CHP – Yeni Parti karşılaştırması – 3
İlk yazımızda, üç partinin resmî programlarını hiçbir yorum katmadan karşılaştıracağımızı, kararı okurların vereceğini ifade etmiştik.
İkinci yazımızda ise Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik, Devrimcilik, Altı Ok ve Atatürk başlıklarının ardından; Yeni Anayasa, Parlamenter Sistem, Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi, Kuvvetler Ayrılığı, Bağımsız Yargı ve Yerel Yönetimler konularındaki resmî metinleri karşılaştırdık.
Bu üçüncü bölümde ise ekonomi ve sosyal politikalara odaklanıyoruz. Kılıçdaroğlu döneminde yürürlükte bulunan 2023 CHP Programı, Özgür Özel dönemi 2025 CHP Programı ve Yeni Parti Programı'nın ekonomi, kamuculuk, vergi, kadın, gençlik, eğitim ve basın özgürlüğüne ilişkin yaklaşımlarını, yine yalnızca resmî metinlerde yer alan ifadeler üzerinden karşılaştırıyoruz.
EKONOMİ
Kılıçdaroğlu dönemi CHP Programı – 2023
CHP Programı; üretim ekonomisini, planlamayı, sürdürülebilir kalkınmayı ve sosyal adaleti esas alan karma ekonomik modeli savunuyor. Devletin ekonomide düzenleyici ve denetleyici rolü vurgulanırken, özel girişim ile kamu yararının birlikte gözetileceği belirtiliyor.
Özgür Özel dönemi CHP Programı – 2025
2025 Programı; ekonomik büyümenin toplumsal refaha dönüşmesini hedefleyen sosyal devlet anlayışını öne çıkarıyor. Üretim, istihdam, gelir dağılımı, sosyal güvenlik ve yoksullukla mücadele ekonomi politikasının temel unsurları olarak tanımlanıyor. Eşitlikçi, adil ve kapsayıcı kalkınma anlayışı benimseniyor.
Yeni Parti Programı – 2026
Yeni Parti Programı; üretim odaklı, planlı kalkınmayı esas alan sosyal piyasa ekonomisini savunuyor. Yüksek katma değerli üretim, yatırım, ihracat, teknoloji ve hukuki güvence temel ekonomik hedefler arasında yer alıyor.
Sonuç:
Her üç program da üretim, kalkınma ve sosyal refahı birlikte hedefliyor. 2025 CHP Programı sosyal devlet ve gelir dağılımına daha güçlü vurgu yaparken, Yeni Parti Programı üretim ve rekabet gücü üzerinde daha ayrıntılı duruyor.
KAMUCULUK
Kılıçdaroğlu dönemi CHP Programı – 2023
Kamu yararı temel ilke olarak benimseniyor. Stratejik sektörlerde kamunun etkinliği korunurken, özelleştirmelerin kamu yararı çerçevesinde değerlendirilmesi öngörülüyor.
Özgür Özel dönemi CHP Programı – 2025
Program boyunca sosyal devletin kamusal hizmet anlayışı öne çıkarılıyor. Eğitim, sağlık, bakım hizmetleri ve sosyal güvenlik hizmetlerinin kamusal güvence altında yürütülmesi hedefleniyor.
Yeni Parti Programı – 2026
Yeni Parti Programı da stratejik kamu hizmetlerinde devletin etkinliğini savunuyor. Eğitim, sağlık ve temel altyapı hizmetlerinin kamu sorumluluğunda sürdürülmesini öngörüyor.
Sonuç:
Kamuculuk anlayışı bakımından üç program arasında önemli ölçüde benzerlik bulunuyor. 2025 CHP Programı kamusal hizmetleri sosyal devlet ekseninde daha ayrıntılı tanımlıyor.
VERGİ
Kılıçdaroğlu dönemi CHP Programı – 2023
Vergi sisteminde adalet, kayıt dışılıkla mücadele ve dolaylı vergilerin azaltılması hedefleniyor.
Özgür Özel dönemi CHP Programı – 2025
Vergide adalet temel ilke olarak belirtiliyor. Herkesin mali gücü oranında vergi vermesi, vergi dilimlerinin adil hale getirilmesi ve sosyal güvenlik sisteminin vergi reformuyla desteklenmesi öngörülüyor.
Yeni Parti Programı – 2026
Yeni Parti Programı; adil, sade ve öngörülebilir vergi sistemini savunuyor. Vergi tabanının genişletilmesi ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele hedefleniyor.
Sonuç:
Vergide adalet ilkesi üç programın ortak noktalarından biri olarak öne çıkıyor.
