Müziğin hayvanın sütüne ve etine etkisi gerçek mi? Çiftliklerde yeni dönem başlattı

Hayvancılık sektöründe uzun yıllardır tartışılan konulardan biri olan müziğin hayvanlar üzerindeki etkisi, bilimsel araştırmalarla yeniden gündemde. Özellikle süt inekleri, tavuklar ve büyükbaş besi hayvanları üzerinde yapılan çalışmalar; doğru türde müziğin hayvanların stres seviyesini azaltabildiğini, bunun da süt verimi, sağım süreci ve et kalitesi üzerinde olumlu sonuçlar oluşturabildiğini ortaya koyuyor.

Hayvan davranış uzmanları (etologlar), veteriner hekimler ve bu alanda çalışan araştırmacılar göre sakin ve düşük tempolu müzikler hayvanların daha huzurlu davranmasına yardımcı olurken, yüksek sesli ve düzensiz müzikler tam tersi etki yaratabiliyor.

HAYVANLAR MÜZİĞE FİZYOLOJİK TEPKİ VERİYOR

Araştırmalara göre hayvanlar da insanlar gibi sese karşı fizyolojik tepki gösteriyor. Gürültülü ve ani sesler stres hormonlarını artırırken, sakin melodiler rahatlatıcı etki oluşturabiliyor.

Bilim insanları müziğin özellikle şu alanlarda etkili olabileceğini belirtiyor:

• Stres seviyesinin azalması
• Kalp ritminin dengelenmesi
• Kortizol hormonunun düşmesi
• Korku ve panik davranışlarının azalması
• Yem tüketimi ve dinlenme düzeninin iyileşmesi

Bu etkilerin özellikle süt ineklerinde daha belirgin gözlemlendiği ifade ediliyor.

KLASİK MÜZİK SÜT VERİMİNİ DESTEKLEYEBİLİYOR

Süt üretimi üzerine yapılan araştırmalar, sakin müziğin sağım sürecini olumlu etkileyebildiğini gösteriyor. Özellikle klasik müzik, ambient melodiler ve yavaş tempolu enstrümantal eserlerin inekleri sakinleştirdiği belirtiliyor.

Hayvan davranış uzmanları göre stres yaşayan ineklerde süt salınımında kritik rol oynayan oksitosin hormonu baskılanıyor. Hayvan rahatladığında ise sağım daha verimli hale geliyor.

Yapılan bazı çalışmalarda:

• Sağım süresinin kısaldığı
• İneklerin daha sakin davrandığı
• Bazı sürülerde süt miktarının arttığı tespit edildi.

Türkiye’de Siyah Alaca inekler üzerinde yapılan araştırmalarda da klasik müziğin hayvanların davranışlarını olumlu etkilediği, sağım sürecini kolaylaştırdığı gözlemlendi.

HANGİ MÜZİKLER DAHA ETKİLİ?

Araştırmalarda olumlu etki oluşturduğu belirtilen müzik türleri arasında şunlar öne çıkıyor:

• Klasik müzik
• Hafif piyano eserleri
• Yavaş caz müziği
• Doğa sesleriyle desteklenen melodiler

Özellikle Mozart ve Beethoven’ın yavaş tempolu eserleri birçok çalışmada örnek olarak kullanıldı.

Buna karşılık yüksek sesli elektronik müzikler, metal müzik ve ani ritim değişiklikleri içeren parçaların hayvanlarda stres oluşturabileceği ifade ediliyor.

ET KALİTESİNDE DE DOLAYLI ETKİ OLUŞTURABİLİYOR

Hayvan davranışı ve refahı uzmanları müziğin doğrudan et miktarını artırdığını söylemenin doğru olmayacağını ancak stres yönetimi açısından önemli etkiler oluşturabileceğini vurguluyor.

Kesim öncesi yoğun stres yaşayan hayvanlarda:

• Kas yapısında bozulma
• Et sertliği
• pH dengesinde değişim
• Renk farklılıkları
  gibi olumsuzluklar ortaya çıkabiliyor.

