Tarımda maliyetler arttı: Gıda fiyatları yüzde 8'i aşabilir!
Tarımda artan gübre ve mazot maliyetleri gıda fiyatlarını baskılıyor. Uzmanlar fiyat artışının yüzde 8'i aşmasından endişeli.
Küresel tarım ve gıda zincirinde savaşın yarattığı baskı derinleşirken, Türkiye’de üretim maliyetlerinden kaynaklanan ekonomik etkiler sahada hissedilmeye başladı. Son bir aylık veriler incelendiğinde, gıda fiyatlarında yüzde 3 ile 3,5 aralığında bir artış yaşandığı görülüyor. Uzmanlar, gübre ve enerji maliyetlerindeki artışın gecikmeli etkisiyle birlikte, önümüzdeki dönemde gıda fiyatlarındaki yükselişin yüzde 8 seviyesini aşabileceği uyarısında bulunuyor.
GÜBRE VE MAZOT FİYATLARI YÜKSELDİ
Süreci tetikleyen en önemli faktörlerden biri olarak Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik aksaklıklar gösteriliyor. Bu hat üzerindeki sorunlar sadece enerji akışını değil, gübre üretiminde kritik öneme sahip üre, amonyak ve doğalgaz gibi hammaddelerin taşınmasını da doğrudan etkiliyor. Küresel arzın yaklaşık üçte birini ilgilendiren bu risk, Türkiye gibi gübre hammaddesinde yüzde 90’ın üzerinde dışa bağımlı olan ülkelerde maliyet yükünü ağırlaştırıyor. Özellikle Umman, Mısır ve Rusya gibi sınırlı tedarikçi yapısı, iç piyasadaki kırılganlığı artırıyor.
ÜRE GÜBRESİ FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ
Gübre fiyatlarındaki değişim, üretim maliyetlerindeki şoku gözler önüne seriyor. Savaş öncesi dönemde ton başına 430-490 dolar seviyelerinde seyreden üre gübresi, kısa sürede 700 doların üzerine çıktı. Türkiye iç piyasasında ise son bir ayda 21-25 bin lira bandında olan üre gübresi, 34-35 bin liraya yükselerek çiftçinin erişimini zorlaştırdı.
Maliyetlerdeki ikinci büyük yükü ise enerji kalemleri oluşturuyor. Tarımsal üretimin temel girdilerinden olan mazot fiyatı, aynı dönemde 54 liradan 70 liranın üzerine çıktı. Birçok şehirde 80 liraya yaklaşan mazot fiyatları, gübre maliyetleriyle eş zamanlı bir şok yarattı. Hem enerji hem de gübre kalemlerindeki bu artışların, hasat dönemine doğru gıda ürünlerinin etiketlerine daha sert biçimde yansıması kaçınılmaz görülüyor. Üretim zinciri üzerindeki bu baskı, küresel arz güvenliğini ve yerel gıda fiyatlarını doğrudan tehdit etmeye devam ediyor.
