Yarım milyonluk ordular tarih oldu: Savunmada daralma dönemi Türkiye'yi nasıl etkiledi?

Küresel savunma stratejilerindeki dönüşüm, NATO ordu mevcudu verilerinde çarpıcı bir tablo yarattı. Son 32 yıllık dönemde Avrupa kıtasındaki silahlı kuvvetler kademeli olarak daralırken, güncel NATO ordu mevcudu listesinde Türkiye'nin kıta kanadındaki istikrarlı liderliği dikkat çekiyor.

30 YILDA NATO ÜYESİ ÜLKELERİN ORDULARINDA NELER DEĞİŞTİ?

Our World in Data platformu tarafından derlenen tarihi istatistikler, Soğuk Savaş'ın bitişinden günümüze uzanan savunma trendlerini net bir şekilde ortaya koydu. Avrupa devletlerinin büyük bir kısmı 1989'dan 2020 yılına kadar geçen süreçte askeri birliklerinde ciddi bir tasfiyeye gitti. Geleneksel savaş doktrinlerinin değişmesi, kıtanın genel güvenlik mimarisinde yapısal bir daralmaya ve personel sayılarında keskin bir düşüşe zemin hazırladı.

ALMANYA VE FRANSA ASKERİ PERSONEL SAYISINDA RADİKAL KÜÇÜLME

Araştırmanın en dikkat çekici kırılmalarından birini, kıtanın iki büyük gücü olan Almanya ve Fransa'nın küçülme adımları oluşturuyor. İki Almanya'nın birleşmesi öncesi yarım milyon askere sahip olan Berlin yönetimi, zorunlu askerliğin de rafa kaldırılmasıyla bu sayıyı 184 bin seviyesine kadar düşürdü. Fransa ise 1990'lı yılların sonunda tamamen profesyonel ordu modeline geçiş yaparak personel kapasitesini 465 binden 203 bine kadar indirdi. Aynı dönem diliminde İngiltere, yüksek teknolojiye dayalı kompakt savunma doktriniyle asker sayısını 150 binin altına çeken bir diğer ülke olarak kayıtlara geçti.

TÜRKİYE NATO ORDU MEVCUDU SIRALAMASINDA ZİRVEYİ NASIL KORUDU?

Batı ve Orta Avrupa'daki bu hızlı küçülme eğilimine karşın, Türkiye'nin savunma politikasındaki personel istikrarı dengeyi değiştirdi. Sahip olduğu zorlu jeopolitik konum ve sürdürdüğü kapsamlı terörle mücadele konsepti nedeniyle Ankara, 32 yıllık periyodun tamamında aktif personel sayısını 400 bin sınırının üzerinde tutmayı başardı. Bu stratejik tutum, Türkiye'yi incelenen tüm yıllarda NATO'nun Avrupa kanadındaki en büyük insan gücü konumuna taşıdı. Öte yandan, bölgesel dengeleri gözeten Yunanistan 130-170 bin bandını istikrarlı şekilde korurken; Polonya ise 2010 sonrası artan güvenlik riskleriyle birlikte ordusunu yeniden büyütme yoluna girdi.