Anyma İstanbul’da yine de sahneye çıkabilir: Çukurova örneği yeniden gündemde

İstanbul Valiliğinin iptal ettiği Anyma konseri yine de yapılabilir mi? Çukurova Rock Festivali örneği üzerinden yürütmeyi durdurma süreci, organizasyon şirketinin atabileceği adımlar ve kimlerin dava açabileceği mercek altında.

Anyma İstanbul’da yine de sahneye çıkabilir: Çukurova örneği yeniden gündemde

İstanbul Valiliğinin 12 Eylül’de düzenlenmesi planlanan Anyma konserini iptal etmesinin ardından gözler organizasyon şirketinin atabileceği hukuki adımlara çevrildi. Türkiye’de daha önce valilik tarafından yasaklanan bir müzik festivali, idare mahkemesinden çıkan yürütmeyi durdurma kararıyla aynı gün kapılarını açmıştı. Peki benzer bir karar Anyma konseri için de çıkabilir mi?

Elektronik müzik sanatçısı Anyma'nın 12 Eylül 2026'da Ataköy Marina Arena'da gerçekleştirmesi planlanan İstanbul konseri, İstanbul Valiliğinin kararıyla iptal edildi.

Valilik konuya ilişkin internet sitesinden kamuoyuna açık bir duyuru yayımlamazken Teyit'in ulaştığı İstanbul Valiliği İl Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü Emin Gökçegözoğlu, iptal kararını doğruladı. Gökçegözoğlu, kararın sanatçının konserlerinde bulunduğu belirtilen "satanist unsurlar" nedeniyle alındığını ifade etti.

Peki, iptal edilen konser yine de yapılabilir mi? Yanıt hukuken evet, mümkün. Bunun için Valiliğin kararının idari yargıya taşınması ve konser tarihinden önce kararın yürütmesinin durdurulması gerekiyor.

ANYMA KONSERİ İÇİN MAHKEMEYE BAŞVURULABİLİR Mİ?

Valiliğin konserin gerçekleştirilmesini engelleyen kararı bir idari işlem niteliğinde. Bu nedenle kararın hukuka aykırı olduğu öne sürülerek idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Dava açılması ise tek başına konser yasağını ortadan kaldırmıyor. İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre bir idari işleme karşı dava açılması, işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmuyor.

Bu nedenle Anyma konseri açısından kritik talep "yürütmenin durdurulması" olacak.

İYUK'un 27. maddesine göre mahkemenin yürütmeyi durdurabilmesi için iki şartın birlikte bulunması gerekiyor:

İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması.

12 Eylül tarihinin yaklaşması bu davada özellikle önemli. Konser gerçekleşmeden önce yürütmenin durdurulmaması halinde etkinlik tarihinin geçmesi, sonradan verilecek bir kararın konseri aynı tarihte gerçekleştirme imkânını geri getirememesi anlamına gelebilir.

Bu nedenle organizasyon tarafının dava açması halinde mahkemeden ivedilikle yürütmenin durdurulmasını istemesi beklenebilir.

MAHKEME KARARI ÇIKARSA ANYMA KONSERİ GERÇEKLEŞEBİLİR Mİ?

Teorik olarak evet.

Mahkemenin Valiliğin kararının yürütmesini konserden önce durdurması halinde, yasak kararının uygulanması geçici olarak engellenir. Etkinliğin gerçekleştirilmesi için gerekli diğer izin ve şartlarda ayrıca bir sorun bulunmuyorsa konserin yapılmasının önü yeniden açılabilir.

Türkiye'de bunun yakın geçmişte doğrudan bir festival örneği de bulunuyor.

2023'TE ÇUKUROVA ROCK FESTİVALİ'NDE NE OLMUŞTU?

Adana'da 12-15 Ekim 2023 tarihlerinde düzenlenmesi planlanan Çukurova Rock Festivali, Adana Valiliği tarafından yasaklanmıştı.

