1928’den kalan okulun içinde Kırıkkale’nin eski mirası saklanıyor
Kırıkkale’de Ahılı testisi geleneğini yaşatmak isteyen Hüseyin Demirbilek, 15 yılda topladığı eski eşyaların bulunduğu 1928 tarihli okulun müzeye dönüştürülmesini istiyor.
Kırıkkale’nin Ahılı köyünde yıllardır saklanan eski eşyalar, yalnızca bir koleksiyon olmanın ötesinde köyün geçmişine dair izler taşıyor. Ahılı testisi başta olmak üzere geçmişte kullanılan eşyaları yaklaşık 15 yıldır bir araya getiren Hüseyin Demirbilek, koleksiyonun bulunduğu 1928 tarihli eski okul binasının müzeye dönüştürülmesini istiyor.
Demirbilek, Yeni Ankara’ya özel açıklamalarda bulundu. Köyün geçmişini gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla topladığı eşyaların dağılmasını istemediğini belirten Demirbilek, okul binasının korunması ve burada bir müze oluşturulması için yetkililerden destek beklediğini söyledi.
AHILI TESTİSİ KÖYÜN ESKİ GEÇİM KAYNAKLARINDAN BİRİYDİ
Demirbilek, bugün okul binasında sergilenen küp ve testilerin Ahılı köyünün geçmişindeki önemli bir mesleğe işaret ettiğini anlattı. Ona göre yaklaşık 50 yıl önce köyde 30-40 hane testicilikten geçimini sağlıyordu.
“Önümüzde görünen küpler, testiler hepsi bizim bundan 50 yıl kadar önce köyümüzde en az 30-40 hanenin geçim kaynağıydı.”
Ahılı testisinin diğer yörelerde yapılan testilerden farklı özelliklere sahip olduğunu belirten Demirbilek, özellikle suyu serin tutma özelliğine dikkat çekti. Köyde geçmişte yaygın olan bu sanatın yeniden canlandırılmasını istediğini ifade etti.
Demirbilek, “Bizim testimiz de başka yerlerin, yörelerin testisine benzemiyor. Tamamen içme suyunu kendi kendine damıtıp soğutabilecek özelliklere sahipti” sözleriyle eski testilerin özelliğini anlattı.
Köyde testicilik yapan ustaların da bulunduğunu aktaran Demirbilek, yakın zamanda hayatını kaybeden Dağıstan Yılmaz’ı da anarak geçmişte bu sanatın köyde önemli bir yer tuttuğunu söyledi.
1928’DE İMECEYLE YAPILAN OKUL ŞİMDİ KOLEKSİYONA EV SAHİPLİĞİ YAPIYOR
Koleksiyonun bulunduğu binanın da köy açısından ayrı bir öneme sahip olduğunu anlatan Demirbilek, yapının 1928 yılında köylülerin imece usulüyle katkısıyla inşa edildiğini belirtti.
“Görmüş olduğunuz eşyaların bulunduğu okul, 1928 yılında köyümüzün insanları tarafından imece usulüyle yapılıp Millî Eğitime okul olarak verilen bir okuldur.”
Taş ve tuğladan inşa edilen binanın ilk dönemlerinde tavan ve tabanının ahşap olduğunu, daha sonra tadilat geçirerek beton hâle getirildiğini anlatan Demirbilek, okulun artık eğitim amacıyla kullanılmadığını söyledi.
Demirbilek, kendisinin de hem ortaokul yıllarını hem de memuriyetinin son 12-13 yıllık bölümünü bu binada geçirdiğini ifade etti.
Binanın bugün kullanılmaması nedeniyle zaman içinde yıkılma riskiyle karşı karşıya kaldığını belirten Demirbilek, yapının korunması gerektiğini dile getirdi.
15 YILDA TOPLADIĞI EŞYALARIN DAĞILMASINI İSTEMİYOR
Eski eşyaları yaklaşık 15 yıldır kendi imkânlarıyla topladığını anlatan Demirbilek, bazı eşyaların ise köylüler tarafından kendisine verildiğini söyledi.
Topladığı malzemelerin geçmişte kullanılan ve artık günlük yaşamdan çekilmiş eşyalar olduğunu belirten Demirbilek, amacının geçmiş kültürünü gelecek nesillere göstermek olduğunu ifade etti.
