Tek kutuplu dünya düzeni çöktü

Sima Güleser Polat

Sima Güleser Polat

Yazar
Tüm Yazıları

1945 düzeni artık bitti...

İkinci Dünya Savaşı sonrası "yasal" düzen, kaba kuvvetle de olsa alt edildi.

Ve şu an gelinen nokta tam da ABD Başkanı Trump'ın söylediği gibi...

“Bir İHA kullanan aktör, isterse Hürmüz Boğazı’nı kapatabilir ve dünya buna bakar.”

Bu sözün artık bir karşılığı var.

*

Nitekim öyle de oldu.

İran ne dediyse yaptı.

Boğazın tamamen kapanmasından çok, kontrol edilebilir olduğunun gösterilmesi asıl kırılma noktası oldu.

Bu da çok çok kutuplu değişimin ilk ve en güçlü adımı oldu.

Yıllardır süren kara düzenin de sürdürülemez olduğu ayyuka çıktı.

*

Savaş iki aydır devam ediyor.

Bu savaş İran'ın büyük direncini ve ABD ve İsrail'in kesin yetersizliğini ortaya koydu.

Savaşın oyuncularının rolleri baştan beri bariz.

ABD tehdit ediyor, blöf yapıyor, abluka ve engelleme iddiaları...

İran ise bu oyunda zekasını ortaya koyuyor, stratejik bir oyun oynuyor.

Ve savaşı kazanıyor...

Ve bu durum askeri üstünlük meselesinden çok daha başka bir yöne evriliyor.

Ve yeni bir sabır ve stratejik derinlik yarışı başlıyor.

*

Liberal düzen öldü.

ABD'nin küresel garantisi gitti.

Denizler deseniz muamma...

Enerji ve gıda güvenli değil.

Ama bu bir geçiş süreci...

Yeni bir dönem başlıyor.

Sancılı ama zalimlerin kaybettiğine de inandıran cinsten.

*

Bugüne kadar süregelen yasal düzen, sarsılırken...

Yaşananlar aynı zamanda petrodolar sistemin bundan sonra nasıl çözüleceğinin fragmanını da gözümüzün önüne koyuyor.

Bu ne demek oluyor peki?

Ticaret yolları artık tek bir gücün elinde olmayacak.

Mesele savaş olmayacak.

Mesele ticaret yollarının kontrolünün artık kimlerin elinde olacağı olacak.

Artık yerel paralarla ticaret başlayacak.

Çin, İran, Rusya, Türkiye ve Avrupa artık dolarla daha az iş yapacak.

*

Çok kutuplu bir dünya halihazırda şekilleniyor.

Bu düzen Şanghay ülkelerinin bir araya gelmesini daha fazla izletecek.

Haliyle dolar sistemi zamanla yok olacak.

ABD'nin dünyaya dayattığı dolara dayalı ekonomik sistem zaten bir Ponzi!

"Dolandırıcılık" düpedüz...

Bundan kurtulmak isteyen herkes kendi parasına sarılacak.

Hürmüz krizi de bunun en belirgin göstergesi olmadı mı?

*

ABD şimdiden kendi federal rezervini yani Amerika Merkez Bankası'nı çaresizbırakmadı mı?

FED şu anda bile ABD'nin kendi yarattığı kriz içinde sıkışmış durumda.

Faiz artırsa borç patlıyor, artırmasa enflasyon.

Bu ikircikli sistem uzun vadede sadece ABD'yi ilgilendirecek.

*

Bu sarsıntıların bu kadar şiddetli olmasının başka nedenleri de var elbette.

Amerikan ekonomisinin dalgalanmasının etkilerinin borsaya kadar uzanmasının başka nedenleri de var.

Yapay zeka patlaması onları da patlatıyor.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş teknolojik şirketlerin bu sene için taahhüt edilen 635 milyar dolarlık yapay zeka harcamalarının yeniden ele alınması konusunda baskı yapıyor.

Enerji olmadan teknoloji büyümüyor.

*

Savaş devam ederken askeri boyuttaki zararı da görmezden gelemeyiz.

ABD radarları İran'ın füzelerine karşı hamlede bulunuyor.

Fakat bunun maliyeti ve arka planındaki gerçeği inanılır gibi değil.

ABD sadece on günlük savaşta yıllarca sürecek savaş seyir füzesi üretimini tüketti.

ABD devam edemeyecek, fakat İran süresiz bir şekilde devam ediyor.

*

Diğer dikkat çekici durum ise, ABD bu yalanlarla daha fazla istese de devam edemez denilecek nitelikte.

ABD'nin yüzde 99 oranında olduğu söylenilen füzeleri önleme oranları, MIT Profesörü tarafından kanıtlandı.

Hem de saniye saniye videolarla.

Sonuç dehşet:

ABD'nin Patriot sistemleri tarafından İran füzelerinin gerçek önleme oranının yüzde 5 olduğu ortaya çıktı.

Kısaca İran'ın ABD-İsrail'i çok kısa süre içerisinde berhava etmesinin bir diğer nedeninin de bu eksiklik olduğunu söylemek yanlış olmaz.

*

Piyasalar bile çoktan kararını vermiş durumda.

Petrol fiyatlarının sert dalgalanması, deniz ticaretinin sekteye uğraması...

Borsaların buna rağmen yükselmesi…

İşte bu bir çelişki değil.

Bu, yeni gücün kim olduğunun ya da artık kim olmadığının ön izlemesi...