BİK Genel Müdürü Abdülkadir Çay’dan Kırşehir'de tarihi çıkış: "Algoritmaların vicdanı yoktur!"

Türkiye İnternet Gazetecileri Derneği (TİGAD) tarafından Kırşehir’de düzenlenen Dijital Medya Çalıştayı, sektörün lider isimlerini ve geleceğe yön veren vizyonerleri bir araya getirdi. 8 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirilen çalıştayın en dikkat çekici konuşmasına Basın İlan Kurumu (BİK) Genel Müdür Abdülkadir Çay imza attı.

Dijital medyanın geçirdiği köklü dönüşümü, yapay zekâ uygulamalarını ve sektörün ekonomik darboğazlarını ele alan Çay, "basılı gazete mi, internet sitesi mi?" tartışmasının artık geride kaldığını, medyanın artık tamamen yapay zekâ entegrasyonları ve algoritmalarla şekillenen yeni bir evreye girdiğini belirtti.

DİJİTAL HABERCİLİĞİN ÜÇ TEMEL SINAVI

Medyada içerik üretmenin tek başına bir anlam ifade etmediği bir çağın yaşandığını kaydeden Abdülkadir Çay, dijital haberciliğin önünde başarıyla geçilmesi gereken üç kritik sınav olduğunu vurguladı:

• Ekonomik Sürdürülebilirlik
• Teknolojik Entegrasyon
• Mesleki Etik Değerler

"YALAN BİLGİ 6 KAT DAHA HIZLI YAYILIYOR"

Bilgi tüketim hızının artmasının dezenformasyon krizini tetiklediğine işaret eden Çay, yapılan araştırmaların korkutucu boyutunu paylaştı: "Dijital ortamda yanlış bilgi ve dezenformasyon, doğru bilgiye kıyasla 6 kata kadar daha hızlı yayılıyor. Bu durum yalnızca medyanın değil, toplumsal barışın ve güven ortamının da doğrudan tehdit edilmesine yol açıyor. Artık haberin değeri hızıyla veya tıklanma oranıyla değil, güvenilirliğiyle ölçülmek zorundadır."

"YAPAY ZEKÂ KUSURSUZ METİN ÜRETEBİLİR AMA SORUMLULUK ALAMAZ"

Yapay zekâ teknolojilerinin laboratuvar aşamasını geçerek haber merkezlerinin günlük rutinlerine dahil olduğunu ifade eden BİK Genel Müdürü Çay, teknolojinin editoryal bağımsızlığı ve sorumluluğu ortadan kaldıramayacağını söyledi.

"Yapay zekâ kusursuz metinler üretebilir; peki editoryal sorumluluk üstlenebilir mi? Algoritmaların vicdanı yoktur. Yapay zekâ uygulamaları toplumsal sorumluluk bilincine, etik duyarlılığa veya insan onurunu koruma kaygısına sahip değildir. Verinin arkasındaki insan hikâyesini, ortaya çıkabilecek toplumsal travmaları ve hukuki sonuçları değerlendirme yeteneği yalnızca insana aittir. Yapay zekâ gazetecinin yerine geçen bir özne değil, onu destekleyen bir araç olmalıdır."

Çay ayrıca, sentetik medya teknolojileriyle üretilen sahte videoların ve manipüle edilmiş ses kayıtlarının gerçeği sabote eden tehlikeli araçlar haline geldiğini, sahada gözlem yapan ve insanla empati kuran gerçek gazetecilerin varlıklarını her zaman koruyacağını ekledi.

İNTERNET MEDYASININ YENİ KABUSU: "ZERO-CLİCK" (SIFIR TIKLAMA)

Konuşmasında dijital yayıncılığın ekonomik sömürü düzenine de sert eleştiriler getiren Abdülkadir Çay, küresel teknoloji devlerinin platform bağımlılığı yaratarak reklam gelirlerinin aslan payına el koyduğunu belirtti. Son dönemde yaygınlaşan yapay zekâ destekli arama motorlarının medyadaki trafiği sıfırladığı uyarısında bulundu:

• Sıfır Tıklama (Zero-Click) Sorunu: Arama motorlarındaki AI modları, kullanıcının aradığı bilgiyi internet sitelerinden çekerek doğrudan arama sonuç sayfasında gösteriyor.
• Gelir ve Trafik Kaybı: Kullanıcılar haber sitelerine yönlendirilmediği için özgün içeriği üreten asıl yayıncılar ciddi bir trafik ve reklam geliri kaybı yaşıyor. Küresel platformlar emek hırsızlığı üzerinden büyüyor.

FİKRÎ EMEĞİ KORUYACAK YASAL DÜZENLEME YOLDA

Nitelikli haberciliğin bedelsiz ve emeksiz üretilemeyeceğinin altını çizen Çay, içerik üreticilerinin haklarının korunması amacıyla devlet kademelerinde yoğun bir mesai harcandığını müjdeledi. TBMM Dijital Mecralar Komisyonu’nun konuyu yakından takip ettiğini belirten Çay, İletişim Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen istişareler neticesinde, basın mensuplarının ürettiği haber içeriklerinin telif değerini koruyacak yasal bir düzenlemenin hayata geçirileceğine inandığını ifade etti.