Delil yetersizliği kıskacında mağdur hakları: Stratejik bir yol haritası!
Delil yetersizliği durumlarının mağdur hakları üzerindeki etkisini ve maddi durumu avukat desteği almaya elverişli olmayan kişilerin izlemesi gereken yolu, Avukat Buse Güneş Yeni Ankara’ya anlattı.
Ceza yargılamalarında ve kadına şiddet davalarında "delil yetersizliği" gerekçesiyle verilen kararlar, mağdurların adalet arayışındaki engellerden biri olabiliyor. Suçun doğası gereği fiziksel kanıt toplamanın zor olduğu vakalarda, yargılamanın seyri mağdurun beyanlarına itibar edilip edilmemesi noktasına kilitlenebiliyor. Bu kritik süreci ve mağdurların izlemesi gereken stratejileri Avukat Buse Güneş Yeni Ankara’ya değerlendirdi.
DELİLLERİ KORUMANIN VE HIZLI BİR ŞEKİLDE ŞİKAYETÇİ OLMANIN ÖNEMİ
Avukat Buse Güneş, mağdurlardan her olayın kendi dinamiklerine göre mahkemeye delil sunmasının beklendiğine dikkat çekerek, "Mağdurlardan her olayın kendi özelliklerine göre mahkemeye delil sunması bekleniyor. Örneğin iki ay önce fiziksel şiddete uğramış bir mağdur ile dört ay önce cinsel saldırıya uğramış mağdur, delil sunma konusunda aynı imkanlara sahip değil ve mağdurlardan bunun da beklenmemesi gerekir. Özellikle cinsel saldırı gibi suçlarda, hele ki mağdur çocuksa delil bulmak suçun doğası gereği oldukça zor. Burada mağdurun beyanları tutarlıysa, yalan söylemek için bir sebebi yoksa beyanlarına itibar edilmesi gerekir. Ancak uygulamada bu kadar kolay olmuyor. Delil yetersizliğinin fail lehine sonuçlandığı çok fazla örnek var. Bu kararların bir kısmı itirazlar sonucu üst mahkemeden dönüyor ama genel olarak mağdurların mümkün olduğunca şiddet sonucu ulaştıkları delilleri koruyarak, hızlı bir şekilde şikayetçi olması çok önemli” dedi.
OLAY ANINDA ATILMASI GEREKEN ADIMLAR
Güvenlik güçlerine ve sağlık kuruluşlarına başvurulurken izlenmesi gereken adımların önemini anlatan Güneş, "Cinsel saldırı mağdurlarının duş almadan olay anındaki kıyafetlerini de yanlarına alarak hemen hastaneye gidip rapor alması; fiziksel şiddet mağdurlarının da aynı şekilde hızlıca hastaneye gidip bir darp raporu alması çok önemli. Bunlar aslında en zor kısımlar. Çünkü mağdurlar olayın şokuyla ne yapacağını bilemiyor, hemen duşa girmek istiyor veya yalnız kalmak istiyor. O yüzden aslında en kritik mesele bu olmasına rağmen ne yazık ki uygulamada çok fazla delillerin korunduğunu da göremeyebiliyoruz” sözlerini kaydetti.
ŞİKAYET SÜRESİ UNSURU
Mağdurların yaygın bir yanlış algısına da değinen Avukat Güneş, rapor alma ile şikayet süreci arasındaki ayrıma vurgu yaparak, "Mağdurlar genelde; rapor aldıkları gibi şikayetçi olmak zorunda olduklarını düşünüyorlar. Böyle bir şey yok. Rapor aldıktan sonra, delilleri koruduktan sonra şikayetinizi süresi içinde daha sonra da yapabilirsiniz. Yine düşünmek için bir vakit olacaktır. Bunların yanında şikayet esnasında mesaj görüntüleri, tanıklar, akla gelebilecek her türlü delil sunulmalı. Şiddet mağdurlarının olay anındaki şok etkisiyle her şeyi doğru yapmalarını beklemek mümkün değil. Bu sebeple bence mutlaka, mutlaka avukatlarıyla iletişime geçsinler. Avukatları yoksa barodan veya şikayet anında kolluktan ya da savcılıktan avukat talep etsinler. Çünkü bu süreci en sağlıklı, en stratejik yürütebilecek, yol gösterebilecek olan kişiler avukatları olacaktır” ifadelerini kullandı.
MADDİ DURUMU ELVERİŞLİ OLMAYAN KİŞİLERE AVUKAT DESTEĞİ NASIL SAĞLANIR?
Ekonomik imkanları kısıtlı olan mağdurlar için barolar tarafından sağlanan adli yardım sisteminin hayati bir öneme sahip olduğunu belirten Avukat Buse Güneş, başvuru sürecini şu sözlerle özetledi:
"Ekonomik durumu avukat tutmaya elverişli olmayan mağdurlar, bulundukları şehrin barosuna giderek adli yardım merkezlerine başvurmalılar. Burada gerekli belgeler baroların internet sitesinde yazabilir veya doğrudan gidip baroda görüşerek veya yine telefon yoluyla bilgi edinilerek de gerekli belge listesine ulaşılabilir. Genellikle çok fazla ve ulaşılması zor belgeler talep edilmez. Çoğu e-Devlet'ten hızlıca çıkarılabilecek belgeler talep ediliyor. Burada şunu vurgulamak istiyorum; adli yardım merkezleri, yalnızca hiç parası olmayacak kadar maddi zorluk içindeki mağdurlara yardım etmiyor. Belli başlı mal varlığına sahip olsanız da kişiye özel bir değerlendirme yapılıyor. Sizin dava türünüze göre masrafları karşılamanızın zor göründüğü durumlarda genellikle talepler kabul ediliyor. Bunun dışında ceza hukuku yönünden bir şikayette bulunduysanız, kolluk aşamasındaysa veya savcılığa şikayette bulunuyorsanız, bu aşamada her zaman bir avukat talep edebilirsiniz."
Not: Fotoğraflar yapay zeka tarafından üretilmiştir.
