238 yıllık çekilme Ankara'da bitti! Sakarya Zaferi’nin 105. yılı gurula kutlanıyor

Türk Kurtuluş Savaşı’nın ve tarihin en kritik kırılma noktalarından biri olan Sakarya Meydan Muharebesi, 105. yıl dönümünde gururla anılıyor. 23 Ağustos – 13 Eylül 1921 tarihleri arasında 22 gün 22 gece sürerek dünya harp tarihinin en uzun karadaki meydan muharebelerinden biri olarak kayıtlara geçen bu büyük zafer, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesindeki kaderini belirledi.

SAKARYA’YA GİDEN YOL

I. ve II. İnönü zaferleriyle durdurulan Yunan ilerleyişi, Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’ndeki kayıpların ardından yeniden tehlikeli bir boyuta ulaştı. Türk ordusunun imha olmasını önlemek isteyen Mustafa Kemal Paşa, stratejik bir kararla kuvvetleri Sakarya Nehri’nin doğusuna, Polatlı-Haymana hattına çekti. 5 Ağustos 1921’de TBMM tarafından Başkomutanlık yetkisi verilen Mustafa Kemal Paşa, Tekâlif-i Milliye Emirleri’ni yayımlayarak halkın desteğiyle orduyu yeniden ayağa kaldırdı. Ankara’yı ele geçirmeyi hedefleyen yaklaşık 120 bin kişilik Yunan ordusuna karşı, 96 bin kişilik Türk ordusu 100 kilometrelik bir hatta savunma pozisyonu aldı.

HARP TARİHİNİ DEĞİŞTİREN DOKTRİN BU MUHAREBEDE SÖYLENDİ

Yunan kuvvetlerinin Mangal Dağı taarruzuyla başlayan ve Çal Dağı ile Duatepe gibi kritik noktaların el değiştirdiği çetin çarpışmalarda, Mustafa Kemal Paşa askeri literatürde çığır açan şu tarihi emri verdi:

"Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz..."

Klasik hat savunması yerine alan savunmasını getiren bu anlayış sayesinde Türk birlikleri geri çekilse dahi ilk durabildiği noktada yeniden cephe kurarak direnişi sürdürdü. Çok sayıda subay kaybı yaşandığı için "Subaylar Savaşı" ve Mustafa Kemal Paşa'nın ifadesiyle "Sakarya Melhame-i Kübrâsı" olarak adlandırılan mücadele, 10 Eylül'deki genel karşı taarruzun ardından 13 Eylül'de düşmanın Sakarya'nın batısına atılmasıyla zaferle sonuçlandı.

238 YILLIK ÇEKİLMENİN SONU

Sakarya Zaferi, sadece askeri bir başarı olmakla kalmayıp diplomatik alanda da Kars Antlaşması gibi önemli adımların yolunu açtı ve Sevr hayallerini tamamen yıktı. Tarihçi İsmail Habip Sevük’ün "13 Eylül 1683’te Viyana’da başlayan çekilme, 238 yıl sonra Sakarya’da durdurulmuştur" sözleriyle özetlediği bu zafer, Cumhuriyet'e giden yolu ardına kadar araladı.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş da zaferin 105. yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda bu tarihi mirasa dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Hattı Ankara, Sathı Vatan. Kurtuluşa giden yolda, ilk büyük zaferin yaşandığı bu topraklarda Sakarya Meydan Muharebesi'nin 105. yılı… Başta Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm kahramanlarımızı minnetle anıyoruz."