Türkiye'nin jeopolitik direnci MİT Akademisi raporunda!

Milli İstihbarat Akademisi, uluslararası sistemin geçirdiği tarihsel dönüşümü ve gelecekteki olası çatışma senaryolarını mercek altına alan "Jeopolitik Rekabetin Dönüşümü, Yeni Meydan Okumalar ve Türkiye" başlıklı detaylı raporunu yayımladı. Raporda, devletler arası güç rekabetinin giderek sertleştiği, konvansiyonel silahların ileri teknolojiyle harmanlandığı yeni stratejik dönem tüm hatlarıyla incelendi. Belirsizliğin artık sadece yönetilecek bir risk değil, küresel rekabeti doğrudan şekillendiren ana bir değişken haline geldiği vurgulanırken, Türkiye'nin son yirmi yılda geliştirdiği stratejik direnç kapasitesi ve özerk güvenlik politikaları kapsamlı bir analitik çerçevede değerlendirildi.

ULUSLARARASI SİSTEMDE ÇOK KATMANLI DÖNÜŞÜM

Milli İstihbarat Akademisi'nin hazırladığı raporda, 21'inci yüzyılın ilk çeyreği geride bırakılırken küresel sistemin tarihte eşine az rastlanır, çok katmanlı ve köklü bir kırılma yaşadığı tespitine yer verildi. 11 Eylül saldırıları sonrasında küresel siyasete hakim olan "düşük yoğunluklu çatışma" ve "terörizmle mücadele" odaklı stratejik yaklaşımların miadını doldurduğu, bunun yerini devletler arası rekabetin sert geometrisinin aldığı ifade edildi.

Uluslararası düzenin bir yandan tarihsel çatışmacı köklerine geri döndüğü, diğer yandan teknoloji jeopolitiğinin yarattığı asimetrik sarsıntılarla baştan aşağı yeniden şekillendiği aktarıldı. Bu dönüşümün yalnızca orduların askeri kapasitesiyle sınırlı kalmadığı; devletlerin karar alma mekanizmalarını, geleneksel ittifak yapılarını ve küresel güç dağılım dengelerini de derinden etkilediği kaydedildi.

YENİ DÖNEMİN BELİRLEYİCİSİ: HİPER HARP TEKNOLOJİLERİ

Harp sahasına dair enformasyon akışının görülmemiş bir hıza ulaştığı belirtilen raporda, askeri ve siyasi zeminin yeniden konvansiyonel unsurlar etrafında şekillendiğine dikkat çekildi. Zırhlı tugaylar, hava indirme birlikleri ve balistik füzelerin yanı sıra siber-elektronik muharebe ağlarının cephedeki en belirleyici unsurlar olarak öne çıktığı belirtildi. Ortaya çıkan bu yeni tablonun Soğuk Savaş dönemini andıran katı bir disiplin taşıdığı ancak "hiper harp teknolojileri" adı verilen yeni nesil sistemlerin savaşın doğasını tamamen değiştirdiği vurguladı. Bulut muharebe ağları, robotik harp sistemleri, algoritmik harp taktikleri ve yapay zeka entegrasyonunun askeri kapasitenin sınırlarını aşarak jeopolitik rekabet alanlarını benzeri görülmemiş bir şekilde genişlettiği değerlendirildi.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI VE SAVUNMA EKONOMİSİNİN DİRENCİ

Raporda, devam eden Rusya-Ukrayna savaşının stratejik teknolojilerin geniş kitlelerin ve devlet dışı aktörlerin kullanımına açıldığı yeni bir konjonktür yarattığı ifade edildi. Uydu görüntülerinin açık kaynak istihbaratının sıradan bir verisi haline geldiği, muharip dronlardan elde edilen hedefleme görüntülerinin sosyal medya ağlarında canlı olarak yayımlanmasının yeni bir savaş psikolojisi inşa ettiği aktarıldı.

Sahada büyük etki yaratan bu dronların önemli bir kısmının sivil piyasadan ticari olarak temin edilebildiği ve küçük girişimler (start-up) tarafından bile üretilebildiği kaydedildi. Öte yandan, Rusya'nın savunma harcamalarının devlet kapitalizmi modeliyle sürdürülebilir bir seviyede tutulduğu, 2022'den bu yana harp ekonomisinin büyük bir direnç gösterdiği ve Rusya'nın gerektiğinde ikinci bir cephe açabilecek askeri-endüstriyel kapasiteye sahip olduğu yönündeki analizler paylaşıldı.

KÜRESEL KUTUPLAŞMA HATLARI VE TRİLYON DOLARLIK RİSKLER

Küresel fay hatlarının detaylıca incelendiği bölümde, Asya-Pasifik bölgesindeki risklerin tüm dünyadaki stratejik denklemin ağırlık merkezini belirsizleştirdiği vurgulandı. Tayvan çevresinde patlak verebilecek muhtemel bir savaşın küresel ekonomiye maliyetinin 10 trilyon doları aşabileceği yönündeki hesaplamalara yer verildi. ABD'nin stratejik odağını Batı Yarım Küre'ye ve Asya-Pasifik'teki caydırıcılığa kaydırdığı, bu senaryoda Avrupa'nın kendi savunma mimarisini kurabilmek için yüz milyarlarca dolarlık ilave bütçeye ihtiyaç duyacağı belirtildi. ABD'nin Avrupa savunmasından tamamen çekilmesi durumunda kıtanın konvansiyonel kuvvet tedariki için 1 trilyon doları aşan bir harcama yapması gerekeceği kaydedildi. Ayrıca Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore'nin oluşturduğu "CRINK" ekseninin klasik ittifak modellerinden farklı, esnek bir güvenlik ekosistemi kurduğu; İran-İsrail hattında ise nükleer kriz ve balistik füze geriliminin aşılamadığı ifade edildi. Olası bir İran-İsrail savaşının hidrokarbon piyasalarını çökertebileceği ve devasa göç dalgaları yaratabileceği ihtimaline dikkat çekildi.

TÜRKİYE'NİN STRATEJİK DİRENCİ VE ÖZERK KAPASİTESİ

Raporun Türkiye'ye ayrılan bölümünde, ülkenin jeopolitik konumu ve son yirmi yılda krizlerin tam merkezinde yer alması sebebiyle küresel belirsizliklerin etkisini çok erken hissettiği, ancak bu zorlu sürecin Türkiye'ye olağanüstü bir direnç kazandırdığı ifade edildi. Türkiye'nin bu güçlü direnç sayesinde kendi iç istikrarını başarıyla muhafaza ettiği ve bulunduğu coğrafyada sağlam bir istikrar adası olarak öne çıktığı belirtildi. Geleneksel Batılı müttefiklerin son on yıllık süreçte güvenlik ve savunma alanlarında Türkiye'ye beklenen katkıyı sunmaması üzerine, Ankara'nın kendi özerk savunma kabiliyetlerini geliştirme stratejisine hız verdiği vurgulandı. Savunma sanayii, istihbarat, güvenlik altyapısı ve çok yönlü diplomasi alanlarında inşa edilen yerli kapasitenin, Türkiye'yi yaklaşan yeni küresel jeopolitik fırtınalara karşı diğer birçok ülkeden çok daha hazırlıklı hale getirdiği değerlendirildi. Türkiye'nin bu güçlü yönlerini avantaja çevirmeye devam etmesi halinde, gelecekteki krizler karşısında da caydırıcı ve istikrarlı duruşunu koruyacağı kaydedildi.