Gaziantep Millet Hanı: Atatürk'ün adını değiştirdiği tarihi yapı!
Gaziantep Millet Hanı, 1575'ten bugüne şehrin ticaret kalbi olmayı sürdürüyor. Peki, Atatürk kendi adını taşımasını neden istemedi?
Bilmeniz gerekenler: Gaziantep Millet Hanı, 1575 yılında Kıbrıs Fatihi Lala Mustafa Paşa tarafından inşa edilen tarihi bir kervansaraydır. Osmanlı han mimarisinin iki katlı ve tek avlulu örneklerinden biri olan yapı, başlangıçta Keçeciler Bedesteni olarak bilinirken 1890 yılındaki eklemelerle bugünkü mimari formuna kavuşmuştur. Cumhuriyet öncesi dönemde resmi kayıtlara Aziziye adıyla geçen kervansaray, Mustafa Kemal Atatürk'ün şehri ziyareti sırasında bizzat verdiği talimatla bugünkü ismini almıştır. Kültür Yolu projesi kapsamında restore edilen han, günümüzde el sanatları mağazalarına ve ziyaretçi dinlenme alanlarına ev sahipliği yapıyor.
Osmanlı İmparatorluğu döneminden bu yana ticaretin ve sosyal yaşamın merkezlerinden biri olan Gaziantep Millet Hanı, şehrin kültürel hafızasını yaşatmaya devam ediyor. 16. yüzyılın son çeyreğinde inşa edilen tarihi kervansaray, günümüzde Kültür Yolu güzergahındaki en önemli turistik cazibe merkezleri arasında konumlanıyor. Kültür mirası araştırmacısı Ahmet Yılmaz'ın yerel arşivlerden derlediği bilgilere göre, yapının mimari evrimi şehrin ticaret tarihinin de bir özetini sunuyor.
GAZİANTEP MİLLET HANI NE ZAMAN VE KİM TARAFINDAN YAPILDI?
Osmanlı han mimarisi içinde iki katlı ve tek avlulu yapılar grubunda sınıflandırılan Gaziantep Millet Hanı, 1575 yılında Kıbrıs Fatihi Lala Mustafa Paşa tarafından yaptırıldı. Antep Beyliği döneminde inşa edilen yapı, ilk yıllarında Keçeciler Bedesteni, Bedesten-i Atik ve Karanlık Bedesten isimleriyle anıldı. Zaman içerisinde yapının doğusuna Pazar Hamamı, batısına Bıçakçı Çarşısı, güneyine Kazaz Çarşısı eklenerek bina tam teşekküllü bir kervansaray kimliği kazandı. Mimari kayıtlara göre, kervansarayın günümüzdeki iki katlı silüeti 1890 yılında üst katın ilave edilmesiyle tamamlandı.
HANIN ADI NEDEN AZİZİYE'DEN MİLLET HANI'NA DÖNÜŞTÜ?
Tarihi kaynaklar, kervansarayın Cumhuriyet'in ilanından önceki yıllarda "Aziziye" ismiyle tescillendiğini gösteriyor. İsmin günümüzdeki haline dönüşmesi ise Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün şehri ziyareti sırasında gerçekleşti. Yerel yöneticiler, tarihi yapının ismini "Atatürk Hanı" olarak değiştirmek istedi. Teklifi değerlendiren Atatürk, "Bu han benim değil milletin hanı olsun" ifadesini kullandı. Tarihi kayıtlara geçen bu sözün ardından yapının adı resmi olarak değiştirildi ve mekan o tarihten itibaren mevcut ismiyle anılmaya başlandı.
GÜNÜMÜZDE MİLLET HANI'NDA NELER BULUNUYOR?
Restorasyon çalışmalarının ardından turizme kazandırılan Gaziantep Millet Hanı, şehrin geleneksel dokusunu deneyimlemek isteyenlerin ilk duraklarından biri haline geldi. Tarihi avlu ve iç mekanlar, günümüzde yöresel el sanatları ustalarının atölyelerine ve satış mağazalarına ev sahipliği yapıyor. Kültür Yolu rotasını takip eden turistler için otantik bir dinlenme alanı işlevi gören kervansaray, asırlar önceki ticari hareketliliğini turizm odaklı olarak sürdürüyor.
