden dönmediğinden ODTÜ’nün altındaki gizli tünellere, kalenin kayıp hazinesinden Fikriye Hanım’ın mezarına kadar bu söylentiler kentin hafızasında yaşamaya devam ediyor.
Ankara denilince akla çoğunlukla siyaset, bürokrasi ve gri şehir görüntüsü geliyor. Oysa başkentin bir de kuşaktan kuşağa aktarılan, kimi zaman ürperten kimi zaman gülümseten hikâyeleri var. Bazıları eski Ankara'nın sokaklarında doğmuş, bazıları kentin büyümesiyle birlikte ortaya çıkmış. Aradan yıllar geçmesine rağmen bu anlatıların bir kısmı hâlâ gündemde.
Gerçekliği kanıtlanmamış bu hikâyeler, Ankara'nın şehir kültürünün bir parçasına dönüşmüş durumda. İşte başkentte yıllardır anlatılan beş şehir efsanesi.
1. ATAKULE ASLINDA TAMAMEN DÖNECEKTİ
Ankara'nın simgelerinden Atakule hakkında yıllardır anlatılan en ilginç hikâyelerden biri, kulenin tamamının dönmesi için tasarlandığı iddiası. Rivayete göre inşaat sırasında kulenin tamamını döndürecek özel bir mekanizma hazırlandı. Ancak şantiyede yaşanan bir hata nedeniyle mekanizmanın üzerine yanlışlıkla beton döküldü ve sistem kullanılamaz hale geldi.
Bu nedenle başlangıçta bütün yapının dönmesi planlanırken yalnızca üst bölümdeki döner restoranla yetinildiği anlatılıyor. Hikâyenin farklı versiyonlarında şantiye şefinin işe geç kalması da olayın nedeni olarak gösteriliyor. Atakule'nin tamamının dönmesi fikri, yıllar içinde Ankara'nın en bilinen şehir efsanelerinden biri haline geldi.
2. ODTÜ'NÜN ALTINDA DENİZ GEZMİŞ'İN KAÇTIĞI TÜNELLER Mİ VAR?
ODTÜ kampüsünün altındaki gizli tüneller, Ankara'da en çok konuşulan söylentiler arasında yer alıyor. Özellikle Deniz Gezmiş'in jandarmadan kaçmak için bu tünelleri kullandığı iddiası, yıllardır farklı biçimlerde anlatılıyor.
Rivayete göre kampüsün altında birbirine bağlanan geniş bir tünel ağı bulunuyor. Bu geçitlerin bir bölümünün kaçış amacıyla kullanıldığı, firarların artması üzerine bazı girişlerin kapatıldığı öne sürülüyor. Hikâyenin başka versiyonlarında tünellerin kampüsün farklı noktalarını birbirine bağladığı ve yer altında adeta ayrı bir ulaşım ağı oluşturduğu söyleniyor.
Ancak ODTÜ'nün altında Deniz Gezmiş'in kullandığı gizli bir kaçış tüneli bulunduğuna ilişkin doğrulanmış bir bilgi yok. Buna rağmen üniversitenin geniş kampüsü ve ormanlık alanları, bu söylentinin yıllardır canlı kalmasına zemin hazırlıyor.
3. ANKARA KALESİ'NİN ALTINDA KAYIP BİR HAZİNE Mİ VAR?
Ankara Kalesi'nin geçmişiyle ilgili anlatılan en eski söylentilerden biri, kalenin altında saklı bir hazine bulunduğu iddiası. Hikâyeye göre geçmişte yaşanan kuşatmalar sırasında değerli eşyalar, altınlar ve mücevherler kalenin gizli bölümlerine saklandı. Zamanla bu bölümlerin girişleri kapandı ve hazinenin yeri unutuldu.
Kalenin çevresindeki dar sokaklar, eski yapılar ve yer altına uzandığı söylenen geçitler de bu anlatıyı besliyor. Define arayanların yıllar boyunca kalenin çevresinde araştırmalar yaptığına ilişkin hikâyeler de anlatılıyor.
Bir başka söylenti ise kalenin beyaz atlı bir koruyucusu olduğu yönünde. Bazı anlatılarda geceleri surların üzerinde beyaz bir atın siluetinin görüldüğü, hatta atın sesini duyduğunu söyleyenlerin bulunduğu öne sürülüyor. Kalenin altında hazine bulunduğu veya beyaz atlı bir koruyucunun yaşadığı iddiaları ise şehir efsanesi olmanın ötesine geçebilmiş değil.
4. FİKRİYE HANIM'IN MEZARI KUĞULU PARK'TA MI?
Ankara'nın en çok merak uyandıran tarihî söylentilerinden biri de Fikriye Hanım'ın mezarının nerede olduğuyla ilgili. Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatında önemli bir yere sahip olan Fikriye Hanım'ın ölümü ve defnedildiği yer konusunda yıllar içinde farklı iddialar ortaya atıldı.
Halk arasında mezarının Kuğulu Park'ta bulunduğunu söyleyenler olduğu gibi Etnografya Müzesi'nin bulunduğu alanı işaret eden anlatılar da var. Başka bir rivayette ise dönemin şehir mezarlığına defnedildiği ileri sürülüyor.
Bu farklı anlatılar, Fikriye Hanım'ın hayatının son dönemine ilişkin tartışmalarla birlikte günümüze kadar ulaştı. Ancak Kuğulu Park'ta bulunduğu iddia edilen mezara ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Ankara'nın merkezindeki parkla özdeşleşen bu hikâye, kentin en dikkat çekici söylentilerinden biri olmayı sürdürüyor.
5. ABDİ İPEKÇİ PARKI'NDAKİ HAVUZLARIN ÜZERİNDEN BAKINCA SOL MU YAZIYOR?
Abdi İpekçi Parkı'ndaki havuzlar ve Metin Yurdanur'un yaptığı Eller heykeli de Ankara'nın siyasi hafızasına karışan şehir efsanelerinden birine konu oluyor.
Parkta bulunan havuzlara yukarıdan bakıldığında ortaya çıkan şeklin “Sol” kelimesini oluşturduğu iddia ediliyor. Özellikle 1980 öncesinin siyasi atmosferiyle ilişkilendirilen bu söylenti, parkın yıllardır konuşulan ayrıntılarından biri.
Aynı yerdeki Eller heykeli hakkında da farklı yorumlar bulunuyor. Heykelin dua eden elleri temsil ettiği düşünülürken, başka bir anlatıda 1980 öncesindeki sol siyasi hareketlerle ilişkilendirilerek Sovyet ordusunu çağıran eller şeklinde yorumlandığı aktarılıyor. Aynı heykelin birbirinden oldukça farklı anlamlarla açıklanması, Abdi İpekçi Parkı'nı Ankara'nın siyasi şehir efsanelerinden birinin merkezine yerleştiriyor.
ANKARA'NIN HAFIZASINDA YAŞAYAN HİKÂYELER
Atakule'den ODTÜ'ye, Ankara Kalesi'nden Abdi İpekçi Parkı'na uzanan bu anlatıların ortak noktası, doğruluğu kanıtlanmamış olmalarına rağmen yıllardır konuşulmaları. Kimi zaman bir yapının geçmişine, kimi zaman kentin siyasi ve kültürel hafızasına bağlanan bu hikâyeler, Ankara'nın yalnızca resmî tarihten ibaret olmadığını gösteriyor.
