Ankara'nın edebiyat hafızasında Ahmet Telli
10 Temmuz 2026'da Ankara'da hayatını kaybeden Ahmet Telli, elli yılı aşkın şiir yaşamı boyunca başkentin edebiyat çevresiyle iç içe geçmiş bir isim olarak Türk şiirinin hafızasına kazındı.
Gazi Eğitim Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitiren Telli, Kastamonu, İnebolu, Doğanyurt ve Kırıkkale'de görev yaptıktan sonra Ankara Atatürk Lisesi'nde Türkçe ve edebiyat öğretmenliğine başladı. Şairin Ankara'yla bağı böylece hem yaşadığı hem de öğrettiği bir kent olarak şekillendi.
1980 SONRASI TUTUKLULUK VE DİRENİŞ
1981'de Gazi Eğitim Enstitüsü'nde öğretmenken sıkıyönetimce tutuklanan ve görevine son verilen Telli, dönemin Türk Ceza Kanunu'nun 141, 142 ve 146. maddeleri kapsamında yargılandı; 141 ve 146'dan beraat ederken, 142. maddeden kısa süreli hapis cezası aldı. Tutukluluğu sırasında işkence gördüğü belirtilen şair, 1993'te mahkeme kararıyla öğretmenliğe döndü ve emekli oldu.
YÜKSEL CADDESİ'NDEKİ SON DAVA
Telli'nin Ankara'yla ilişkisi, kentin toplumsal hafızasına da damgasını vurdu. Sosyalist Demokrasi Partisi (SDP) Merkez Yürütme Kurulu üyesi Ulaş Bayraktaroğlu'nun Suriye'de öldürülmesinin ardından, 11 Mayıs 2017'de Ankara'daki Yüksel Caddesi'nde düzenlenen basın açıklamasında "Dövüşen Anlatsın" kitabından şiir okudu. Bu okuma nedeniyle hakkında "terör örgütü propagandası" suçlamasıyla dava açıldı; Ankara 26. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada 10 ay hapis cezasına çarptırıldı, ceza ertelendi.
KENT VE BELLEK İLİŞKİSİ
Telli'nin şiiri üzerine yapılan akademik çalışmalar, Ankara başta olmak üzere kent, bozkır, istasyon, yol ve kasaba imgelerinin şiirlerinde yalnızca fiziksel çevreyi değil, belleğin ve zamanın taşıyıcılarını oluşturduğuna dikkat çekiyor. Asuman Susam'ın "Yangın Yılları'ndan Nida'ya Ahmet Telli Şiiri" adlı incelemesi ile Altın Portakal Şiir Ödülü dolayısıyla düzenlenen sempozyumun bildirilerini bir araya getiren "Nida Odağında Ahmet Telli Şiiri" bu alandaki başlıca kaynaklar arasında yer alıyor.
Doğan Hızlan, Cevat Çapan, Orhan Koçak, Necmiye Alpay, Ahmet Say ve Şükrü Erbaş gibi farklı kuşaklardan eleştirmen ve şairlerin katkılarıyla oluşan bu birikim, Telli şiirinin Ankara'nın edebiyat tarihindeki yerini bağımsız kitaplar, akademik makaleler, yüksek lisans ve doktora tezleri düzeyinde bir tartışma konusuna dönüştürdü.
Nisan ayından bu yana Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde tedavi gören ve 8 Temmuz'da entübe edilen Telli, 10 Temmuz 2026'da 79 yaşında hayatını kaybetti. Şairin vefatı, başkentin edebiyat çevrelerinde derin bir üzüntüyle karşılandı.
