Kırıkkale'den sahnelerin zirvesine: Sanata adanmış bir ömür ve bilinmeyen hikâyesi

20 Temmuz 1942 yılında Kırıkkale'de dünyaya gelen, Türk tiyatro, sinema ve seslendirme dünyasının dev çınarlarından Aysan Sümercan, memleketinin mütevazı sınırlarını aşıp uluslararası bir kültür elçisine dönüşen gerçek bir gizli kahraman. Daha önce basında Kırıkkaleli kimliğiyle çok fazla öne çıkmayan Sümercan'ın, konservatuvar sıralarından dublaj stüdyolarına uzanan bu sessiz ama görkemli serüveni, Orta Anadolu'nun sanata olan katkısını bir kez daha gözler önüne seriyor.

KONSERVATUVARDAN "ANKARA SANAT TİYATROSU"NA İLK ADIM

Kırıkkale'de doğan ve çocukluk yıllarının ardından içindeki sanat tutkusunun peşinden giden Aysan Sümercan, eğitimini İstanbul Belediye Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nde tamamladı. Disiplini ve yeteneğiyle kısa sürede dikkat çeken genç oyuncu, profesyonel tiyatro hayatına Türkiye'nin en köklü sanat kurumlarından biri olan Ankara Sanat Tiyatrosu (AST) bünyesinde adım attı.

Sahneye ilk kez AST'nin "Gizli Ordu" oyunuyla çıkan Kırıkkaleli sanatçı, yıllar içinde Türk tiyatrosunun altın çağını yaşadığı dönemde en kritik eserlerde rol aldı.

Tiyatro kariyerindeki köşe taşları:

Ankara Sanat Tiyatrosu Dönemi: Saf Adam ve Kundakçılar (1965), Bozuk Düzen (1965) ve Ayak Bacak Fabrikası gibi Türk tiyatro tarihine geçen oyunlarda hem oyuncu hem de reji asistanı / koreograf olarak görev aldı.

Tiyatro Pera & Devlet Tiyatroları: İlerleyen yıllarda Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve Çehov'un ölümsüz eseri Vanya Dayı gibi dev prodüksiyonlarda sahne tozu yuttu.

HEPİMİZİN HAFIZASINA KAZINAN O BÜYÜLÜ SES

Aysan Sümercan'ı sadece sahnelerdeki performansıyla değil, ses verdiği karakterlerle de evlerimizde yıllarca misafir ettik. Türkiye'de televizyon yayıncılığının zirve yaptığı, TRT'nin tek kanallı olduğu yıllarda, en çok izlenen yabancı dizilerin unutulmaz karakterleri onun sesiyle Türkçe konuştu.

SAHNELERİN ÖTESİNDE: DİLBİLİMCİ, KURUCU VE DOĞA SAVAŞÇISI

Aysan Sümercan'ın hikâyesi yalnızca mikrofon, sahne ve spot ışıklarıyla sınırlı değil. O, çok yönlü entelektüel yapısıyla da Kırıkkale'den çıkan en donanımlı sanatçılardan biri. İngilizce, Fransızca ve İtalyancayı iyi derecede konuşabilen Sümercan, sanatını ve entelektüel birikimini her zaman geniş bir vizyonla harmanlamayı başardı.

Sivil toplum kuruluşlarındaki öncü rolüyle de dikkat çeken Kırıkkaleli sanatçı; Ankara Uluslararası Film Festivali ve Dünya Kitle İletişim ve Araştırma Vakfı'nın kurucu üyeleri arasında yer aldı.

Doğaya ve canlı haklarına olan tutkusunu, Meliha Yılmaz Doğal Hayatı Koruma Sağlık Eğitim Vakfı'nın kurucu üyesi ve İstanbul temsilcisi olarak somut bir mücadeleye dönüştürdü.

"Bozkırın ortasında, 1942 yılının Kırıkkale'sinde başlayan bir hayatın; üç yabancı dile, uluslararası festivallerin kuruculuğuna, doğa savunuculuğuna ve Türkiye'nin en sevilen seslerinden birine dönüşmesi, sanat aşkının en gerçek özetidir."

Bugün 80'li yaşlarını süren usta isim, Kırıkkale'nin sadece fabrika çarklarıyla değil, kültür ve sanatla da nasıl derin değerler yetiştirebileceğinin en saygıdeğer kanıtlarından biri olarak sanat tarihimizdeki müstesna yerini korumaya devam ediyor.

AYSAN SÜMERCAN’IN FİLMOGRAFİSİ

Sinema Filmleri

Televizyon Dizileri

• Yılan Hikayesi (1999–2002)
• Kınalı Kar (2002)
• Sırlar Dünyası / Sır Kapısı (2002)
• Melekler Adası (2004)
• Belalı Baldız (2005)
• Beşinci Boyut (2005)
• Emret Komutanım (2005)
• Sev Kardeşim (2006)
• Geniş Zamanlar (2007)
• Altın Kızlar (2009)
• Geniş Aile (2010)
• Samanyolu (2010)
• Son (2012)
• Kayıp Şehir (2012)
• Canımın İçi (2012)
• Muhteşem Yüzyıl (2013)
• Arka Sokaklar (2014)
• Bedel (2015)
• İkizler Memo-Can (2018)

Kısa Filmler

• Yağmur (2013)
• Ukde (2014)
• Denize (2016)
• How Much Land Does a Man Need? (2017)
• Lekesiz (2019)
• Lost (2022)

Seslendirme Çalışmaları (Seçme)

• Toy Story 4
• Mary Poppins: Sihirli Dadı
• Jurassic World: Yıkılmış Krallık
• Han Solo: Bir Star Wars Hikâyesi
• Koko (Coco)
• Cesur (Brave)
• Harry Potter ve Ölüm Yadigârları: Bölüm 1
• Teklif (The Proposal)
• Küçük Denizkızı Ponyo
• Bitirim Karınca (The Ant Bully)

Aysan Sümercan, özellikle Yılan Hikayesi, Recep İvedik 2, Kuzu, Osmanlı Subayı, Deccal serisi ve Zuhal filmlerindeki performanslarıyla tanınmaktadır. Bunun yanında Türkiye'nin en deneyimli kadın seslendirme sanatçılarından biri olarak çok sayıda yabancı film ve animasyonda da görev almıştır.