Türkiye'deki cemaat ve tarikatlar listesi: Hangi yapı nerede, ne kadar etkili?

Türkiye'deki cemaat ve dini yapılanmaların önemli bölümü belirli şehirler, ilçeler veya tarihsel merkezler üzerinden şekilleniyor. Cemaat haritasında Adıyaman, Adana, İstanbul, Kayseri ve Siirt gibi şehirlerin yanı sıra ülke geneline yayılan eğitim ve yurt ağları da dikkat çekiyor.

ADIYAMAN: MENZİLCİLER

Adıyaman, özellikle Kahta ilçesindeki Menzil köyü nedeniyle Menzil yapılanmasının en önemli merkezi olarak öne çıkıyor. Yapının tarihsel ve manevi merkezi Menzil olarak bilinirken Ankara, İstanbul, Afyonkarahisar ve Sakarya da Menzil ile ilişkilendirilen iller arasında bulunuyor.

ADANA: FURKAN HAREKETİ (FURKANCILAR)

Adana, Furkan Hareketi'nin tarihsel başlangıç ve ana merkezi olarak biliniyor. Alparslan Kuytul liderliğinde 1981'de Adana'da başlayan hareketin farklı şehirlerde gönüllüleri ve faaliyetleri bulunuyor. Ancak haritada en belirgin merkez Adana.

Alparslan Kuytul ve Furkancılar kimdir? Oktay Saral hedef almıştı, sırada Furkancılar mı var?Güncel

İSTANBUL: İSMAİLAĞA, ERENKÖY, İSKENDERPAŞA VE IŞIKÇILAR

İstanbul, Türkiye cemaat haritasında birden fazla yapının öne çıktığı en önemli şehirlerden biri. Fatih ilçesindeki Çarşamba ve İsmailağa Camii çevresi İsmailağa Câmiası'nın merkezi olarak öne çıkıyor.

Erenköy Cemaati de İstanbul merkezli yapılar arasında yer alıyor. Yapının farklı dönemlerde Ankara ve Konya ile bağlantılı bir sosyal ağ içerisinde değerlendirildiği görülüyor.

İskenderpaşa Cemaati'nin merkezi de İstanbul'daki İskenderpaşa Camii çevresidir. Tarihsel olarak Ankara ile birlikte anılan yapı, İstanbul-Ankara hattında öne çıkıyor.

Işıkçılar ise İstanbul merkezli dini yayıncılık ve medya faaliyetleriyle tanınıyor. Hüseyin Hilmi Işık ve Enver Ören dönemlerinde gelişen yayın ve medya faaliyetleri, yapının İstanbul'daki görünürlüğünün temel unsurları arasında yer aldı.

ANKARA: BİRDEN FAZLA YAPININ KESİŞTİĞİ ŞEHİR

Ankara, tek bir cemaatin merkezi olmaktan çok farklı dini yapıların faaliyet ve sosyal ağlarının bulunduğu önemli şehirlerden biri. Menzil, Süleymancılar, Nur grupları, Erenköy ve İskenderpaşa çevreleri Ankara ile ilişkilendirilen yapılar arasında bulunuyor.

Menzil açısından Ankara uzun yıllardır önemli örgütlenme alanlarından biri olarak gösterilirken, Süleymancılar kentteki yurt ve eğitim faaliyetleriyle anılıyor. Nur grupları, Erenköy ve İskenderpaşa çevreleri de Ankara'da tarihsel veya sosyal bağlantıları bulunan yapılar arasında yer alıyor.

KONYA: ERENKÖY VE FARKLI DİNİ ÇEVRELER

Konya, özellikle Erenköy Cemaati ile birlikte anılan şehirlerden biri. Eski araştırmalarda İstanbul-Konya-Ankara hattı Erenköy yapılanmasıyla ilişkilendirildi.

Konya aynı zamanda Süleymancıların Türkiye genelindeki yurt ve eğitim ağı içerisinde yer alan şehirlerden biri olarak da öne çıkıyor. Nur hareketinin farklı kollarının da Konya'da faaliyetleri bulunabiliyor.

KAYSERİ: YAHYALI CEMAATİ VE SÜLEYMANCILAR

Kayseri, Yahyalı Cemaati'nin tarihsel merkezi olarak öne çıkıyor. Adını Kayseri'nin Yahyalı ilçesinden alan yapı, Nakşibendi geleneği içerisinde değerlendiriliyor.

Kayseri aynı zamanda Süleymancılarla ilişkilendirilen yurt ve eğitim ağının bulunduğu şehirlerden biri. Bu nedenle kentte farklı dini yapıların tarihsel ve sosyal bağlantıları bulunuyor.

