Unutulmayan Acı, Değişen Azerbaycan
26 Şubat 1992… Azerbaycan’ın Hocalı kasabası, tarihin en karanlık gecelerinden birine tanıklık etti. Ermeni silahlı güçleri ve Sovyet ordusunun 366. Motorize Alayı’nın desteğiyle gerçekleştirilen saldırıda yüzlerce sivil hayatını kaybetti. Resmi verilere göre 613 kişi öldürüldü; çocuklar, kadınlar ve yaşlılar hedef oldu. Bu sadece bir savaş sahnesi değil, bir milletin hafızasına kazınan derin bir travmaydı.
Hocalı, Dağlık Karabağ savaşının en kanlı kırılma anlarından biri olarak kayıtlara geçti. Azerbaycan olayı “soykırım” olarak tanımlarken, Ermeni tarafı uzun yıllardır farklı anlatılar ortaya koydu. Ancak sahadaki tanıklıklar ve uluslararası raporlar, sivillerin ağır şekilde hedef alındığı gerçeğini değiştirmedi.
Bugün gelinen noktada ise tablo farklı. 1992’de zayıf ve dağınık bir devlet olan Azerbaycan, 2020’deki İkinci Karabağ Savaşı sonrası sahadaki dengeleri değiştirdi. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in “Artık Azerbaycan 1992’nin Azerbaycan’ı değildir” sözleri, yalnızca askeri bir kazanımı değil, siyasi ve psikolojik bir dönüşümü de simgeliyor.
Hocalı, yalnızca geçmişin acısı değil, aynı zamanda bölgesel barışın testidir. Gerçeklerle yüzleşmeden kalıcı barış kurulamaz. Çünkü savaşlar bitebilir, fakat adalet geciktiğinde acı nesiller boyunca yaşamaya devam eder.
Unutulmamalı; Hocalı bir tarih notu değil, hafızanın vicdanıdır.