Kararda etkinlik alanının çevresinde alkol satan işletmeler bulunması, etkinliğe yaşı küçük kişilerin katılması ihtimali ve alkole bağlı asayiş olaylarının yaşanabileceği gibi gerekçeler öne sürülmüştü.

Organizasyon şirketi Milyon Yapım, Valiliğin kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması talebiyle Adana İdare Mahkemesine başvurdu.

Mahkeme festivalin iptaline ilişkin işlemin yürütmesini durdurdu. Kararın ardından festival 18 yaşından büyük katılımcılara kapılarını açtı.

Dolayısıyla bir valilik tarafından verilen konser veya festival yasağının yargı kararıyla uygulanamaz hale gelmesi Türkiye açısından yalnızca teorik bir ihtimal değil; daha önce yaşanmış bir durum.

ÇUKUROVA KARARI ANYMA İÇİN EMSAL OLUR MU?

Çukurova Rock Festivali kararı Anyma açısından önemli bir hukuki örnek olarak gösterilebilir ancak "Çukurova'da yürütme durduruldu, Anyma'da da mutlaka durdurulur" denilemez.

İdare mahkemesi her uyuşmazlığı kendi koşulları içinde değerlendiriyor.

Çukurova dosyasında organizasyon şirketinin, 18 yaşından küçüklerin etkinliğe alınmaması ve alanda alkol satılmaması gibi önlemler teklif ettiği, buna rağmen yasak kararının sürdüğü aktarılmıştı.

Anyma dosyasında ise mahkemenin önüne gelmesi halinde Valiliğin somut olarak hangi gerekçeye ve hangi delillere dayanarak konserin yapılmamasına karar verdiği önem taşıyacak.

"SATANİST UNSURLAR" GEREKÇESİ MAHKEMEDE YETERLİ OLUR MU?

Bu noktada kararın tam metni kritik önem taşıyor.

Valiliğin kamuoyuna açık internet sitesinde konserle ilgili ayrıntılı bir yasak kararı veya gerekçe yayımlanmış değil. Teyit'in görüştüğü Valilik yetkilisi ise kararın sanatçının konserlerindeki "satanist unsurlar" gerekçesiyle verildiğini aktardı.

Bir dava açılması halinde mahkeme yalnızca kamuoyundaki tartışmaya değil, Valiliğin resmi işleminin hukuki dayanağına, gerekçesine ve somut bilgi ve belgelere bakacak.

Burada ölçülülük ilkesi de önem taşıyabilir.

Anayasa Mahkemesinin etkinlik yasaklarına ilişkin kararlarında, kamu makamlarının bir etkinliği tamamen yasaklaması halinde ortaya konulan tehlikenin somut olması, tedbirin gerekli olması ve aynı sonucun daha hafif önlemlerle sağlanıp sağlanamayacağının değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

AYM'ye göre kamu düzeninin bozulabileceğine ilişkin soyut ihtimaller veya bir etkinliğin toplumun bir bölümünde tepki oluşturması, tek başına tamamen yasaklanmasını otomatik olarak haklı hale getirmiyor. Kamu makamlarının somut tehlike veya açık ve yakın tehdidi ortaya koyması ve daha hafif tedbirlerin neden yeterli olmayacağını açıklaması gerekiyor.

Anyma davası açılması halinde bunun nasıl uygulanacağı ise tamamen mahkemenin değerlendirmesine bağlı olacak.

ORGANİZASYON ŞİRKETİ MAHKEMEDEN NE İSTEYEBİLİR?

Konserin organizatörü olarak duyurulan Only You Live, yasak kararından doğrudan etkilenen taraflardan biri konumunda. Ataköy Marina Arena'nın resmi sayfasında da konserin Only You Live organizasyonuyla gerçekleştirileceği belirtiliyor.

Organizasyon şirketi hukuki süreç başlatırsa temel olarak Valilik işleminin iptalini ve dava sonuçlanıncaya kadar işlemin yürütmesinin durdurulmasını talep edebilir.

Buradaki iki talep birbirinden farklı.

