Göç krizi Avrupa'yı vuruyor: Genç nüfus neden İspanya yollarına düştü?

Bilmeniz Gerekenler: Batı Afrika ve Sahel bölgesinden İspanya'ya düzensiz göç dalgası, tehlikeli Atlantik rotası üzerinden son yılların en hareketli dönemini geçiriyor. Avrupa Mülteciler ve Sürgünler Konseyi (ECRE) ile The Guardian'ın aktardığı verilere göre, Kanarya Adaları’na 2023 yılında yaklaşık 40 bin kişi ulaşırken, 2024 yılında bu sayı rekor kırarak 46 bin 800’e yükseldi. 2025 yılına gelindiğinde ise İspanya ve Avrupa Birliği’nin Fas, Moritanya ve Senegal gibi transit ülkelerle yaptığı mali işbirliği anlaşmaları sayesinde göçmen akınında yüzde 60’ın üzerinde dramatik bir azalma kaydedildi. Atlantik Okyanusu üzerindeki bu yolculuklarda her yıl yüzlerce insan hayatını kaybetmeye devam ediyor.

Afrika kıtasının batı yakasından Avrupa topraklarına ulaşmaya çalışan binlerce insanın yöneldiği İspanya düzensiz göç hareketliliği, küresel siyasetin ve insan hakları örgütlerinin gündeminden düşmüyor. Özellikle Akdeniz'deki güvenlik önlemlerinin artırılmasıyla birlikte Kanarya Adaları ile Ceuta ve Melilla sınır kapıları, Afrika kökenli gençlerin yeni geçiş noktaları haline geldi. Uluslararası raporlar, alınan sert önlemlerin kısa vadeli çözümler ürettiğini ancak insani krizlerin arka planındaki yapısal sorunları ortadan kaldırmadığını ortaya koyuyor.

KANARYA ADALARI GÖÇ ROTASINDA SON VERİLER

Avrupa'ya geçiş arayışında olan düzensiz göçmenlerin Akdeniz rotasındaki sıkı kontroller sebebiyle yönünü çevirdiği Atlantik Okyanusu, son iki yılın en yüksek insan hareketliliğine sahne oldu. İspanya düzensiz göç istatistiklerine göre, 2024 yılında 46 bin 800'ü aşkın kişi çoğunlukla Mali, Senegal ve Fas üzerinden Kanarya Adaları'na ulaştı. Genç erkek nüfusun yoğunlukta olduğu bu geçiş sürecinde, okyanusun akıntıları nedeniyle her yıl yüzlerce kayıp vakası yaşanıyor. Güvenlik kaynakları, 2025 yılında hayata geçirilen sınır dışı ve engelleme mekanizmaları neticesinde adaya ulaşan kişi sayısının geçmiş döneme oranla yüzde 60'tan fazla gerilediğini rapor ediyor.

BATI AFRİKA'DAN AVRUPA'YA KİTLESEL GÖÇÜ TETİKLEYEN NEDENLER NELER?

Sahel kuşağında yer alan Mali, Burkina Faso ve Nijer gibi ülkelerde yaşanan askeri darbeler ve radikal grupların kanlı eylemleri, on binlerce insanı evlerini terk etmeye zorluyor. Bölgedeki hızlı nüfus artışına karşın istihdam alanlarının yetersiz kalması, Batı Afrika gençliğini Avrupa'daki refah koşullarına yönelten en büyük itici güç olarak öne çıkıyor. Bunlara ek olarak iklim değişikliğinin getirdiği çölleşme ve kuraklık, yerel halkın temel geçim kaynağı olan tarım ve hayvancılığı tamamen bitirme noktasına getirdi. İnsan kaçakçılığı şebekeleri ise değişen bölgesel dinamiklere hızla uyum sağlayarak alternatif güzergahlar üretmeyi sürdürüyor.

AVRUPA BİRLİĞİ'NİN DIŞSALLAŞTIRMA POLİTİKASI İŞE YARAMIYOR

Avrupa Birliği kurumlarının ve Madrid yönetiminin, göçü henüz kaynak ülkesindeyken durdurmayı amaçlayan "dışsallaştırma" stratejisi uzun vadeli sonuçlar vermekte zorlanıyor. Araştırmacı Dirk Kohnert gibi uzmanların analizlerine göre, Avrupa'nın geçmişteki sömürgecilik mirası, keyfi sınır çizimleri ve bölgedeki otoriter yönetimlere verilen destekler bugünkü ekonomik çöküşün zeminini hazırladı. Brüksel'in transit ülkelere milyarlarca avroluk fonlar sağlayarak sınırları kapatması anlık düşüşler sağlasa da, kaynak ülkelerdeki yolsuzluk ve kötü yönetim sürdüğü müddetçe kitlesel hareketliliğin kalıcı olarak durdurulamayacağı ifade ediliyor.