Türkiye'nin acı gerçeği: Her 100 binde 5,36 kişi!

Ankara Tabip Odası, 10 Eylül Dünya İntiharı Önleme Günü dolayısıyla Türkiye’deki ve dünyadaki intihar vakalarına ilişkin dikkat çeken bir rapor açıkladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dikkat çekilen açıklamada, 2021 yılı verileri esas alınarak uyarlanan haritaya göre Türkiye’de 2025 yılında kaba intihar hızının 100 bin nüfusta 5,36’ya ulaştığı bildirildi. Küresel ölçekte halk sağlığını tehdit eden intihar vakalarının boyutuna vurgu yapılan açıklamada, dünyada her yıl 720 binden fazla kişinin intihar nedeniyle yaşamını yitirdiği, intiharın 15-29 yaş grubunda ise en sık karşılaşılan üçüncü ölüm nedeni olduğu aktarıldı.

TÜRKİYE VE DÜNYADA RİSK FAKTÖRLERİ NELER?

Ankara Tabip Odası tarafından yapılan açıklamada, dünyadaki intiharların yüzde 73’ünün düşük ve orta gelir düzeyine sahip ülkelerde meydana geldiği belirtildi. Yüksek gelir grubundaki ülkelerde depresyon, alkol kullanım bozuklukları ve daha önceki intihar girişimlerinin ana etkenler olduğu ifade edilirken, ekonomik kriz ve travma durumlarının risk üzerindeki etkisine değinildi. Açıklamada, “Ekonomik sorunlar, kronik ağrı ve hastalıklar gibi stres durumlarıyla başa çıkma yeteneğinin bozulması, özellikle kriz anlarında intihar riskini artırmaktadır. Çatışma, afet, şiddet, kayıp ve istismar gibi durumların yaşanmasıyla intihar davranışı arasında doğrudan ilişki bulunduğu bilinmektedir” ifadelerine yer verildi.

"İNTİHARLAR ÖNLENEBİLİR VE KONTROL EDİLEBİLİR"

İntiharların toplumsal ve bireysel müdahalelerle engellenebileceğini kaydeden Ankara Tabip Odası, temel önleme stratejilerini sıraladı. Açıklamada uygulanması gereken hayati adımlar şöyle aktarıldı:

“İntihar amaçlı kullanılabilecek ateşli silah ve pestisit gibi araçlara erişimin engellenmesi, medyanın intihar vakalarını sorumlu bir şekilde haberleştirmesi, risk grubundaki gençlerin sosyal ve duygusal yaşam becerilerinin geliştirilmesi ve intihar eğilimi olan kişilerin erkenden teşhis edilerek takip edilmesi gerekmektedir.”

DAMGALANMA YARDIM ARAMAYI ENGELLİYOR

Toplumdaki damgalanma (stigma) önyargısının yardım arama sürecini geciktirdiğine dikkat çekilen açıklamada, 2024 yılından bu yana sürdürülen “İntiharlarla İlgili Anlatıyı Değiştirmek ve Eylem Çağrısı: Konuşmaya Başlayın” teması hatırlatıldı. Ankara Tabip Odası, intiharın hakkında konuşulabilir bir konu haline gelmesiyle toplumdaki damgalanmanın azalacağını ve risk altındaki bireylerin uygun ruh sağlığı desteğine yönlendirilebileceğini vurguladı.

HEKİMLERİN RUH SAĞLIĞINA ÖZEL DİKKAT

Hekimlerin de yoğun stres altında ruhsal desteğe gereksinim duyabileceğinin altını çizen Tabip Odası, sağlık çalışanları arasındaki tabunun kırılması gerektiğini belirtti. Açıklama şu ifadelerle tamamlandı:

“Güçlü kamu sistemleri, intiharı önlemenin temel zeminidir. Yardım edebilmek kadar yardım alabilmek için de konuşmaya ihtiyacımız var. Bu nedenle konuşmaktan ve paylaşmaktan korkmayalım, konuşmaya başlayalım.”