Erkek beyni gün içinde hangi saatlerde büyüyüp küçülür?

Bilmeniz gerekenler: Erkek beyni gün içinde büyüyüp küçülüyor mu? Bilimsel araştırmalar, beynin sabah ve akşam saatleri arasında yaklaşık yüzde 0,2 ila yüzde 0,6 arasında değişebilen çok küçük hacim farklılıkları gösterebildiğini ortaya koyuyor. Ancak bu durum yeni beyin hücresi oluştuğu ya da beynin kalıcı olarak büyüyüp küçüldüğü anlamına gelmiyor. Değişimin temel nedeni, beyin omurilik sıvısı ile vücuttaki sıvı dağılımındaki günlük değişimler. Tek bir kişi üzerinde yürütülen dikkat çeken bir çalışmada akşam saatlerinde daha düşük hacim ölçülse de, bilim insanları bunun tüm erkekler için belirli bir saate bağlanamayacağını vurguluyor.

Erkek beyni gün içinde büyüyüp küçülüyor mu? Sorunun kısa yanıtı evet, ancak burada söz edilen değişim yalnızca MR görüntülerinde ölçülebilen fizyolojik hacim farklılığı. Beyin dokusunun yapısı değişmiyor, yeni hücre oluşmuyor ve zekâ seviyesinde ani bir artış ya da azalma yaşanmıyor.

Hakemli bilimsel dergilerde yayımlanan araştırmalar, beynin gün içinde küçük hacim dalgalanmaları gösterebildiğini ortaya koyuyor. Araştırmacılar bu durumun büyük ölçüde sıvı dengesiyle ilişkili normal bir biyolojik süreç olduğunu belirtiyor.

BEYİN HACMİ HANGİ SAATLERDE DAHA BÜYÜK ÖLÇÜLÜYOR?

MR araştırmalarına göre beyin hacmi çoğunlukla sabah erken saatlerde daha yüksek ölçülüyor. Gece boyunca yatay pozisyonda uyunması, beyin omurilik sıvısının dağılımını etkileyerek sabah ölçümlerinde hacmin biraz daha fazla görünmesine neden olabiliyor.

Genel eğilim şu şekilde özetleniyor:

• 06.00-09.00: Beyin hacmi en yüksek seviyelere yakın olabilir.
• 10.00-15.00: Çok hafif hacim azalması başlayabilir.
• 16.00-20.00: Günün en düşük hacim ölçümleri görülebilir.

Gece uykusundan sonra: Hacim yeniden sabah seviyelerine yaklaşabilir.

Bu saatlerin kesin olmadığını; uyku süresi, sıvı tüketimi, egzersiz, sıcaklık ve sağlık durumuna göre değişebileceğini belirtiyor.

SAAT 20.00'DE ERKEK BEYNİ KÜÇÜLÜYOR İDDİASI DOĞRU MU?

Son dönemde sosyal medyada sıkça paylaşılan "erkek beyni saat 20.00'de küçülüyor" iddiası, bilimsel çalışmaların kapsamını olduğundan geniş yorumlayan haberlerden kaynaklanıyor.

Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara kampüsündeki araştırmacıların yürüttüğü dikkat çekici çalışmada 26 yaşındaki tek bir erkek gönüllü, yaklaşık bir ay boyunca 40 kez MR ile görüntülendi. Çekimler sabah 07.00 ve akşam 20.00 saatlerinde yapıldı. Sonuçlarda akşam ölçümlerinde gri madde hacminin ortalama yüzde 0,6 daha düşük olduğu görüldü.

Ancak araştırmacılar bu bulgunun tek kişiye ait verilerden elde edildiğini ve tüm erkeklere genellenemeyeceğini özellikle vurguluyor. Ayrıca çalışma gün boyunca her saat yapılan ölçümlere değil, yalnızca iki farklı zaman dilimindeki MR görüntülerine dayanıyor.

TESTOSTERON VE HORMONLAR ETKİLİ OLABİLİR Mİ?

Araştırmada gözlenen hacim değişikliklerinin, gün içinde doğal olarak değişen testosteron, kortizol ve estradiol gibi steroid hormonlarının ritmiyle örtüştüğü belirtildi.

Bununla birlikte bilim insanları, hormonlar ile beyin hacmindeki değişim arasında doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurabilmek için çok daha geniş katılımcılı araştırmalara ihtiyaç bulunduğunu ifade ediyor.

BEYİNDEKİ BU DEĞİŞİM HAFIZAYI VE ZEKÂYI ETKİLİYOR MU?

Günlük hacim değişiklikleri, insanların daha zeki ya da daha unutkan olduğu anlamına gelmiyor. Sabah veya akşam saatlerinde hissedilen zihinsel performans farkları daha çok sirkadiyen ritim, uyku kalitesi, yorgunluk ve hormon seviyeleriyle açıklanıyor.

Gün içinde ölçülen milimetre düzeyindeki hacim değişimlerinin hafıza, karar verme veya bilişsel performans üzerinde doğrudan belirleyici olduğuna ilişkin güçlü bilimsel kanıt bulunmuyor.

MR ÇEKİMLERİNDE NEDEN AYNI SAAT ÖNERİLİYOR?

Nöroloji uzmanları, beyin hacmindeki doğal günlük değişimin özellikle Alzheimer, Parkinson, MS ve diğer nörolojik hastalıkların takibinde dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.

Aynı kişiye farklı günlerde çekilen MR görüntülerinin mümkün olduğunca aynı saatlerde yapılması, doğal hacim farklılıklarının hastalık ilerlemesiyle karıştırılmasını önlemeye yardımcı oluyor.