Eczaneler için iş sağlığı ve güvenliği (2)

12 Temmuz 2026 07:00 Son Güncelleme: 12 Temmuz 2026 07:00

Levent Yenice

İSG Koordinatörü

Eczacılık ve eczane işlerinde iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek için proaktif bir yaklaşımla şu temel hususlara dikkat edilmelidir:

İş Sağlığı ve Güvenliğinde Bilincin Gücü

İş kazalarının %98’i önlenebilirdir. Ancak bir kazayı gerçekleşmeden öngörebilmek, yalnızca tecrübeyle değil, bilginin rehberliğinde alınan somut tedbirlerle mümkündür.

Maalesef iş hayatında en büyük risk, bilginin yerini aşırı cehaletin almasıdır. "Yirmi yıllık şoförüm" diyerek sinyal kullanmayı bilmeyen ve bu sorumsuzluğuyla toplumsal risk yaratan kişilerin yaşadığı "istenmeyen olaylar" birer tesadüf değildir.

Unutulmamalıdır ki; önlem alınmayan her ihmal, bir gün mutlaka gerçekleşecek olan o kazanın davetiyesidir. Gerçek ustalık, kazadan kurtulmak değil, kazaya giden yolları önceden kapatmaktır.

Bu rehberimizde iş yerlerinde nelere dikkat etmemiz gerektiği ilgili en çok kazaya ve meslek hastalığına sebep olan faktörlerin listesini Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verileri kaynak alınarak hazırlanmıştır.

ECZACILIK VE ECZANE İŞLERİNDE İÇİN ALINMASI GEREKEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİ NELERDİR?

BİYOLOJİK ETKENLER

Karışım hazırlama vb., süreçlerde kullanılan kimyasal maddeler veya ilaçlar ile temas nedeniyle çalışanlarda zehirlenme, alerji oluşumu, dermatit gibi hastalıklara karşı önlem alınıyor mu?
Karışım hazırlama vb., süreçler sırasında çalışanların maske, eldiven, gözlük, önlük gibi kişisel koruyucuları kullanmaları sağlanıyor mu?
Kesici veya delici nitelikteki alet veya ekipmanların kullanımı sırasında meydana gelebilecek yaralanmalardan oluşabilecek enfeksiyon riskine karşı önlem alınıyor mu?
Biyolojik riskler ve bulaşıcı hastalıklardan korunmak için tıbbi atıklar uygun şekilde bertaraf ediliyor mu?

KİMYASAL MADDELER

Kimyasal maddeler ve ilaçlar, yetkisiz kişilerin erişemeyeceği ve uygun yerlerde muhafaza ediliyor mu?
Kimyasal içerikleri nedeniyle alevlenebilir ürünler; ısı, ışık ve diğer malzemelerden uzakta ve malzeme güvenlik formuna/ talimatlara uygun şekilde muhafaza ediliyor mu?
Kullanılan kimyasal içerikli maddelerin Türkçe malzeme güvenlik bilgi formları bulunuyor mu?
Kimyasal içerikli ürünler kullanılırken üreticilerin kullanma talimatlarına uyuluyor mu?
Çalışanlar, kimyasal maddeler ile çalışma veya majistral ilaç hazırlama sırasında cilt, göz, solunum vb. temasını önleyecek şekilde uygun nitelikte kişisel koruyucu donanımları (eldiven, maske vb.) kullanıyor mu?
Kimyasalların üzerinde uygulama yöntemi, kullanılacak koruyucu ekipman ve zararlarını gösteren etiketler mevcut mu?
Majistral ilaç hazırlama sırasında ve sonrasında çalışma mahalli düzenli olarak temizleniyor mu?
Majistral ilaç hazırlama işleminin kimyasal reaksiyonu önleyecek şekilde uygun çalışma ortamı koşullarında yapılması sağlanıyor mu?

KESİCİ VE DELİCİ ALETLER

Kesici veya delici nitelikteki alet veya ekipmanlar açıkta bulundurulmamakta, koruyucu kılıfları içerisinde muhafaza edilmekte mi?
Bu tür alet veya ekipmanlar tasarım amaçlarına uygun yönde kullanılmakta ve kullanımına ilişkin üretici talimatlarına uyulmakta mı?
Bu tür alet veya ekipmanlar kullanıldıktan sonra yerlerine kaldırılmakta ve yetkisiz kişilerin kullanımı engellenmekte mi?
Kesici veya delici alet veya ekipmanlar her kullanım öncesi ve sonrasında kontrol edilmekte mi?
Çalışma esnasında kullanılan aletlerin kullanım sonunda sterilizasyonu yapılıyor mu?
Sterilizasyon amaçlı kullanılan araç ve malzemelerin kullanma talimatları hazırlanmış mı?