Yürütmenin durdurulması, davanın sonucu beklenirken işlemin uygulanmasını geçici olarak durduruyor.

İptal kararı ise davanın esasının incelenmesinin ardından idari işlemin hukuka aykırı bulunarak ortadan kaldırılmasını ifade ediyor.

Anyma açısından konser tarihinin yalnızca birkaç gün uzakta olması nedeniyle asıl belirleyici gelişme, uzun sürebilecek nihai iptal davasından önce verilebilecek olası yürütmeyi durdurma kararı olur.

SADECE ORGANİZASYON ŞİRKETİ Mİ DAVA AÇABİLİR?

Hayır. Ancak herkes de dava açamaz.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre iptal davaları, söz konusu idari işlem nedeniyle menfaati ihlal edilen kişiler tarafından açılabiliyor.

Danıştay içtihatlarında bunun için dava açacak kişi ile idari işlem arasında meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunması aranıyor. Herhangi bir vatandaşın yalnızca karara karşı çıkması, tek başına dava açma ehliyeti sağlamıyor.

Bu nedenle en güçlü dava ehliyeti kuşkusuz organizatör şirkette bulunuyor. Sanatçının veya sanatçının sözleşmesel temsilcisinin de işlemle ekonomik ve mesleki bağının niteliğine göre hukuki menfaat ileri sürmesi mümkün olabilir.

Bilet satın alan bir izleyicinin durumu ise daha tartışmalı. Bilet sahibinin iptal kararından doğrudan etkilendiğini ileri sürerek dava açması teorik olarak mümkün olsa da, yeterli "kişisel, meşru ve güncel menfaat" bulunup bulunmadığını sonuçta idare mahkemesi değerlendirir.

Dolayısıyla "Anyma konserine gitmek isteyen herkes dava açabilir" şeklinde bir değerlendirme doğru olmaz.

ANYMA 12 EYLÜL'DE İSTANBUL'DA SAHNEYE ÇIKABİLİR Mİ?

Bugünkü hukuki tabloya göre ihtimal tamamen ortadan kalkmış değil.

Valilik kararının yürürlükte kalması durumunda konser gerçekleştirilemez. Organizasyon tarafının karara karşı idare mahkemesine başvurması ve mahkemenin 12 Eylül'den önce yürütmenin durdurulmasına karar vermesi halinde ise hukuki tablo değişebilir.

2023'te Çukurova Rock Festivali tam olarak bu şekilde Valilik yasağının ardından mahkeme kararıyla kapılarını açmıştı.

Ancak bunun Anyma için de gerçekleşeceğinin garantisi bulunmuyor.

Belirleyici olan; İstanbul Valiliğinin yasaklama işleminin tam gerekçesi, kararın dayandığı somut deliller, organizasyon şirketinin mahkemeye başvurup başvurmayacağı ve mahkemenin "açık hukuka aykırılık" ile "telafisi güç veya imkânsız zarar" şartlarının birlikte oluştuğuna kanaat getirip getirmeyeceği olacak.

Bu nedenle Anyma'nın 12 Eylül İstanbul konseri için hukuki açıdan kapı tamamen kapanmış değil; ancak konserin yeniden yapılabilir hale gelmesi için artık organizasyon şirketinden gelecek olası bir yargı hamlesi ve ardından mahkemeden çıkabilecek hızlı bir karar kritik önem taşıyor.

ANYMA'DAN İLK AÇIKLAMA: İTİRAZ EDECEĞİZ

İstanbul Ataköy'de konseri iptal edilen Anyma'dan açıklama geldi. Sanatçı, "Alınan karara itiraz etmeyi planlıyoruz ve Türkiye'ye, Türk halkına yeniden ulaşabilmek için bir yol bulmaya çalışmaya devam edeceğiz." dedi.

İşte açıklamanın tamamı:

"Yıllar boyunca bu yolculuğu benimle birlikte takip edenler, yaratmaya çalıştığım şeyin her şeyden önce hikâye anlatıcılığı olduğunu bilir.

