“Son kullanım tarihi” ile “Tavsiye edilen tüketim tarihi” arasındaki farklar

Dr. Mevlüt Şahin

Dr. Mevlüt Şahin

Yazar
Tüm Yazıları

Alışveriş yaparken satın almayı düşündüğünüz bir üründe ilk neye bakarsınız? Satın almayı planladığınız ürünlerin etiketinde en çok hangi bilgileri okursunuz? Etiketlerdeki bilgileri yanlış okuma ya da hiç okumama nedeniyle her yıl tonlarca gıdanın
israf edildiğini biliyor muydunuz?

Peki, neden bazı ürünlerde SKT (Son Kullanma Tarihi) yazarken, diğerleri üzerinde TETT (Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi) yazıyor hiç düşündünüz mü?

Yapılan araştırmalar, tüketicilerin etiketleri doğru okumaması nedeniyle her yıl tonlarca gıdanın çöpe gittiğini gösteriyor. Gıda Güvenliği Derneği’nin yaptığı Gıda Kaybı ve Etiket Okuma Araştırması da bu bilgiyi doğrular nitelikte. Buna göre; tüketicilerin yüzde 72’si etiketlerde bulunan SKT ile TETT farkını bilmediği için tüketilebilir gıdayı çöpe attığını ifade ediyor. SKT ile TETT arasındaki fark nedir? Önemli olan hangisidir? Aslında her ikisi de son derece önemlidir…

Son kullanma tarihi, bir gıdanın besin değerlerinden hiçbir şey kaybetmeden tüketilebileceği tarihi gösterir. Tavsiye edilen tüketim tarihi ise o gıdanın sunmayı vadettiği görünüm ve tat gibi kalite özelliklerini koruyabildiği maksimum zamanı gösterir. Bu demektir ki bir ürünün üzerindeki TETT geçse bile, o ürünü sağlıkla tüketmeniz mümkündür. Gıdanın görüntüsünde, tadında veya kokusunda herhangi bir bozulma hissetmiyorsanız o ürünü hala tüketebileceğiniz anlamına gelir. Tüketiciler, bu gıdaların kıvamına bakıp, koklayıp ve ufak bir parça tadarak kalitesini test edebilirler. Bu anlamda TETT, tüketiciye bir gıda güvenliği standardı değil, ancak bir kalite algısı sunar. Genelde çay, şeker, bakliyat gibi kuru gıdaların üzerinde tavsiye edilen tüketim tarihi yazar.

SKT (Son Kullanma Tarihi); özellikle et, süt ve yumurta gibi çabuk bozulan ve gıda zehirlenmesine yol açma riski yüksek olan gıdalardır. Bu ürünlerin ambalajları üzerine, saklama koşullarına ek olarak mutlaka SKT ibaresi yazılır. Son tüketim tarihi geçen ürünlerin paket üzerinde belirtilen besin değerleri, bu tarih sonrasında değişebilir. Bu gıdaların, görüntüsü ve tadı ne durumda olursa olsun, son kullanma tarihi geçtikten sonra hiçbir şekilde tüketilmemesi gerekir. Çünkü burada söz konusu olan, sadece besin değerlerinin kaybı değil, aynı zamanda olası bozulmalar nedeniyle meydana gelen zehirlenmelerdir. Bu da halk sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturur. Üzerinde SKT yazan ürünler saklanma koşullarına uygun şartlarda (uygunsuz ambalaj, sıcaklık, nem gibi) bekletilmediyse SKT tarihi bitmeden de bozulabilirler. Satıcıların ve tüketicilerin bu hususa dikkat etmeleri gerekmektedir.

Satın almayı düşündüğünüz bir gıdanın etiketindeki bilgileri doğru okuma gıda israfını önlemek için en önemli adımlardan biridir. Etiketleri okuyarak anlamak, para tasarrufu yapmamıza, gereksiz gıda israfını önlememize ve güvenli olan gıdaları tüketmemize yardımcı olur.