6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde neler yaşandı? Türkiye’nin en uzun üç yılı

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri hafızalara kazınan ve uzun süre de acısı taze kalacak bir yara. Türkiye, 53 binden fazla canın yitirildiği depremlerin yıl dönümünde kayıplarını anıyor.

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde neler yaşandı? Türkiye’nin en uzun üç yılı

Türkiye, yakın tarihinin en büyük trajedilerinden biri olan 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin üçüncü yıl dönümünde, yitirdiği canları anıyor. 11 ili kapsayan, 120 bin kilometrekarelik bir alanda yıkıma yol açan ve 14 milyondan fazla kişiyi doğrudan etkileyen bu felaket, modern dünya tarihinin en maliyetli üçüncü doğal afeti olarak kayıtlara geçti.

SİSMİK VERİLERLE FELAKETİN BOYUTU

6 Şubat 2023 Pazartesi günü saat 04:17’de, merkez üssü Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesi olan 7,8 Mw büyüklüğündeki ilk deprem, bölgeyi 100 saniye boyunca sarstı. Maksimum yer ivmesinin 2,22 g gibi ekstrem seviyelere ulaştığı bu sarsıntıyı, aynı gün saat 13:24’te Elbistan merkezli 7,5 Mw büyüklüğündeki ikinci deprem izledi.

Doğu Anadolu Fay Hattı ve Ölü Deniz Transform Fayı üzerinde gerçekleşen kırılmalar sonucunda 571 kilometrelik bir yüzey kırığı oluşurken, bölge zemininde 3 ila 9 metre arasında batıya doğru kaymalar tespit edildi. 29 Ekim 2024 itibarıyla bölgede 100 binden fazla artçı sarsıntı kaydedilirken, 20 Şubat 2023’te Hatay’da meydana gelen 6,4 Mw büyüklüğündeki sarsıntı, halihazırda ağır hasarlı olan binaların çökmesine ve ek can kayıplarına yol açtı.

BİNLERCE CAN YİTİRİLDİ

Resmi veriler, felaketin yarattığı yıkımı trajik rakamlarla ortaya koyuyor. Türkiye'de 53 bin 537, Suriye'de ise 8 bin 476 kişi hayatını kaybetti. Toplam can kaybı 62 bin 13 olarak kayıtlara geçerken, yaklaşık 138 bin kişi yaralandı.

Afetin ekonomik maliyeti Türkiye için yaklaşık 148,8 milyar dolar olarak hesaplandı. Toplamda 518 bin konutun yıkıldığı veya ağır hasar aldığı bölgede, 5 milyona yakın kişi göç etmek zorunda kaldı. bin 914 çocuk enkaz altından refakatçisiz olarak çıkarıldı; bu çocukların büyük bir çoğunluğu ailelerine teslim edildi.

  • Hatay: Ölü sayısı 23 bin 65. Ağır hasarlı/yıkık bina 55 bin 589.
  • Kahramanmaraş: Ölü sayısı 12 bin 622. Ağır hasarlı/yıkık bina 12 bin 980.
  • Adıyaman: Ölü sayısı 8 bin 387. Ağır hasarlı/yıkık bina 6 bin 990.
  • Gaziantep: Ölü sayısı 3 bin 897. Ağır hasarlı/yıkık bina 16 bin 211.

ÇADIR SIKANDAKLINDA NELER OLDU?

Depremin üçüncü gününde, Türk Kızılay’ına bağlı bir şirketin Ahbap Derneğine 46 milyon TL karşılığında 2 bin 50 adet çadır sattığının ortaya çıkması, kamuoyunda büyük bir tartışma başlattı. Gazeteci Murat Ağırel tarafından belgelenen bu durum, kurumun afet anındaki ücretsiz yardım yükümlülüğü üzerinden eleştirildi.

Kızılay Başkanı Kerem Kınık’ın "maliyetine tedarik" savunmasına rağmen, toplumun %72’si bu ticari işlemi yanlış buldu. Süreç, Kerem Kınık’ın istifasıyla sonuçlanırken; Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 19 yönetici hakkında yürütülen soruşturmada, 23 Ocak 2026 tarihinde "kovuşturmaya yer yok" kararı verildi.

EĞİTİM SEFERBERLİĞİ YAŞANDI

Deprem, 2022-2023 eğitim döneminin ikinci yarısının başladığı güne denk geldiği için eğitim sisteminde köklü değişikliklere gidildi. 81 ilde okullar hemen tatil edildi. Deprem dışı illerde eğitim 20 Şubat’ta başlarken, afet bölgesinde hasar durumuna göre üç kategorili bir takvim uygulandı.

  • Yaklaşık 243 bin öğrenci başka illere nakledildi; en yoğun göçü Mersin ili aldı.
  • LGS ve YKS kapsamından ikinci dönem konuları çıkarıldı, devamsızlık şartı aranmadı.
  • 93 hastane sınıfı ve yüzlerce prefabrik eğitim noktası kurularak çocukların travma sonrası rehabilitasyonuna odaklanıldı.

GÖNÜLLÜLER DEPREM BÖLGESİNE AKTI

Afet sonrası ortaya çıkan toplumsal dayanışma, Cumhuriyet tarihinin en geniş kapsamlı sivil hareketine dönüştü. AFAD koordinesinde 159 binden fazla gönüllü sahaya inerken; AHBAP, İHH, TOG ve Türk Kızılay gibi kuruluşlar barınma, gıda ve sağlık desteği sağladı. "Türkiye Tek Yürek" kampanyası ile 115,1 milyar TL bağış toplandı. Uluslararası arenada 102 ülke yardım teklifinde bulundu. Ermenistan ile olan sınır kapısı 30 yıl aradan sonra insani yardımlar için açıldı.

6 Şubat 2026 itibarıyla, depremin etkilediği illerde anma etkinlikleri düzenlenirken, bölgedeki kalıcı konut projeleri ve rehabilitasyon çalışmaları devam ediyor. Felaket, sadece fiziksel bir yıkım değil, aynı zamanda Türkiye'nin afet yönetimi ve yapı denetimi stratejilerinde kalıcı dersler bırakan bir dönüm noktası olarak tarihteki yerini koruyor.

Kahramanmaraş 6 Şubat Deprem Hatay AFAD Deprem