"Aynalı çarık olmadan gelin gitmem" geleneğini 46 yıldır yaşatıyor

Tokat'ın tescilli kültürel miraslarından biri olan Aynalı Çarık, usta sanatçı İlhan Özaslan'ın ellerinde yaşamaya devam ediyor. Babasından devraldığı mesleği 46 yıldır sürdüren Aslan, "Bu sanat unutulmasın diye hem geleneksel modeller üretiyor hem de günümüz zevkine uygun tasarımlar hazırlıyoruz." dedi.

"AYNALI ÇARIK TOKAT'A ÖZGÜDÜR"

Aynalı Çarık hakkında bilgi verir misiniz?

İlhan Özaslan: Aynalı Çarık, Tokat'a ait tescilli bir kültürel mirastır. Her yörede çarık vardır ama Tokat'ın Aynalı Çarık'ı başkadır. Bu çarıklar geçmişte özellikle gelin olacak genç kızlar için hazırlanırdı. Üzerindeki ayna; aydınlığı, güzelliği ve sonsuzluğu simgelerdi.

Eskiden gelin adayları, "Ben Aynalı Çarık olmadan gelin gitmem." derdi. Hatta "Aynalı ut, keman çalmazsa, aynalı körüğe de binmem." sözü de o dönemlerden kalmadır. Buradaki körük ise fayton anlamına geliyor.

"KÜLTÜREL MİRASI GELECEĞE TAŞIMAYA ÇALIŞIYORUZ"

Aynalı Çarık'ın kültürel miras yolculuğundan da bahseder misiniz?

İlhan Özaslan: Aynalı Çarık'ın tescilini aldık. Bu değer Tokat'a aittir. Amacımız bu sanatı yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak. Bu nedenle sadece giyilecek modeller değil, anahtarlık gibi hediyelik ürünler de hazırlıyoruz. Yeter ki bu sanat unutulmasın.

"GELENEKSEL SANATI GÜNÜMÜZE UYARLIYORUZ"

Günümüz modasına uygun tasarımlar da yapıyor musunuz?

İlhan Özaslan: Elbette. Gelenekten kopmadan yenilikler yapıyoruz. Aynalı babetler üretiyoruz. Gelinlerin kına geceleri için özel modeller hazırlıyoruz. Sünnet çocukları için de tasarımlar yapıyoruz. Kültürü yaşatmanın yolu onu bugüne uyarlamaktan geçiyor.

46 YILLIK USTALIK HİKÂYESİ

KAÇ YILDIR BU MESLEĞİ YAPIYORSUNUZ?

İlhan Özaslan: Tam 46 yıldır bu işi yapıyorum. Bu benim baba mesleğim. Rahmetli babam Kunduracı Ali Özoğuz Aslan da ayakkabıcıydı. Amcam da aynı mesleği yapıyordu. Ben de onların izinden yürüdüm.

Sizden sonra bu mesleği sürdürecek biri var mı?

İlhan Özaslan: Maalesef yok. Üç kızım var ama bu mesleği devam ettirecek kimse bulunmuyor. Bu da beni en çok üzen konulardan biri.

"BU İŞ SEVMEDEN YAPILMAZ"

Deri işçiliği zor bir meslek mi?

İlhan Özaslan: Kesinlikle zor. Derinin kalınlığı, inceliği, tıraşlanması, kalıba çekilmesi... Hepsi emek istiyor. Bu işi sevmeyen yapamaz. Severek yaptığınız zaman bütün zorlukları unutuyorsunuz.

BİR ÇİFT AYNALI ÇARIK BİR HAFTADA TAMAMLANIYOR

Yapım süreci nasıl ilerliyor?

İlhan Özaslan: Ham deri tabakhaneden geliyor. Daha sonra müşterinin isteğine göre renk ve model belirleniyor. Kırmızı, yeşil, mavi gibi birçok renk kullanılabiliyor. Ponpon ve boncuk süslemeleri de tamamen kişiye özel hazırlanıyor. Bir çift Aynalı Çarık'ın yapımı yaklaşık bir hafta sürüyor. Hava şartlarına göre bu süre uzayabiliyor çünkü derinin doğal şekilde kuruması gerekiyor.

"HER ÇİFT TAMAMEN EL EMEĞİ"

FİYATLAR NEYE GÖRE BELİRLENİYOR?

İlhan Özaslan: Tamamen kişiye özel çalışıyoruz. Fiyatlar 2 bin liradan başlıyor, tasarımına göre 5 bin liraya kadar çıkabiliyor. Tamamı el emeği olduğu için ciddi bir işçilik var. Makinede yapılan hiçbir işlem bulunmuyor.

"TEK DİLEĞİM BU SANATIN KAYBOLMAMASI"

Son olarak neler söylemek istersiniz?

İlhan Özaslan: En büyük isteğim, bu geleneksel el sanatlarının unutulmaması. Biz elimizden geldiğince üretmeye ve gençlere tanıtmaya çalışıyoruz. İnşallah bu kültür bizden sonra da yaşamaya devam eder.