Kurultay iptal davası diğer partilere sıçrar mı? İşte Türk siyasetinden yargı emsalleri

CHP’nin 38. Olağan Kurultayı için verilen mutlak butlan hükmünün ardından, benzer bir kurultay iptal davası ihtimalinin diğer partileri de etkileyip etkilemeyeceği merak ediliyor. Siyasi Partiler Kanunu kapsamındaki denetim mekanizmaları, asliye hukuk mahkemelerinin bu süreçlerdeki müdahale sınırlarını belirliyor.

Türkiye'de parti içi muhalefetin genel kurul süreçlerini mahkemeye taşıması, CHP ile birlikte ilk kez yaşanan bir durum değil. 2016-2017 yıllarında Milliyetçi Hareket Partisinde (MHP) yaşanan olağanüstü kongre krizi yakın tarihin en çok tartışılan olaylarından birisi olarak kabul ediliyor. O dönem muhalif delegelerin çağrısıyla toplanan kurultay, yerel mahkemelerin ihtiyati tedbir ve iptal kararları neticesinde hukuken geçersiz sayıldı.

SİYASİ TARİHTE MUTLAK BUTLAN KARARININ BENZERİ VAR MI?

AK Parti, İYİ Parti, Saadet Partisi ve DEVA gibi yapılarda geçmişte bu derece yüksek profilli bir iptal kararı bulunmuyor. Parti içi anlaşmazlıklar genellikle Yüksek Seçim Kurulu (YSK) veya ilçe seçim kurullarının hakemliğinde çözüme kavuşturuluyor. Eski dönemlerdeki ANAP, DYP ve Refah Partisi süreçlerindeki mahkeme krizleri ise kurultay iptallerinden ziyade doğrudan kapatma davaları şeklinde adliye koridorlarına yansımıştır.

DELEGE İRADESİNE MÜDAHALEDEN MUTLAK BUTLAN KARARINA GİDEN SÜREÇ

Cumhuriyet Halk Partisi'nin son kurultayında gündeme gelen delege transferi, nakit para dağıtımı ve lüks akıllı telefon vaatleri gibi iddialar yargı dosyalarında merkezi bir yer tuttu. Yargı kayıtlarında yer alan gizli tanık ifadeleri ile MASAK tarafından yürütülen finansal incelemeler, "irade fesadı" gerekçesiyle mutlak butlan kararının verilmesinde temel dayanak oldu. Diğer partilerin yerel kongrelerinde de benzer iddialar zaman zaman dillendirilse de ulusal çapta bir iptale yol açacak düzeyde belgelenmiş örnek bulunmuyor.

KURULTAY İPTAL DAVASI HANGİ DURUMLARDA AÇILABİLİR?

Genel kurulların seçim yargısı denetiminde yapılması nedeniyle sivil mahkemelerin siyasi organizasyonlara doğrudan müdahale alanı anayasal olarak sınırlı tutuluyor. Ancak parti tüzüğüne açık aykırılık, sahte delege yazımı veya maddi menfaat yoluyla irade fesadı somut delillerle ispatlandığında dava yolu açılıyor. Adli merciler, demokratik işleyişi korumak adına bu tür iddialar karşısında Siyasi Partiler Kanunu ve Türk Ceza Kanunu maddelerini esas alarak hüküm tesis ediyor.

Yargıtay ne zaman karar verecek? Adım adım butlan takvimiGüncel

YSK mutlak butlan itirazının reddedilme gerekçesini açıkladı! CHP'ye ne yanıt verildi?Gündem