Tüp bebek tedavisinde yapay zekanın yeri

Doç. Dr. Zeynep Aslı Kaplan

Doç. Dr. Zeynep Aslı Kaplan

Kadın Doğum Uzmanı
Tüm Yazıları

Tüp bebek tedavisi, doğal yollarla çocuk sahibi olamayan çiftlerin son durağıdır. Günümüzde bilimin her alanında giderek yaygınlaşan yapay zeka kullanımı, tüp bebek tedavisinde de adından söz ettirmeye başladı. Peki tüp bebek tedavisinde yapay zeka denilince, kastedilen şey nedir ve yapay zeka kullanımı gerçekten de vazgeçilmez bir alternatif midir, bu yazıda açıklayacağım.

Tüp bebekte en kritik aşamalardan biri, rahime yerleştirilecek en sağlıklı embriyonun seçilmesidir. Embriyo gelişimi, uluslararası belirli kriterler kullanılarak değerlendirilir. Bu değerlendirmede embriyodaki hücre sayısı, fiziksel görünümü, içindeki yapıların düzeni, berraklığı gibi bazı ölçütler kullanılır. Bu ölçütlere göre, embriyo kalitesi sınıflandırmaya tabi tutulur.

Artık bazı merkezlerde embriyolar özel cihazlarda 7 gün 24 saat izleniyor. Yapay zeka, bu görüntüleri saniye saniye analiz ederek embriyonun gelişim hızına, hücre yapısına ve düzenine bakıyor. Bu takipler yapay zeka sistemine yükleniyor, binlerce başarılı ve başarısız deneme kıyaslanarak, tutunma ihtimali en yüksek embriyo tahmin ediliyor. Bu da doğru embriyoyu seçme şansını artırabiliyor.

Yapay zekâ sadece embriyo değerlendirmesini kapsamıyor; kadın yaşı, hormon değerleri, yumurtalık rezervi, daha önceki denemeleri ve erkeğin sperm sonuçlarını birlikte değerlendiriyor. Bu sayede hangi ilaçların, hangi dozda ve ne kadar süreyle kullanılmasının daha uygun olabileceği konusunda doktora öneri sunabiliyor.

Bir başka önemli katkı da, tedaviye başlamadan önce çiftlere istatistiklere dayalı daha gerçekçi bilgi verilebilmesi. Yapay zeka, eldeki verilere göre başarı ihtimalini yaklaşık olarak hesaplayabiliyor. Bu hem beklentileri doğru ayarlamaya hem de gerekiyorsa farklı seçenekleri daha erken konuşmaya yardımcı oluyor.

Gelişen teknolojiye rağmen unutulmaması gereken nokta, yapay zeka doktorun yerine geçmez. Muayene eden, karar veren ve tedaviyi yöneten her zaman hekimdir. Yapay zeka, bilgisayar üzerinde sadece kendisine tanıtılan kadar bilgi ve tecrübe sahibidir, bu yüzden sadece doktora yol gösteren, hesap yapan bir yardımcı gibidir.

Kısacası yapay zeka, tüp bebek tedavisinde tutunma şansı yüksek olan embriyonun
seçimi, daha bireyselleştirilmiş tedavi protokolleri konusunda öneri sunma potansiyeline
sahiptir. Teknoloji ilerledikçe, kısırlık tedavileri de her geçen gün biraz daha güvenli ve umut
verici hale geliyor.