Bor besin elementi ve badem
Bor, bitkilerin büyümesi ve gelişmesi için gerekli bir mikro besin elementidir ve meyve kalitesinin sağlanması ve çiçekte döllenme oranının artması için hayati öneme sahiptir.
Bor besin elementinin bitkideki en önemli görevi, hücre bölünmesine katkıda bulunmak, hücre duvarlarının oluşumunu ve dokuların yeniden çoğalmasını sağlamaktır. Ayrıca döllenme sırasında polen canlılığı, polen tüpünün yumurtalığa doğru büyümesi ve meyve tutumu için oldukça önemlidir. Badem ağaçlarında tomurcukların kabarması ile çiçeklenme arasındaki devrede bor ihtiyacı artar.
Bor, hareketsiz bir elementtir. Bu yüzden noksanlığı gövde ve kök uçlarında, genç yaprak ve çiçek tomurcuklarında görülür. Bor noksanlığında, meyvelerin renklerini yitirmesi, yapraklarda solma, kalınlaşma gibi belirtiler görülür. Genç yaprakların orta damarları arasındaki dokularda saydam veya beyaz lekeler oluşur. Bor noksanlığının devam etmesi durumunda dal uçlarında ölümler görülebilir.
Badem ağaçlarında bor noksanlığı, dal uçlarının ölmesi ve buna bağlı olarak çalılaşma (cadı süpürgesi) ile sonuçlanan karakteristik belirtilere neden olur. Badem ağaçlarında bor eksikliği olduğunda, genç dallar uçtan kurur. Çiçekler dökülür ve meyvelerin gelişimi durur veya yapışkan hale gelir. Meyve içlerinde kahverengi doku oluşumları görülebilir. Zayıf çağla gelişimi, erken meyve dökümü, çağlalarda sararma ve daha sonrada kararma olur, meyve kabuğu yüzeyinde kahverengi, yapışkan lekeler oluşur. Bor besin elementinin meyve ağaçlarındaki bir diğer önemli etkisi, bitkilerin fotosentez sürecinden kaynaklanan fotosentez ürünlerinin taşınmasıyla ilişkilidir.
Çiçek tomurcuklarının bor içeriğini artırmak ve meyve dökümünü azaltmak için pembe tomurcuk döneminde yapılacak uygulamalar etkili olmaktadır. Bu dönemde spreyleme yöntemi ile yapılan bor gübrelemesi, oluşacak çiçekte polen tüplerinin kalitesini ve meyve tutumunun artmasını sağlayacaktır. Tomurcuklardaki bor noksanlığının oluşmaması için haziran ayından hasat sonrası dönem de dâhil olmak üzere birkaç uygulama yapmak faydalı olmamaktadır.
Bor, yapraklar hala yeşil ve sağlıklı iken, hasattan hemen sonra yapraklara veya sulama yoluyla da uygulanabilir; böylece bor tomurcuğa geri döner ve gelecek yıl yeni açacak tomurcukların kullanımına için hazır duruma gelir. Ancak yine de çiçeklenmeden önce az miktarda bor uygulamak tavsiye edilmektedir. Çiçeklenme döneminde bor uygulanması verim üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olabileceği için tavsiye edilmemektedir.
Bademlerde yüksek seviyelerde bor uygulanması ve toprakta ihtiyaçtan çok fazla bor bulunması, ağaçların ölümüne neden olabilir. Bademlerde bor zehirlenmesi, sakız oluşumuna ve ağacın damar sisteminin tıkanmasına neden olur.
Bor, diğer gübrelere göre nispeten daha ucuzdur. Bunun yanında verim üzerine çok büyük etkisi göz önüne alındığında, mutlaka eksikliği zamanında tamamlanması gereken önemli bir besin elementidir.
