Kumar bağımlılığı nasıl oluşur? Bu 4 belirti varsa dikkat!
Kumar bağımlılığının kriterleri ve patolojik sürecin beyindeki nörobiyolojik etkileri açıklandı. Klinik tanı için aranan 9 temel maddeye dair detaylar haberimizde.
Psikiyatri dünyasının en önemli tanı referanslarından biri kabul edilen DSM-5, irade zayıflığı olarak algılanan pek çok davranışsal sorunun nörobiyolojik temellerini ortaya koyuyor. Yapılan klinik çalışmalar, patolojik düzeydeki şans oyunları alışkanlığının beyindeki ödül sistemlerini tıpkı kimyasal maddeler gibi bozduğunu gösteriyor.
Kumar bağımlılığının tedavisi var mı? Bilim dünyası kanıtladıYaşam ve SağlıkKUMAR BAĞIMLILIĞI KRİTERLERİ NELERDİR?
Amerikan Psikiyatri Birliği'nin güncel kılavuzuna göre, patolojik tanı konulabilmesi için 12 aylık bir süreçte belirli davranış kalıplarının ortaya çıkması gerekiyor. Belirlenen 9 kriterden en az 4’ünü gösteren bireylere hafif, 6-7 kriteri karşılayanlara orta, 8-9 kriteri taşıyanlara ise ağır düzeyde klinik bozukluk tanısı konuluyor. Bu ölçütler arasında heyecanı artırmak için daha yüksek miktarlarla oynama ihtiyacı, bırakma çabalarında irritabilite yaşanması, kayıpların peşinden koşulması ve mali çaresizlik nedeniyle yalan söyleme durumları yer alıyor.
KUMAR OYNAMA BOZUKLUĞU BEYNİ NASIL ETKİLİYOR?
Klinik çalışmalara yansıyan fMRI analizleri, patolojik kumarbazların beyin yapılarındaki değişimleri gözler önüne seriyor. Bu süreçte ventral striatum adı verilen bölgede dopamin salınımı tetiklenerek yapay bir haz mekanizması oluşturuluyor. Aynı zamanda prefrontal korteks aktivitesinin zayıflamasıyla birlikte kişilerin risk değerlendirme, mantıklı karar verme ve impuls kontrol mekanizmaları ciddi hasar alarak madde bağımlılığına benzer bir evreye geçiş yapıyor.
KUMAR BAĞIMLILIĞI HANGİ PSİKOLOJİK AŞAMALARLA GELİŞİR?
Tıbbi literatürde kabul gören Custer modeline göre bağımlılık süreci doğrusal ve aşamalı bir rota izliyor. İlk etapta yüksek iyimserlikle karakterize edilen "kazanma" dönemi yaşanırken, bunu borçlanma ve sosyal izolasyonun eşlik ettiği "kaybetme" evresi takip ediyor. Son basamak olan "çaresizlik" aşamasında ise tam kontrol kaybı, yoğun suçluluk duygusu ve beraberinde getirdiği ciddi intihar riskleri klinik olarak raporlanıyor.
