Eczaneler için iş sağlığı ve güvenliği (1)

05 Temmuz 2026 07:00 Son Güncelleme: 05 Temmuz 2026 07:00

Levent Yenice

İSG Koordinatörü

Eczacılık ve eczane işlerinde iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek için proaktif bir yaklaşımla şu temel hususlara dikkat edilmelidir:

İş Sağlığı ve Güvenliğinde Bilincin Gücü

İş kazalarının %98’i önlenebilirdir. Ancak bir kazayı gerçekleşmeden öngörebilmek, yalnızca tecrübeyle değil, bilginin rehberliğinde alınan somut tedbirlerle mümkündür.

Maalesef iş hayatında en büyük risk, bilginin yerini aşırı cehaletin almasıdır. "Yirmi yıllık şoförüm" diyerek sinyal kullanmayı bilmeyen ve bu sorumsuzluğuyla toplumsal risk yaratan kişilerin yaşadığı "istenmeyen olaylar" birer tesadüf değildir.

Unutulmamalıdır ki; önlem alınmayan her ihmal, bir gün mutlaka gerçekleşecek olan o kazanın davetiyesidir. Gerçek ustalık, kazadan kurtulmak değil, kazaya giden yolları önceden kapatmaktır.

Bu rehberimizde iş yerlerinde nelere dikkat etmemiz gerektiği ilgili en çok kazaya ve meslek hastalığına sebep olan faktörlerin listesini Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verileri kaynak alınarak hazırlanmıştır.

ECZACILIK VE ECZANE İŞLERİNDE İÇİN ALINMASI GEREKEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİ NELERDİR?

GENEL

Zemin kayma veya düşmeyi önleyecek şekilde uygun malzeme ile kaplanmış ve iç ve dış zeminler düzenli olarak kontrol ediliyor mu?
Zeminde çökme, erime, engebe vb. deformasyonlar bulunması halinde bunlar için düzeltici işlemler uygulanıyor mu?
Cam yüzeyler (kapı, pencere vb.) uygun şekilde monte edilmiş mi?
Cam yüzeyler üzerinde kırık ve çatlak gibi hatalar bulunması halinde bunlar için düzeltici işlemler uygulanıyor mu?
Otomatik sürgülü ve/veya döner kapıların (durdurma tertibatları da dahil) düzenli bakım ve kontrolleri yapılıyor mu?
Depolar ve diğer alanların iç düzenlemesi yapılmış, tüm eşya veya malzemelerin kolay ulaşılabilir olması sağlanmış ve bu alanlar tertipli halde tutuluyor mu?
Çalışanlar, işlerini bitirdikten sonra bütün malzemeleri yerlerine yerleştiriyor mu?
Çalışmalar sırasında kullanılan kablolu aletler, takılma veya düşmeyi önleyecek şekilde kullanılıyor mu?
Çalışma ortamında çalışanların çarparak yaralanabileceği sivri veya sert köşeler bulunmaması sağlanmış mı?
Koridorların çalışmayı ve geçişi engellemeyecek genişlikte olması sağlanıyor mu?
Çalışanların rahat şekilde çalışabilmesi için uygun havalandırma sağlanmış mı?
Çalışma ortamında iklimlendirme cihazları mevcut ise, bunların kontrolleri düzenli aralıklarla yaptırılıyor mu?
Tüm alanlarda yeterli aydınlatma sağlanmış ve aydınlatmalar çalışır halde bulunuyor mu?
Gece nöbeti sırasında, işyerinde aydınlatma, havalandırma ve ısıtma sistemleri ile güvenlik donanımlarının çalışır halde bulundurulması sağlanıyor mu?
Özellikle nöbet usulü çalışıldığında, işyerini daha güvenli hale getirecek nitelikte kapalı devre kamera sistemi ve alarmlı güvenlik sistemleri kurulmuş mu?
Nöbet usulü çalışıldığında, çalışanların yeme-içme, barınma gibi temel ihtiyaçları için uygun donanıma sahip güvenli bir alan ayrılmış mı?
Temizlik yapılan alanda kaymayı önlemek için gerekli önlemler alınıyor mu?
Çöpler düzenli olarak, uygun şekilde toplanıyor ve bertaraf ediliyor mu?
Majistral ilaç hazırlama işlemi sonrasında çalışanların kişisel hijyeni için akar suyun mevcut olduğu eviye/lavabo bulunuyor mu?
Çalışanların kişisel hijyeni için akar suyun mevcut olduğu eviye/lavabolarda yeterli miktarda temizlik malzemesi bulunduruluyor mu?

ERGONOMİ

Çalışanların fiziki yapısına uygun olmayan yükleri taşımaları önleniyor mu?
Çalışanların doğru taşıma ve kaldırma yöntemlerine uygun olarak çalışması sağlanıyor mu?
Ağır, büyük vb. yüklerin uygun şekilde kaldırılması konusunda çalışanlara bilgi veriliyor mu?
Sırt ve bel incinmesi riski oluşturabilecek yüklerin itilmesini ya da çekilmesini sağlayacak uygun taşıma araçları sağlanıyor mu?
Yüksek raflara ulaşmak için veya buralara ürün yerleştirilirken uygun nitelikte merdivenlerin kullanılması sağlanıyor mu?
Seyyar merdivenler sağlam ve dayanıklı bir malzemeden mi yapılmış?
Seyyar merdivenlerin bakımları periyodik olarak ve her kullanım öncesi yapılıyor mu?
Seyyar merdivenler kullanılırken sabitleniyor mu?
Barkod okuyucu, kasa ve diğer ekipmanların, çalışanların rahatlıkla ulaşabileceği konumda olması sağlanıyor mu?
Kasada çalışanlar için bel desteği olan, yüksekliği ayarlanabilir koltuklar sağlanmış mı?
Kasalardaki klavyelerin yüksekliği çalışanın boyuna göre ayarlanabiliyor mu?
Uzun süre alt raflarda çalışanların kullanımı için diz yastıkları sağlanıyor mu?