Sakin ortamın ise daha kaliteli et yapısına katkı sağlayabildiği belirtiliyor. Bu nedenle bazı modern çiftliklerde müzik, “çevresel zenginleştirme yöntemi” olarak uygulanıyor.

TAVUK VE DOMUZLARDA DA ARAŞTIRMALAR YAPILDI

Müziğin etkisi yalnızca büyükbaş hayvanlarla sınırlı değil. Kanatlı hayvanlar ve domuzlar üzerinde yapılan çalışmalar da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.

Bazı araştırmalarda:

• Tavukların daha sakin olduğu
• Ani korku tepkilerinin azaldığı
• Yumurtlama düzeninin olumlu etkilendiği
• Bazı sürülerde büyümenin hızlandığı
  gözlemlendi.

Domuzlar üzerinde yapılan deneylerde ise sakin müziğin agresif davranışları azalttığı ve yem tüketim düzenini olumlu etkilediği rapor edildi.

TÜRK MÜZİĞİYLE SÜT VERİMİ ARAŞTIRILDI

Türkiye’de yapılan bazı akademik çalışmalar da müziğin hayvanlar üzerindeki etkisini incelemeye devam ediyor.

Selçuk Üniversitesi tarafından yürütülen bir araştırmada tavuklara Türk sanat müziği dinletilmesinin yumurta verimini yüzde 4 ila 6 arasında artırabildiği belirtildi.

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’nde yapılan başka bir araştırmada ise ineklere Türk halk müziği, yöresel müzikler ve meditasyon müzikleri dinletildiğinde süt veriminde artış gözlemlendiği ifade edildi.

ANKARA’DA BESİCİ HAYVANLARINA SAZ ÇALIP TÜRKÜ SÖYLÜYOR

Ankara’nın Çubuk ilçesinde besicilik yapan Batuhan Koyuncu da hayvanlarına müzik dinleten üreticiler arasında yer alıyor. Yaklaşık 220 büyükbaş hayvana bakan Koyuncu, bağlama çalıp Neşet Ertaş türküleri söylediğini belirtiyor.

Koyuncu, hayvanların müziğe tepki verdiğini ifade ederek şunları söyledi:

“Türkü söylediğimde hayvanlarımın çoğu beni dikkatle dinliyor. Bazıları hiç umursamıyor ama çoğunun sakinleştiğini gözlemliyorum.”

Hayvanlarını ahırda serbest dolaştırdığını da anlatan besici, hareketli yaşamın yağ oranını azaltmaya yardımcı olduğunu savundu.

BİLİM İNSANLARI NEDEN TEMKİNLİ YAKLAŞIYOR?

Uzmanlar her araştırmada aynı sonuçların elde edilmediğine dikkat çekiyor. Müziğin etkisinin;

• Hayvan türüne
• Irka
• Çiftlik ortamına
• Ses seviyesine
• Müziğin süresine
• Hayvanın sese alışık olup olmamasına
  göre değişebildiği belirtiliyor.

Bu nedenle bilim insanları, müziğin hayvancılıkta destekleyici bir unsur olabileceğini ancak tek başına mucizevi sonuçlar beklenmemesi gerektiğini vurguluyor.

MODERN ÇİFTLİKLERDE MÜZİK UYGULAMALARI YAYGINLAŞIYOR

Özellikle Avrupa’daki bazı modern ve organik çiftliklerde müzik uygulamaları giderek yaygınlaşıyor.

Bazı işletmelerde:

• Sağımhanelerde klasik müzik çalınıyor
• Hayvan taşıma alanlarında sakin melodiler kullanılıyor
• Kesim öncesi stres azaltma programlarında ses terapileri uygulanıyor

Uzmanlara göre hayvan refahını artırmaya yönelik bu uygulamalar, üretim kalitesine dolaylı katkı sağlayabiliyor.