Yapay zekada Türkiye dönemi: Ortak dil modeli ve İstanbul vizyonu!

Türkiye, 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı doğrultusunda sadece teknoloji üreten değil, küresel yapay zeka standartlarını belirleyen ve bölgesel liderliği üstlenen bir konuma geçmek için yoğun bir mekik diplomasisi başlatıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek bu süreçte, uluslararası arenada ve teknoloji ihracatında etkin bir rol oynanması hedefleniyor.

STRATEJİK ANLAŞMALAR VE 2027 HEDEFLERİ

Türkiye, 2027 yılı sonuna kadar en az 5 farklı ülkeyle ikili yapay zeka çerçeve anlaşması imzalamayı planlıyor. Ayrıca 3 uluslararası organizasyonla mutabakat zaptı yapılarak yerli yapay zeka ürünlerinin hedef pazarlarda karşılıklı tanınması ve ihracat süreçlerinin hızlandırılması amaçlanıyor. Birleşmiş Milletler, G20, OECD, ITU ve UNESCO gibi platformlarda sadece izleyici kalınmayarak teknik görüş, pozisyon belgesi ve standart belirleyici katkılar sunulacak. Bu anlaşmaların kağıt üzerinde kalmaması için her işbirliğinde ortak test protokolleri, ortak proje çağrıları ve karşılıklı tanıma mekanizmaları gibi somut çıktılar şart koşulacak.

TÜRK DÜNYASI İÇİN ORTAK BÜYÜK DİL MODELİ

Bölgesel işbirliklerinin en dikkat çekici adımlarından biri, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) öncülüğünde hayata geçirilecek. Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan ortak "Türk Dilleri Büyük Dil Modeli" geliştirilerek 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınacak. Modeller; eğitimden kamu hizmetlerine, çeviriden kültürel mirasa kadar geniş bir yelpazede, ülkelerin ortak yüksek hesaplama kapasiteleri kullanılarak eğitilecek. Eş zamanlı olarak D8 ülkeleriyle tarım, enerji ve ticarete yönelik pilot uygulamalar devreye alınırken, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ile kamuda yapay zeka okuryazarlığı ve etik yönetişim programları başlatılacak.

BÖLGESEL VERİ MERKEZLERİ VE ALTYAPI YATIRIMLARI

Veri ve hesaplama paylaşımı süreçlerinde ulusal güvenlik, veri egemenliği, KVKK ve ticari sır ilkeleri kırmızı çizgi olarak korunacak. Körfez bölgesi ve TDT üyeleri gibi enerji ve bağlantı avantajına sahip stratejik ortaklarla ortak veri merkezleri ve paylaşımlı hesaplama altyapıları inşa edilecek. Benzer iklim ve sektörel yapıya sahip ülkelerle ortak veri katalogları oluşturulurken, hayata geçirilecek bölgesel kapasite geliştirme programlarından en az 500 araştırmacı, girişimci ve kamu personelinin doğrudan faydalanması sağlanacak.

YAPAY ZEKANIN VE DİPLOMASİNİN VİTRİNİ: İSTANBUL

Tüm bu küresel vizyonun uluslararası vitrini ve teknoloji diplomasisinin merkezi İstanbul olacak. Terminal İstanbul gibi platformların zemin oluşturacağı yeni dönemde; küresel demo günleri, geliştirici programları, uluslararası etkinlikler ve yatırımcı buluşmaları İstanbul merkezli olarak yürütülecek. Böylece şehir, bölgesel yapay zeka ekonomisinin atan kalbi olarak konumlandırılacak.