Anneler Günü’nün sessiz tarafı
Bazı günler vardır; kutlamaktan çok düşünmeye çağırır insanı.
Anneler Günü de benim için tam olarak böyle bir gün.
Çünkü herkes için aynı anlamı taşımıyor.
*
Birileri bugün annesinin elini öpecek...
Birileri hala silmeye kıyamadığı bir numaraya uzun uzun bakacak...
Birileri annesiz büyümenin sessizliğiyle güne başlayacak.
Birileri aynı evin içinde büyüdüğü halde hiçbir zaman “anne sıcaklığı” hissedemediği bir çocukluğun ağırlığını taşıyacak.
*
Bu yüzden yıllardır Anneler Günü paylaşımlarına hep biraz temkinli yaklaşıyorum.
Kutlamaktan değil…
Tek bir duyguyu herkes için ortakmış gibi sunmaktan çekiniyorum aslında...
Çünkü bazı günler vardır; toplum onları otomatik mutluluk günü ilan eder.
Sanki herkes aynı sevgiyi yaşamış…
Aynı anıları biriktirmiş gibi…
Oysa gerçek hayat böyle bir şey değil...
*
Annelik elbette çok özel, çok güçlü ve hiçbir şeyle kıyaslanmayacak kadar derin bir bağ.
Ama tam da bu yüzden, bu kavramın içini doldururken dikkatli olmak gerektiğini düşünüyorum.
Çünkü annelik yalnızca doğurmak değil; emek vermek, korumak, büyütmek, çoğu zaman kendinden eksilterek ayakta tutmaya çalışmak demek değil mi?
İşte sırf bu yüzden insanlar sevgiyi anlatırken sık sık annelik metaforuna sığınıyor.
*
Son günlerde kaldırılan bir reklam üzerine düşünürken bunu yeniden fark ettim.
Bir hayvana duyulan sevgiyle annelik arasında kurulan bağ günlerce tartışıldı.
Kimileri bunu sevginin kapsayıcı bir hali olarak gördü...
Kimileri ise anneliğin anlamını hafifleştiren bir yaklaşım olarak…
Bence burada durup şu soruyu sormak gerekiyor:
Bir sevgiyi değerli kılabilmek için onu mutlaka “annelik” kavramının içine mi yerleştirmeliyiz?
*
Bir sokak hayvanına sahip çıkmak…
Kuruyan bir ağacı yaşatmaya çalışmak…
Bir dostun en karanlık gününde yanında olmak…
Bunların hepsi çok kıymetli duygular.
Ama her şefkati aynı kavramın içine yerleştirdiğimizde, bazen bazı anlamların ağırlığı da incelmeye başlıyor.
*
Annelik yalnızca bir duygu değil; toplumların yüzyıllardır ayrı bir yere koyduğu bir "makam" aslında.
Kadının üretkenliğinden, koruyuculuğundan ve yaşamı taşıyan taraf olmasından gelen çok eski bir anlam...
Tarih boyunca birçok toplumda “ana” figürü sadece aile içinde değil, hayatın devamlılığını temsil eden güçlü bir sembol olarak görülmüş.
Bugün hala dünyanın birçok yerinde “doğa ana”, “toprak ana” gibi ifadelerin kullanılması da biraz bundan.
İnsanlık, kendisini büyüten ve koruyan şeye içgüdüsel olarak özel bir anlam yüklüyor.
*
Anneler Günü’nün çıkış hikâyesi de aslında bugünkü o gösterişli kutlamalardan oldukça uzak.
1905 yılında annesini kaybeden Anna Jarvis’in içinde taşıdığı eksiklik hissiyle başlıyor her şey.
Hayattayken annesine sevgisini yeterince gösteremediğini düşünen Jarvis, annelerin gerçekten değer görmesi gerektiğini savunuyor.
Yıllar süren mücadelenin ardından Anneler Günü resmileşiyor ama...
Kutlamalar büyüdükçe duygu küçülüyor.
Çiçekler, kalıp cümleli kartlar, otomatik mesajlar işin merkezine oturuyor.
Hatta Anna Jarvis, bir noktadan sonra Anneler Günü’nün ticarileşmesine açık açıkkarşı çıkıyor.
Ama ne fayda...
Duygu çoktan vitrine dönüşüyor...
*
Bugüne gelecek olursak...
Bazı insanlar bugün hiçbir paylaşım yapamıyor...
Çünkü içlerinde kelimelerin dolduramayacağı boşluklar var.
Belki annesini kaybettiği için…
Belki hiç tanımadığı için…
Belki de hayatta olmasına rağmen çocukluğunda yalnız bırakıldığı için…
*
Bir de çok konuşulmayan başka bir taraf var.
Anne olmak isteyip olamayan kadınlar…
Evladını kaybetmiş anneler…
Hayatını çocuklarına adayınca görünmez hale gelen kadınlar…
*
Çünkü toplum bazen anneliği kutsarken, anneliğin yükünü aynı açıklıkla konuşmuyor.
İşte bu yüzden Anneler Günü bana hep dikkatle yaklaşılması gereken bir gün gibi geliyor.
Bugün annesine sarılabilenler için büyük bir şans var.
Ama sarılamayanların sessizliği de en az o kadar gerçek.
*
Anneler Günü’nün insani tarafında; birbirimizin ne yaşadığını tam olarak bilmeden konuşmamayı öğrenmek var.
Kutlarken bile incitmemeyi hatırlamak…
Ve sevgiyi, gösterişten çıkarıp gerçekten anlamak…
Şefkati bir ömür sessizce taşıyan tüm annelerin Anneler Günü kutlu olsun…
Ve bugün içi biraz buruk olanların da kalbi incinmesin…
