NATO öncesi Heybeliada hızlandı: Ankara’da baskı mı var?

CHP Gaziantep Milletvekili Av. Hasan Öztürkmen, konuyu TBMM gündemine taşıyarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle bir soru önergesi verdi.

"TRUMP'IN BASKISI MI VAR?"

Milletvekili Hasan Öztürkmen yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO zirvesi için Ankara’ya gelmesine günler kala bu konunun hız kazanmasının manidar olduğuna dikkat çekti. Öztürkmen, ABD Başkanı Trump’ın ruhban okulu konusunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’a baskı yaptığı iddialarını hatırlatarak, Erdoğan’ın geçtiğimiz yıl Beyaz Saray’da Trump ile yaptığı görüşme öncesinde sarf ettiği “Heybeliada (Ruhban) Okulu ile ilgili üzerimize ne düşerse biz onu zaten yapmaya hazırız” sözlerine atıfta bulundu.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN TALİMAT VERDİ Mİ?

CHP'li Öztürkmen, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a hitaben hazırladığı soru önergesinde şu can alıcı soruları yöneltti:

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Heybeliada Ruhban Okulu’nun açılması için herhangi bir talimat vermiş midir?ABD Başkanı Trump ya da başka ABD'li yetkililerden Ruhban Okulu’nun açılması için Cumhurbaşkanlığına bir başvuru, rica ya da telkin gelmiş midir?ABD Başkanı Trump’ın NATO zirvesi için geleceği Ankara’da Cumhurbaşkanı Erdoğan ile baş başa bir görüşme yapması planlanmakta mıdır?Bu görüşmenin gündem maddeleri arasında Ruhban Okulu konusu yer alacak mıdır?Ruhban Okulu konusuyla eş zamanlı olarak, Fener Rum Patrikhanesi’nin uzun yıllardır tartışılan “Ekümeniklik” iddiasının kabulü de gündemde midir? Patrikhanenin ekümenikliğinin kabul edilmesi hukuken ve siyaseten mümkün müdür?

EKÜMENİKLİK NEDİR?

Ekümeniklik (veya ekümenizim), Hristiyanlıkta farklı mezhepler (Katolik, Ortodoks, Protestan vb.) arasındaki ayrılıkları gidermeyi, ortak noktaları vurgulamayı ve dünya çapında dini bir birlik sağlamayı amaçlayan akım veya görüştür.

Kelime kökeni olarak Yunanca "oikoumene" (üzerinde yaşanılan dünya, tüm dünya) sözcüğünden gelir.

DİNİ ANLAMDA EKÜMENİKLİK

Hristiyanlık tarihi boyunca yaşanan büyük bölünmelerden (örneğin 1054'teki Katolik-Ortodoks ayrılması veya 16. yüzyıldaki Protestan Reformu) sonra, kiliseleri yeniden bir araya getirme çabasıdır.

İSTANBUL ORTODOKS PATRİKHANESİ VE "EKÜMENİK" UNVANI

Türkiye'de bu kavram en çok Fener Rum Patrikhanesi ile ilgili tartışmalarda karşımıza çıkar. İstanbul Patriği, 6. yüzyıldan beri Ortodoks dünyasında "primus inter pares" yani "eşitlerin birincisi" olarak kabul edilir ve "Ekümenik Patrik" unvanını taşır. Bu, onun tüm dünya Ortodokslarının manevi lideri olduğu iddiasını taşır.

Türkiye, Lozan Antlaşması ve hukuki mevzuatlar çerçevesinde Patrikhaneyi ekümenik olarak değil, Türkiye'deki Rum-Ortodoks azınlığın dini bir kurumu (Fatih Kaymakamlığına bağlı bir merci) olarak tanır. Patrikhanenin bu unvanı siyasi veya uluslararası bir egemenlik alanı kazanmak için kullanabileceği endişesi, Türkiye'de resmi düzeyde bu unvana mesafeli yaklaşılmasına neden olmuştur.

Teolojik olarak dünya çapındaki Hristiyan birliğini ifade eden bu kavram, Türkiye'deki siyasi ve hukuki tartışmalarda Fener Rum Patrikhanesi'nin uluslararası/evrensel statüsü anlamında kullanılır.