KADIN
Kılıçdaroğlu dönemi CHP Programı – 2023
Kadın-erkek eşitliği, çalışma hayatına katılım ve siyasal temsilin artırılması hedefleniyor.
Özgür Özel dönemi CHP Programı – 2025
Program kadınların ekonomik, siyasal ve sosyal yaşamda tam eşitliğini hedefliyor. Pozitif ayrımcılık, kota uygulamaları, bakım hizmetlerinin kamusallaştırılması, kadın istihdamının artırılması ve eğitimde fırsat eşitliği ayrıntılı biçimde düzenleniyor.
Yeni Parti Programı – 2026
Yeni Parti Programı kadınların çalışma hayatı, eğitim, siyaset ve karar alma mekanizmalarındaki temsilinin güçlendirilmesini öngörüyor.
Sonuç:
Kadın hakları ve fırsat eşitliği üç programın ortak hedefleri arasında yer alıyor. 2025 CHP Programı bu başlığı en ayrıntılı düzenleyen metin niteliğinde.
GENÇLİK
Kılıçdaroğlu dönemi CHP Programı – 2023
Gençlerin eğitim, istihdam ve demokratik yaşama katılımının artırılması hedefleniyor.
Özgür Özel dönemi CHP Programı – 2025
Program gençleri bugünün ve geleceğin kurucu unsuru olarak tanımlıyor. Eğitim, istihdam, dijital beceriler, burs, mesleki eğitim ve "Ne Eğitimde Ne İstihdamda" bulunan gençlerin yeniden sisteme kazandırılması hedefleniyor.
Yeni Parti Programı – 2026
Yeni Parti Programı gençlerin eğitim, girişimcilik, teknoloji ve istihdam alanlarında desteklenmesini öngörüyor.
Sonuç:
Gençlerin eğitim ve istihdamının güçlendirilmesi üç programın ortak hedefleri arasında bulunuyor.
EĞİTİM
Kılıçdaroğlu dönemi CHP Programı – 2023
Bilimsel, laik, çağdaş ve fırsat eşitliğine dayalı eğitim sistemi savunuluyor.
Özgür Özel dönemi CHP Programı – 2025
Program; bilimsel, laik, kamusal, parasız, erişilebilir ve fırsat eşitliğini esas alan eğitim sistemini hedefliyor. Okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması, yaşam boyu eğitim ve dezavantajlı grupların eğitime erişimi ayrıntılı biçimde düzenleniyor.
Kürt sorununda kalıcı çözüm sağlanacaktır. Esas ilke herkesin kendini ülkenin eşit yurttaşı olarak hissedebilmesidir. Ana dil haktır. Bu yaklaşımla tüm yurttaşların ana dilini öğrenme, kullanma ve geliştirme hakkı sağlanacaktır.
Yeni Parti Programı – 2026
Yeni Parti Programı da bilimsel, laik ve fırsat eşitliğine dayalı eğitim sistemini savunuyor. Ana dilde öğrenim hakkı sağlanması öngörülüyor.
Sonuç:
Eğitim politikaları bakımından üç program arasında temel ilkeler yönünden büyük ölçüde benzerlik bulunuyor. Bilimsel eğitim, fırsat eşitliği ve kamusal sorumluluk ortak hedef olarak yer alıyor.
BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
Kılıçdaroğlu dönemi CHP Programı – 2023
Basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü ve bağımsız medyanın demokratik hukuk devletinin vazgeçilmez unsurları olduğu belirtiliyor.
Özgür Özel dönemi CHP Programı – 2025
İncelediğimiz CHP Programı 2025 – Sosyal Devlet Yaklaşım Belgesi 3 içinde basın özgürlüğüne ilişkin ayrı bir bölüm veya özel bir düzenleme yer almıyor.
Yeni Parti Programı – 2026
Yeni Parti Programı ifade ve basın özgürlüğünü demokratik hukuk devletinin temel güvenceleri arasında sayıyor.
Sonuç:
2023 CHP Programı ile Yeni Parti Programı basın özgürlüğüne açık biçimde yer verirken, incelediğimiz 2025 CHP Programı – Sosyal Devlet Yaklaşım Belgesi 3 bu konuda ayrı bir düzenleme içermiyor.
"Aslında Yok Birbirimizden Farkımız…" başlıklı yazı dizimizin yarın yayımlanacak son bölümünde Sonuç ve Genel Değerlendirme yapacağız.
Kararı ise siz vereceksiniz.
CHP – YENİ Parti karşılaştırması – 1Yeni Ankara TV
