Endoskopi nedir, neden yapılır? Hangi durumlarda hayati risk taşır?
Basit bir tanı yöntemi olarak bilinen endoskopi, gerekli önlemler alınmadığında hayati risk taşıyan bir müdahaleye dönüşebiliyor.
Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de her yıl yüz binlerce kişiye endoskopi işlemi uygulanıyor. Mide ağrısından kansere kadar birçok hastalığın teşhisinde kritik rol oynayan bu yöntem, doğru koşullarda yapıldığında güvenli kabul ediliyor. Ancak uzmanlara göre, bazı hasta gruplarında ve uygun olmayan ortamlarda yapılan endoskopiler ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.
ENDOSKOPİ NEDİR?
Endoskopi; ucunda kamera bulunan esnek bir tüp yardımıyla yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının görüntülenmesini sağlayan tanı ve tedavi yöntemidir. İşlem sırasında biyopsi alınabilir, kanama durdurulabilir ya da yabancı cisimler çıkarılabilir.
ENDOSKOPİ HANGİ DURUMLARDA YAPILIR?
Endoskopi en sık şu şikâyetlerde istenir:
- Uzun süren mide ağrısı ve hazımsızlık
- Yutma güçlüğü
- Mide ve yemek borusu kanamaları
- Kansızlık (nedeni bulunamayan)
- Şüpheli mide ve yemek borusu kanseri
- Şiddetli reflü
- Sürekli kusma
- Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
NE ZAMAN RİSKLİDİR?
Uzmanlara göre endoskopi her hasta için aynı güvenlikte değildir. Özellikle şu durumlarda hayati risk artar:
- Kalp ve akciğer hastalığı olanlar
- İleri yaş hastalar
- Kan sulandırıcı ilaç kullananlar
- Daha önce mide ameliyatı geçirenler
- Sedasyon (hafif anestezi) sırasında oksijen seviyesi düşenler
- Acil ve hazırlıksız yapılan işlemler
Bu gruplarda işlem sırasında kalp ritim bozukluğu, solunum durması, mide delinmesi ve iç kanama gibi komplikasyonlar görülebilir.
EN BÜYÜK TEHLİKE: DENETİMSİZ MERKEZLER
Sağlık uzmanları, özellikle özel kliniklerde yapılan endoskopilerde acil müdahale ekipmanı ve yoğun bakım desteği bulunmamasının büyük risk yarattığını vurguluyor.
“Endoskopi basit bir işlem gibi sunuluyor ancak uygun ortamda ve uzman ekip olmadan yapıldığında ölümle sonuçlanabilir.”
HASTA HAKLARI UZMANLARINDAN UYARI
Hukukçulara göre işlem öncesi hastaya;
- Olası riskler,
- Alternatif yöntemler,
- Anestezi türü açıkça anlatılmalı ve yazılı onam alınmalıdır. Aksi durumda ortaya çıkan zararlar tıbbi ihmal kapsamında değerlendirilebilir.
UZMANLAR NE DİYOR?
Gastroenteroloji uzmanları, endoskopinin:
Tam donanımlı hastanelerde, anestezi uzmanı eşliğinde, hastanın detaylı değerlendirmesi yapılarak
uygulanması gerektiğini vurguluyor.
Endoskopi hayat kurtaran bir tanı aracıdır. Ancak ihmal, denetimsizlik ve hazırlıksızlık söz konusu olduğunda, basit bir işlem ölümcül bir sürece dönüşebilir.
