Uyuşturucu haritasında Türkiye nerede? 65 ilde operasyon ve korkutan BM raporu

Uyuşturucuyla mücadele kapsamında Türkiye'de yürütülen operasyonlar, sorunun boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, son bir hafta içinde 65 ilde düzenlenen operasyonlarda 354,5 kilogram uyuşturucu madde, 647 bin 798 adet uyuşturucu hap ele geçirildiğini, 768 şüphelinin yakalandığını açıkladı. Operasyonlar, Türkiye genelinde sokak satıcılarını hedef alan en geniş çaplı müdahalelerden biri olarak kayda geçti.

Yetkililer, ele geçirilen maddelerin önemli bir bölümünün sentetik uyuşturucular ve hap formundaki maddeler olduğuna dikkat çekiyor. Bu tablo, Türkiye’nin küresel uyuşturucu rotaları üzerindeki kritik konumunu ve iç pazardaki riskin büyüdüğünü ortaya koyuyor.

Türkiye'de uyuşturu operasyonu (temsili)

DÜNYA GENELİNDE RAKAMLAR REKOR KIRIYOR

Sorun yalnızca Türkiye’ye özgü değil. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) verilerine göre, dünya genelinde uyuşturucu kullanan kişi sayısı 300 milyonun üzerine çıkmış durumda. Son 10 yılda kullanım oranlarında yaklaşık yüzde 25-30’luk bir artış yaşandı.

Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) ve Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı Ajansı (EUDA) raporlarına göre bu tablo, yalnızca güvenlik önlemlerinin değil, önleyici sosyal politikaların da yetersiz kaldığını gösteriyor.

Sokakta kalan uyuşturucu bağımlıları (temsili)

ELE GEÇİRİLEN MADDELER UYUŞTURUCU HARİTASINI ÇİZİYOR

El koyma verileri, uyuşturucu ticaretinin coğrafi haritasını anlamada en kritik göstergelerden biri. Son yıllarda yakalama miktarları rekor kırsa da, bu durum pazarın küçüldüğünü değil, aksine hacmin büyüdüğünü ortaya koyuyor.

Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi’nin (UNODC) 2025 Dünya Uyuşturucu Raporu’na göre 2023 itibarıyla dünyada yaklaşık 316 milyon kişi uyuşturucu kullanıyor.

Dünyada uyuşturucu kullanımının yaygınlığı

Asya yaklaşık 120-130 milyon kullanıcıyla ilk sırada yer alırken bölgede en yaygın maddeler esrar, opioidler (özellikle Güney ve Güneybatı Asya) ve amfetamin türü uyarıcılar (Doğu ve Güneydoğu Asya) olarak öne çıkıyor.

Avrupa’da 90-95 milyon civarında kullanıcı bulunuyor ve esrar ilk sırayı korurken kokain Batı ve Orta Avrupa’da hızla yayılıyor.

Kuzey Amerika’da 55-60 milyon kişi uyuşturucu kullanıyor, esrar en yaygın madde olsa da bölge fentanil ve diğer sentetik opioidler kaynaklı ağır bir ölüm krizinin merkezinde.

Dünyada uyuşturucu bağımlılığı

Afrika’da 45-50 milyon civarında kullanıcı var, esrar başı çekerken tramadolün tıbbi olmayan kullanımı ve bazı alt bölgelerde enjekte kullanım kaynaklı HIV riski dikkat çekiyor.

Güney Amerika’da 30-35 milyon kullanıcıyla esrar yine ilk sırada, ancak kıta kokain üretimi ve tüketiminin küresel merkezi konumunda

Okyanusya’da ise 4-5 milyon kullanıcı bulunuyor ve esrar ile metamfetamin/ATS nüfusa oranla yüksek yaygınlık gösteriyor.

Uyuşturucu üretilen depo (temsili)

TÜRKİYE BU TABLONUN NERESİNDE?

Türkiye, Asya-Avrupa geçiş hattı, Balkan rotası ve deniz yolları nedeniyle küresel uyuşturucu trafiğinde stratejik bir konumda bulunuyor. Son bir haftada ele geçirilen yüzlerce kilogram uyuşturucu ve yüz binlerce hap, güvenlik güçlerinin baskısını gösterse de uzmanlar, sadece operasyonel başarıların yeterli olmadığını vurguluyor.

Türkiye ve dünyada uyuşturucu kullanımı tablosu

Kaynak: İçişleri Bakanlığı - Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) - Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı Ajansı (EUDA)