Eczaneler için iş sağlığı ve güvenliği (4)

26 Temmuz 2026 07:00 Son Güncelleme: 26 Temmuz 2026 07:00

Levent Yenice

İSG Koordinatörü

Eczacılık ve eczane işlerinde iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek için proaktif bir yaklaşımla şu temel hususlara dikkat edilmelidir:

İş Sağlığı ve Güvenliğinde Bilincin Gücü

İş kazalarının %98’i önlenebilirdir. Ancak bir kazayı gerçekleşmeden öngörebilmek, yalnızca tecrübeyle değil, bilginin rehberliğinde alınan somut tedbirlerle mümkündür.

Maalesef iş hayatında en büyük risk, bilginin yerini aşırı cehaletin almasıdır. "Yirmi yıllık şoförüm" diyerek sinyal kullanmayı bilmeyen ve bu sorumsuzluğuyla toplumsal risk yaratan kişilerin yaşadığı "istenmeyen olaylar" birer tesadüf değildir.

Unutulmamalıdır ki; önlem alınmayan her ihmal, bir gün mutlaka gerçekleşecek olan o kazanın davetiyesidir. Gerçek ustalık, kazadan kurtulmak değil, kazaya giden yolları önceden kapatmaktır.

Bu rehberimizde iş yerlerinde nelere dikkat etmemiz gerektiği ilgili en çok kazaya ve meslek hastalığına sebep olan faktörlerin listesini Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verileri kaynak alınarak hazırlanmıştır.

ECZACILIK VE ECZANE İŞLERİNDE İÇİN ALINMASI GEREKEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİ NELERDİR?

YANGIN VE ACİL DURUMLAR

Acil durumlar (yangın, deprem, ilk yardım gerektiren durumlar vb.) konusunda çalışanlara gerekli eğitim verilmiş mi?
İçinde yeterli malzemenin bulunduğu ilk yardım dolabı mevcut mu?
Yangın merdiveni kullanılabilir durumda mı?
Yangın merdiveni kapıları/acil çıkışlar kilitli olmayıp her an açılabilir durumda tutuluyor mu?
Yangın merdiveni kapıları/acil çıkışların önünde ve tüm yol boyunca kaçışı engelleyecek bir malzeme bulunmaması sağlanıyor mu?
Yangın merdiveni kapıları/acil çıkış kapılarının dışarıya doğru açılması sağlanmış mı?
Özellikle hastaneler, alışveriş merkezleri gibi eczane hizmeti verilen çok hareketli yerlerde acil çıkış ve kaçış yollarını gösteren acil durum levhaları uygun yerlere yerleştirilmiş, izlenecek çıkış yolu açık olarak belirtilmiş ve yangın merdiveninde ışıklandırma sağlanmış mı?
Ocak veya ısıtma sistemi kaynaklı gaz kaçakları nedeniyle zehirlenme, boğulma gibi olayların engellenmesi için gaz bağlantıları düzenli olarak kontrol ediliyor ve uygun yerlere gaz detektörleri yerleştirilmiş mi?
Yangın söndürücüleri mevcut ve son kullanma tarihleri ve basınçları kontrol ediliyor mu?
Acil durumlar ile ilgili iletişime geçilecek telefon numaraları (yangın, ambulans, polis vb.) görünür bir yere asılmış mı?
Acil durumlarda çalışanlar arasında haberleşmeyi sağlayacak tertibat her zaman çalışır durumda tutuluyor mu?
Majistral ilaç hazırlama sırasında ateşin kontrol dışına çıkması engelleniyor mu?

PSİKOSOSYAL ETKENLER

Çalışanlara, görev ve sorumlulukları haricinde talimat verilmesi engelleniyor mu?
Özellikle nöbet usulü çalışıldığında, çalışanlar; herhangi bir tehdit, saldırı, hırsızlık gibi durumlar karşısında nasıl davranacağını biliyor mu?
Özellikle nöbet usulü çalışıldığında, yalnız çalışmanın engellenmesi için gerektiğinde yardımcı eleman bulunduruluyor mu?
Çalışanlara, görev ve sorumlulukları haricinde talimat verilmemesine dikkat ediliyor mu?

KAZALAR VE HASTALIKLAR

Çalışanların işe giriş muayeneleri ve periyodik kontrolleri zamanında yaptırılıyor mu?
Çalışanların karşı karşıya kaldıkları kazalar ve işe bağlı hastalıklar Sosyal Güvenlik Kurumuna rapor ediliyor mu?
Çalışanların karşı karşıya kaldıkları önceden olmuş kazalar veya işe bağlı hastalıklar incelenerek yeniden meydana gelmeleri önleniyor mu?
Tüm çalışanlara enfeksiyon riskini azaltmak için hijyen bilgisi verilmiş, uygun kişisel koruyucu donanımlar temin edilmiş mi?
El temizliği için kasada çalışanlara dezenfektan temin edilmiş ve bunların kullanılması hususunda çalışanlara talimat veriliyor mu?
Kimyasal maddeler ile uzun süreli çalışma veya ıslak çalışma nedeniyle çalışanlarda gözlenebilecek rahatsızlıklar periyodik olarak kontrol ediliyor mu?
Tüm çalışanların tetanosa karşı bağışıklıkları yapılıyor ve bağışıklığın yenilenmesi sağlanıyor mu?
Tehlikeli olmayan atıklar genel çöp kutusuna atılıyor mu?
Zehirlenme ihtimaline karşı ilkyardım ve acil durum planları hazırlanmış mı?

EĞİTİM VE BİLGİLENDİRME

Çalışanlar iş sağlığı ve güvenliği konusunda eğitim almışlar mı?
Çalışanlar yaptıkları işle ilgili olarak gerekli eğitim ve bilgiye sahip mi?
Çalışanlar kimyasal içerikli maddeler ve/veya biyolojik etkenlerle çalışma sırasında maruz kalabileceği riskler konusunda bilgilendirilmiş mi?
Çalışanlara uygun taşıma ve kaldırma yöntemleri konusunda eğitim verilmiş mi?
Çalışanlar kesilme, batma, yanma vb. nedenler ile oluşan yaralanmalara hangi durumda ve kim tarafından müdahale edileceği konusunda bilgilendirilmiş mi?
Çalışanlar kullandıkları makine, araç ve gereçlerin güvenli kullanımı konusunda eğitilmiş mi?
Eğitim ve bilgilendirme ile ilgili belgeler kayıt altına alınıyor ve kayıtlar uygun şekilde muhafaza ediliyor mu?