Sıcak çay harareti alır mı? İşte ezber bozan bilimsel gerçek
Sıcak çay harareti alır mı? Sorusuna bilim dünyasından net yanıt geldi. Ottawa Üniversitesinin araştırması yaz aylarındaki o büyük sırrı çözdü.
Bilmeniz Gerekenler: Sıcak çay harareti alır mı? sorusunun bilimsel cevabı, bulunulan ortamdaki bağıl nem oranına doğrudan bağlıdır. Acta Physiologica dergisinde yayımlanan klinik bir araştırmaya göre, kuru ve düşük nemli hava koşullarında sıcak içecekler tüketmek vücudun terleme mekanizmasını hızlandırarak net bir soğuma sağlamaktadır. Dokuz profesyonel sporcu üzerinde yüzde 23 bağıl nemde yapılan laboratuvar testlerinde, 50°C sıcaklığında sıvı tüketenlerin vücut ısı depolama oranlarının, soğuk su içenlere kıyasla anlamlı derecede düştüğü kanıtlanmıştır. Ancak Türkiye'nin kıyı şeritlerindeki gibi yüksek nemli hava koşullarında ter ten üzerinden buharlaşamadığı için sıcak içecekler vücuda ek ısı yükleyerek sıvı kaybını artırır.
Yaz aylarında kuşaktan kuşağa aktarılan en köklü halk inanışlarından biri nihayet laboratuvar ortamında test edildi. Milyonlarca vatandaşın yaz sıcaklarında vücut ısısını dengelemek amacıyla yöneldiği 'sıcak çay harareti alır' tezi, termodinamik ve insan anatomisi uzmanları tarafından mercek altına alındı.
SICAK ÇAY HARARETİ ALIR MI?
Sıcak içeceklerin insan vücudunda yarattığı termal etki, dil ve boğazdaki sıcaklık algılayıcı reseptörleri doğrudan uyararak iç çekirdek sıcaklığını hafifçe yükseltir. Bu hafif yükselme, beynin sıcaklık merkezini harekete geçirerek organizmanın en etkili savunma mekanizması olan terleme yanıtını yoğun bir şekilde devreye sokar. Deri yüzeyine çıkan ter buharlaşırken vücuttan yüksek miktarda ısı enerjisi çeker ve bu sayede fizolojik olarak net bir serinleme hissi oluşur. Tam tersine, sıcak günlerde tüketilen buzlu veya soğuk içecekler terleme refleksini baskıladığı için anlık bir ferahlık verse de uzun vadede terlemeyle gelecek ısı kaybını yavaşlatarak vücudun iç sıcaklığını düşürmesini engeller.
ISI DEPOLAMA DENEYİ İDDİAYI DOĞRULADI
Kanada'daki Ottawa Üniversitesi araştırmacılarından Ollie Jay liderliğindeki uzman ekip, bu alandaki en gelişmiş kalorimetrik deneyi gerçekleştirerek hipotezi doğruladı. Bain AR, Lesperance NC ve Jay O. tarafından yürütülen ve Acta Physiologica dergisinde yayımlanan çalışmada, 9 erkek bisikletçi yüzde 23 bağıl nem oranına sahip 23-24°C sıcaklıktaki bir odada 75 dakika boyunca pedal çevirdi.
Katılımcılara düzenli aralıklarla 1.5°C, 10°C, 37°C ve 50°C sıcaklıklarda su içirilerek vücut ısı depolamaları partisyonel kalorimetri yöntemiyle hassas şekilde ölçüldü. Deney sonucunda, 50°C sıcak su içen sporcuların vücutlarında biriken ısı miktarının, soğuk su tüketenlere kıyasla belirgin şekilde daha az olduğu ve buharlaşan ekstra terin içeceğin getirdiği ısıyı fazlasıyla absorbe ettiği kanıtlandı.