“Yani şuradaki eşyaların çoğu benim çocuklarım gibi. Kıyamıyorum yani dağılmasına, yüreğim el vermeyecek.”
Demirbilek, koleksiyonun korunması için kamu kurumlarının desteğine ihtiyaç olduğunu söyledi. Emekli olduktan sonra bu eşyaların geleceğinin belirsiz hâle geleceğini belirten Demirbilek, destek bulunmaması hâlinde koleksiyonu dağıtmak veya elden çıkarmak zorunda kalabileceğini dile getirdi.
AHILI TESTİSİ İÇİN MÜZE ÖNERİSİ
Demirbilek’in önerisi yalnızca eski eşyaların sergilenmesiyle sınırlı değil. Eski okul binasının restore edilerek hem koleksiyonun korunacağı hem de Ahılı köyünün geleneksel mesleklerinin yeniden tanıtılacağı bir merkeze dönüştürülmesini istiyor.
Binanın Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından koruma altında olduğunu belirten Demirbilek, yapılacak uygun bir restorasyonla yapının yeniden kullanılabileceğini söyledi.
Bu alanda Ahılı’nın geleneksel testicilik, çanak ve çömlek kültürünün de yaşatılabileceğini belirten Demirbilek, böyle bir merkezin köyün kültürel değerlerini görünür hâle getireceğini ifade etti.
“Gönül istiyor ki bu okul şu anda okul vasfından çıkmış bulunuyor. Bu okul binası aynı zamanda Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca koruma altında olan bir bina olduğu için güzel bir tadilat yapılıp hem köyümüzün en büyük özelliklerinden olan testicilik, çanak, çömlek orada hayata geçirilebilir.”
AHİLİK KÜLTÜRÜNDEKİ MESLEKLERİN YENİDEN YAŞATILMASINI İSTİYOR
Demirbilek, Ahılı köyünün geçmişinin yalnızca testicilikle sınırlı olmadığını da anlattı. Köyde ahilik kültürüyle bağlantılı olarak demircilik ve kunduracılık gibi mesleklerin de bulunduğunu söyledi.
Köyün adının da ahilik geleneğiyle bağlantılı olduğuna dikkat çeken Demirbilek, geçmişteki mesleklerin yeniden canlandırılmasının köye yeni bir hareketlilik kazandırabileceğini ifade etti.
“Ahiliğin gereklerini de testiciliği ile demircilik ustalığı da vardı. Onunla da kunduracılık da hepsi vardı. Onları canlandırmayı veya hayata geçirmeyi arzu ediyoruz.”
Demirbilek, özellikle Ahılı testisi geleneğinin yeniden yaşatılmasının Kırıkkale açısından da önemli olacağını düşünüyor. Köyde yaşayanların yanı sıra Ahılı testisinin özelliklerini bilen Kırıkkalelilerin de bu geleneğin yeniden canlandırılmasını istediğini belirtti.
“BU OKUL 1928’DEN BERİ AYAKTA”
Yaklaşık 100 yıllık geçmişe sahip okul binasının terk edilerek kendi hâline bırakılmasını istemediğini vurgulayan Demirbilek, buranın hem korunmasını hem de insanların ziyaret edebileceği bir kültür alanına dönüşmesini talep ediyor.
Demirbilek, koleksiyonun geleceğinin Kültür ve Turizm Bakanlığı, Valilik veya Millî Eğitim Müdürlüğü gibi kurumların sağlayacağı desteğe bağlı olduğunu belirtti.
“15 yıldır emek verdiğimiz bu okul binasının da 1928'den beri ayakta kalmasının sonucu olarak terk edilmeden tekrar canlı, güzel günlerde insanların ziyaret etmesi amacıyla bu eşyaların burada sergilenmesi için Kültür-Turizm Bakanlığı, Valilik, Millî Eğitim Müdürlüğü artık kimin sayesinde olacaksa bir şekilde olmasını talep ediyoruz.”
Demirbilek’in beklentisi, bir yandan 1928 tarihli okul binasının korunması, diğer yandan yıllardır biriktirdiği eşyaların tek çatı altında kalması. Bunun gerçekleşmesi hâlinde Ahılı’nın geçmişindeki testicilik, çanak ve çömlek kültürünün yeniden görünür hâle gelmesi hedefleniyor.