Anyma gösterisi; karanlık ve aydınlık, yıkım ve yaratılış, korku ve umut üzerine kurulu bir bilimkurgu hikâyesidir. Pek çok hikâye gibi çözümüne ulaşmadan önce daha karanlık bölümlerden geçer.

Herhangi bir filmden ya da eserden tek bir sahneyi alıp bağlamından kopararak bütün projenin anlamıymış gibi sunmak temelden yanıltıcıdır. Benim hikâyemde sonunda kazanan ışıktır.

Son beş yıldır ekibimle birlikte sanatçılar, tasarımcılar ve animatörlerle iş birliği yaparak görsel bir evren oluşturduk ve bunu dünyanın farklı yerlerinde sahneledik. Çalışmalarımızda sanat tarihinden, mitolojiden, antik edebiyattan ve büyük klasiklerden sürekli olarak ilham alıyoruz. Görsellerimizde dini figürlerin doğrudan tasvirleri bulunmuyor ve herhangi bir dine ya da kültüre saldırmak veya saygısızlık etmek gibi bir niyetimiz yok.

Hikâyemizin ve gösterimizin bazı karanlık anları bağlamından koparıldı, yapay zekâ kullanılarak değiştirildi, farklı müziklerle birleştirildi ve internette dolaşıma sokularak gerçekte var olmayan karanlık ve uğursuz bir anlatı yaratıldı. Bu anlatı, gösterinin özünü ve niyetini hiçbir şekilde yansıtmıyor.

Şunu açıkça belirtmek isterim: Görsellerimin hiçbiri yapay zekâ ile üretilmedi. Buradaki en büyük ironi ise çalışmalarımı kınayan kişilerin, eserlerimi yapay zekâ kullanarak değiştirip kendi anlatılarına uygun hale getirmiş olmalarıdır. Sanatım sosyal medya ve siyasi propagandanın bir aracına dönüştürüldü. Ardından yaşananlar ise kabul edilemezdi.

Ne ekibime, ne organizatöre ne de bana, gösteri iptal edilmeden önce anlamlı bir uyarı yapıldı veya diyalog kurma fırsatı tanındı. Hiç kimse bizden eseri açıklamamızı, bağlamını anlatmamızı ya da olası uyarlamaları görüşmemizi istemedi. Biz bunu yapmaya hem o zaman hazırdık hem de bugün hazırız.

Bu çalışmaya atfedilen gerçek dışı dini ve siyasi anlamları kesin bir şekilde reddediyoruz.

Dünyanın farklı ülkelerinde sahne aldık ve her zaman bulunduğumuz yerin kültürüne ve geleneklerine saygılı bir iletişim kurduk. Meşru kaygılar diyalog yoluyla bize iletilmiş olsaydı, Türkiye'de de aynı yaklaşımı memnuniyetle gösterirdik.

Alınan karara itiraz etmeyi planlıyoruz ve Türkiye'ye, Türk halkına yeniden ulaşabilmek için bir yol bulmaya çalışmaya devam edeceğiz.

En önemlisi, Türkiye'de ve Türkiye dışında bilet alan, bu güzel ülkeye bu deneyim için seyahat etmeyi planlayan hayranlarımıza teşekkür etmek istiyorum. Sanatımızı anlayan ve kucaklayan herkese teşekkür ederim. Desteğiniz ve anlayışınız benim için her şey demek.

İletişim kanallarımız açık olmaya devam ediyor. Gerekli yetkililerle görüşmeye, çalışmalarımızı açıklamaya ve eserin bütün sanatsal bağlamını sunmaya hazırız.

Sanat sorgulanabilir, eleştirilebilir ve tartışılabilir. Ancak biz, sanatın başka birilerinin onu manipüle ederek gösterdiği şeye göre değil, gerçekte ne olduğuna göre değerlendirilmesini istiyoruz.

Umarım yeniden gelebilir ve hikâyeyi İstanbul'da hep birlikte tamamlayabiliriz.

Matteo"

Kültür Sanat Müzik Konser İstanbul