SİİRT: TİLLOCULAR VE TİLLO

Siirt'in Tillo ilçesi, Tillocular olarak anılan dini çevrenin tarihsel merkezidir. Tillo, Sultan Memduh çevresindeki tasavvufi gelenek ve bölgenin köklü dini geçmişi nedeniyle Türkiye'nin önemli manevi merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Tillocuların daha önceki araştırmalarda Siirt'in yanı sıra Ankara, İstanbul ve Elazığ hattıyla ilişkilendirildiği belirtiliyor.

GÜNEYDOĞU ANADOLU: HAZNEVİLER

Hazneviler, özellikle Güneydoğu Anadolu ve Suriye sınırına yakın illerle ilişkilendirilen bölgesel yapılardan biri. Mardin, Gaziantep, Şanlıurfa, Kilis ve Batman hattı Haznevi çevresinin öne çıktığı bölgeler arasında gösteriliyor.

Bu şehirler Haznevilerin tek başına etkin olduğu alanlar olarak değerlendirilmemeli; Güneydoğu Anadolu'da farklı dini ve tasavvufi yapıların da faaliyetleri bulunuyor.

UŞŞAKİLER: İSTANBUL, ANKARA, ÇORUM VE BOLU

Uşşakiler için İstanbul ana merkez olarak öne çıkarken Ankara, Çorum ve Bolu da yapıyla ilişkilendirilen şehirler arasında bulunuyor. Halveti geleneğinin kollarından biri olarak anılan Uşşaki çevresi, özellikle belirli dini topluluklar içerisinde zikir ve sohbet faaliyetleriyle biliniyor.

SÜLEYMANCILAR: TÜRKİYE GENELİNE YAYILAN YURT AĞI

Süleymancılar için tek bir merkez göstermek yerine Türkiye genelindeki yurt ve eğitim ağına bakmak gerekiyor. İstanbul, Ankara, Antalya, Bursa, Konya, İzmir, Adana, Mersin, Kayseri ve Samsun, farklı dönemlerde Süleymancılarla ilişkilendirilen başlıca iller arasında bulunuyor.

Bu nedenle Süleymancılar haritasında belirli bir şehirden ziyade çok sayıda ile yayılan bir ağ dikkat çekiyor.

NURCULAR: İSTANBUL, ANKARA, ERZURUM, ISPARTA, KONYA VE İZMİR

Nur Cemaati, tek bir şehirle sınırlandırılamayan yapılardan biri. Said Nursi'nin eserleri etrafında oluşan hareket zaman içerisinde farklı kollara ayrıldığı için İstanbul, Ankara, Erzurum, Isparta, Konya, İzmir ve Bursa gibi birçok şehir farklı gruplar açısından öne çıkabiliyor.

Yeni Asyacılar, Yeni Nesil, Yazıcılar, Kırkıncılar, Meşveret grupları, Med-Zehra, Hayrat ve Sungur grubu gibi farklı çevreler bu geniş hareket içerisinde anılıyor.

TÜRKİYE CEMAAT HARİTASINDA İLLERE GÖRE KISA LİSTE

• Adıyaman: Menzilciler
• Kahta: Menzilciler
• Adana: Furkan Hareketi, Süleymancılar
• İstanbul: İsmailağa, Erenköy, İskenderpaşa, Işıkçılar, Menzil, Süleymancılar, Nur Cemaati, Uşşakiler
• Ankara: Menzil, Süleymancılar, Erenköy, İskenderpaşa, Nur grupları, Uşşakiler
• Konya: Erenköy, Süleymancılar, Nur Cemaati
• Kayseri: Yahyalı Cemaati, Süleymancılar
• Siirt/Tillo: Tillocular
• Mardin: Hazneviler
• Gaziantep: Hazneviler, Süleymancılar
• Şanlıurfa: Hazneviler
• Kilis: Hazneviler
• Batman: Hazneviler
• Antalya: Süleymancılar
• Bursa: Süleymancılar, Nur Cemaati
• İzmir: Süleymancılar, Nur Cemaati
• Mersin: Süleymancılar
• Samsun: Süleymancılar
• Erzurum: Nur Cemaati
• Isparta: Nur Cemaati
• Çorum: Uşşakiler
• Bolu: Uşşakiler
• Afyonkarahisar: Menzil ile tarihsel olarak ilişkilendirilen merkezlerden biri
• Sakarya: Menzil ile tarihsel olarak ilişkilendirilen merkezlerden biri
• Elazığ: Tillocularla tarihsel olarak ilişkilendirilen şehirlerden biri

Türkiye'deki cemaat ve dini yapılanmaların önemli bölümü belirli şehirlerle özdeşleşirken bazıları ülke geneline yayılan ağlarıyla dikkat çekiyor. Adıyaman'dan İstanbul'a, Adana'dan Kayseri'ye kadar farklı iller, çeşitli cemaatlerin tarihsel veya güncel merkezleri olarak öne çıkıyor.

Tarikat ve cemaatlerin kökeni nereye dayanıyor? Tarihi nasıl başladı?Güncel

Tarikat ve cemaat farkı nedir? Tarih, liderlik ve yapı ayrımıGüncel