AB Ormansızlaşma Yönetmeliği (EUDR)

Dr. Mevlüt Şahin

Dr. Mevlüt Şahin

Yazar
Tüm Yazıları

FAO'nun 236 ülke ve bölgeye ilişkin analizler içeren Küresel Orman Kaynakları Değerlendirmesi 2025 Raporuna göre, dünya genelinde ormanlar 4,14 milyar hektarlık bir alanı kaplıyor ve bu da gezegenin kara alanının yüzde 32'sine veya kişi başına 5 dekar alana karşılık geliyor. Küresel ölçekte yangınlar ve tarımsal amaçlı tarlaya dönüştürmek gibi birçok sebepten dolayı, son on yıllık zaman periyodu içinde, ortalama yıllık 10,9 milyon hektar ormanlık alan kaybedilmiştir.

EUDR’in amacı, AB'de satılan veya AB'ye ihraç edilen belirli ürünlerin, 31 Aralık 2020'den sonra ormansızlaştırılmış veya bozulmuş arazilerden gelmemesini sağlamaktır. Bu düzenleme, AB tüketici talebinin daha fazla orman kaybına veya hasarına yol açmasını önlemenin yanı sıra, bölgenin sera gazı emisyonlarına ve küresel biyolojik çeşitliliğin azalmasına olan katkısını azaltmayı amaçlamaktadır.

Haziran 2023'te bu yönetmenlik hazırlandı. Ancak halen daha uygulamaya aktarılmadı. Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi tarafından onaylanması halinde, küçük işletmeler Aralık 2026'da, büyük şirketler ise, 30 Aralık 2025 ten sonra bu yönetmenliğe uymaları zorunlu olacak.

EUDR, kereste ve altı temel tarım ürününü (sığır, kakao, kahve, yağ palmiyesi, kauçuk, soya) ve bunlardan üretilen sığır eti, mobilya ve çikolata gibi ürünleri kapsamaktadır.

Avrupa Birliği Ülkeleri ticarette, tarımsal ürünlerin besin değerleri yanında; karbon ayak izi ve ormansızlaşma gibi çevre ve sürdürülebilirlik odaklı kriterleri aramaya başladılar.

Tarımsal alanda karar vericilerin, bu yönetmenliğin uygulamaya geçmesi ile birlikte soya ihracatçısı ülkeleri ve soya fiyatlarını yakından takip ederek, ülkemiz üretim miktarını ve üreticilerin kazançlarını arttırmayı ön planda tutacak politikalar geliştirmeleri önem arz etmektedir.