Ebola nedir, nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir?
Ebola belirtileri virüs vücuda girdikten sonra aniden ortaya çıkar. Peki, bu ölümcül hastalıktan korunmak mümkün mü? İşte kritik sağlık uyarıları ve merak edilenler.
Dünya genelinde yüksek ölüm oranlarıyla bilinen Ebola virüsü, enfekte olmuş kişilerin vücut sıvılarıyla temas yoluyla yayılan ciddi bir hemorajik ateş hastalığıdır. İlk kez 1976 yılında eş zamanlı iki salgınla keşfedilen bu virüs, tıp dünyasında halen en riskli patojenler arasında gösterilmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, virüsün kuluçka süresi 2 ile 21 gün arasında değişmektedir. Bu süreçte kişi bulaştırıcı olmasa da semptomların başlamasıyla birlikte risk seviyesi en üst noktaya ulaşmaktadır.
EBOLA VİRÜSÜ NEDİR?
Ebola, Filoviridae ailesine ait bir virüsün neden olduğu, insanlarda ve insan dışı primatlarda (maymun, goril, şempanze) görülen şiddetli bir hastalıktır. Virüs, bağışıklık sistemini hızla baskılayarak iç ve dış kanamalara yol açabilen sistemik bir yıkıma neden olur.
Uzmanlar, hastalığın kaynağının meyve yarasaları olduğunu tahmin etmektedir. Bu yarasaların enfekte ettiği diğer hayvanlarla temas eden insanlar, virüsün döngüsünü başlatarak salgınlara zemin hazırlayabilmektedir.
TEMAS RİSKİNE DİKKAT: EBOLA NASIL BULAŞIR?
Ebola virüsü, havadan veya sudan bulaşan bir hastalık değildir. Bulaşma, doğrudan temas ilkesine dayanmaktadır. Enfekte bir kişinin kanı, tükürüğü, teri veya idrarı gibi vücut sıvılarıyla temas etmek temel bulaşma yoludur.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) uyarılarına göre, virüsle kirlenmiş yüzeyler ve eşyalar da büyük risk taşımaktadır. Özellikle hastaya bakan sağlık çalışanları veya cenaze törenlerinde korumasız temas kuran kişiler en yüksek risk grubu içerisindedir.
EBOLA BELİRTİLERİ NELERDİR?
Hastalık genellikle sıradan bir enfeksiyon gibi başlar, ancak hızla ağırlaşır. Ebola belirtileri arasında en sık rastlanan başlangıç semptomu ani ve yüksek ateştir. Bunu şiddetli kas ağrıları, halsizlik ve boğaz ağrısı takip etmektedir.
Hastalığın ilerleyen safhalarında ise aşağıdaki klinik tablolar gözlemlenir:
Sürekli devam eden kusma ve ishal.
Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında hızlı bozulma.
Cilt altında veya diş eti gibi bölgelerde meydana gelen kanamalar.
Vücut genelinde döküntüler ve açıklanamayan morarmalar.
TEDAVİ VE KORUNMA YÖNTEMLERİ NELERDİR?
Ebola için geliştirilmiş spesifik bir ilaç tedavisi bulunmamakla birlikte, erken destekleyici tedavi hayatta kalma şansını önemli ölçüde artırmaktadır. Sıvı dengesinin korunması, kan basıncının kontrolü ve sekonder enfeksiyonların önlenmesi hayati önem taşır.
Sağlık kurumlarının duyurularına göre, hijyen kurallarına sıkı sıkıya uymak korunmanın temelidir. Özellikle riskli bölgelere seyahat edenlerin vahşi hayvanlarla temastan kaçınması ve el hijyenine maksimum özen göstermesi önerilmektedir.
